د دروغ ویل
Telling Lies
ﷲ تعالیٰ فرمائی: {بیا نو مونږ به په ټینګه دعا وکړو او دروغجنو باندې د ﷲ لعنت وغواړو!} (آل عمران: ۶۱)
Allah Most High states, {Then let us earnestly pray and invoke the curse of Allah on those who lie!} (Al-'Imran: 61)
{بیشکه الله هغه څوک نه سموي چې حد تېری کوي او درواغ وايي!} (غافر: ۲۸)
{Allah guides not one who transgresses and lies!} (Ghafir: 28)
{ټکل کوونکي (دروغجن) لعنت شوي دي۔} (الذاریات: ۱۰)
{Cursed be the conjecturers (the liars).} (Al-Dhariyat: 10)
د ابن مسعود (رضي الله عنه) څخه روایت دی، چې ويې ویل: «رسول الله ﷺ
On the authority of Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him), "the Messenger of Allah (pbuh)
هغه فرمایلي: «په ریښتیا باندې په ټینګه ودریږه، ځکه ریښتیا انسان په نیکۍ رسوي، او نیکي انسان جنت ته وړي، او یو سړی هغه وخت د الله په وړاندې د ریښتیني په توګه لیکل کیږي کله چې هغه ریښتونی وي.
said, "Adhere firmly to truthfulness for truthfulness surely leads to righteousness and righteousness leads to Paradise, and a man is recorded with Allah as a sincere one as long as he is truthful.
خو دروغ ویل انسان کو بدکاری کی طرف لے جاتا ہے، اور بدکاری انسان کو جہنم کی آگ کی طرف لے جاتی ہے، اور آدمی جب تک جھوٹ بولتا رہتا ہے، اللہ کے ہاں جھوٹا لکھا جاتا ہے۔1
However, lying leads to immorality and immorality leads to the Hell-Fire, and a man is recorded with Allah as a liar as long as he lies.”1
هغه (ﷺ) همداسې وفرمایل: «د منافق درې نښې دي، که هغه لمونځ وکړي، روژه ونیسي او ځان مسلمان وبولي: کله چې خبرې کوي، دروغ وايي؛ کله چې وعده کوي، خلاف یې کوي؛ او کله چې امانت ورکړل شي، خیانت یې کوي.» 2
He (pbuh) also said, "Three are the signs of the hypocrite, even if he prays, fasts, and pretends to be a Muslim: When he talks, he lies; when he makes a promise he breaks it; and when he is given a trust, he betrays it” 2
په یوه بله روایت کې د عبدالله بن عمر رضي الله عنهما په واسطه راغلي دي چې نبي ﷺ وفرمایل: «څلور خصلتونه چې په یو انسان کې یوځای شي، هغه منافق دی. هر هغه چا چې یو له دې څخه ولري، تر هغه پورې د منافقانو یوه خصلت لري څو تر څو چې هغه پریږدي: کله چې خبرې کوي، دروغ وايي؛ کله چې تړون کوي، پرې خیانت کوي؛ کله چې ژمنه کوي، ماتوي؛ او کله چې په جګړه یا شخړه کې وي، مخالف ته بد وايي.» 3
In another narration it is reported on the authority of ' Abdullah Ibn 'Vmar that the Prophet (pbuh) said, "Four traits if found together in a person make him a hypocrite. Whoever has one of these, possesses one of the hypocritical characteristics until he renounces it: When he speaks, he lies; when he draws a contract, he breaches it, When he makes a promise, he breaks it; and he abuses his opponents in time of dispute.” 3
د امام البخاري په خپل صحيح کې د سمرة بن جندب رضي الله عنه له لارې دا حديث روایت کړی دی:
AI-Bukhari reported in his Sahih the following hadith on the authority of Samarah Ibn Jundub (may Allah be pleased with him):
رسول الله ﷺ به پوښتنه کوله: «ایا له تاسو څخه څوک خوب لیدلی دی؟» نو هغه کسان چې الله غوښتل چې دوی ته خبر ورکړي، هغه به خپل خوبونه ده ته بیانول. یوه سهار پیغمبر ﷺ وفرمایل: «پرون شپه دوه کسان زما په خوب کې راغلل، ما یې راویښ کړ او ماته یې وویل: "لاړ شه!" زه له دوی سره روان شوم... او موږ یو داسې سړي ته ورسیدو چې په شا پروت و او بل سړی یې د سر په خوا ولاړ و چې په لاس یې د اوسپنې یو ګنډک و. او ګورئ، هغه به ګنډک د سړي په یوه خوله کې کښېښود او د هغه د مخ دغه برخه یې تر شا تر غاړې پورې پرې کوله، همداسې د هغه پوزه یې له مخې شا ته او سترګې یې هم له مخې شا ته پرې کولې. بیا هغه د سړي بل اړخ مخ ته واوښت او هماغه کار یې ورسره وکړ څنګه چې لومړی اړخ یې کړی و. هغه لا دا اړخ بشپړ نه وو کړی چې بل اړخ بیرته خپل اصلي حالت ته راستون شو. بیا هغه بیرته راغی او هماغه کار یې بیا تکرار کړ چې مخکې یې کړی و. ما خپلو دوو ملګرو ته وویل: "سبحان الله! دا دوه کسان څوک دي؟"... هغوی وویل: "دا سړی د هغه چا نمونه ده چې له خپل کور څخه سهار وځي او داسې دروغونه وایي چې د هغه دروغ په ټوله نړۍ کې خپریږي."» رسول الله ﷺ همدا رنګه وفرمایل: «مومن ممکن د هر ډول کمزورۍ په لور تمایل ولري، مګر خیانت او دروغ ته نه.» 1
"The Messenger of Allah (pbuh) used to ask, "Did anyone of you see a dream?" So those whom Allah wished to tell would narrate dreams to him. One morning the Prophet (pbuh) said, "Last night two persons came to me in a dream and woke me up and said to me, 'Proceed!' I set out with them... And we came to a man laying flat on his back and another man standing over his head with an iron hook, and behold, he would put the hook in one side of man's mouth and tear off that side of his face to the back of the neck and similarly tear his nose from front to back and his eyes from front to back. Then he turned to the other side of the man's face and did just as he had done with the other side. He hardly completed this side when the other side returned to its normal state. Then he returned to repeat what he had done before. I said to my two companions, 'Glory be to Allah! Who are these two persons?'... They said, 'This man is the symbol of the person who goes out of his house in the morning and tells so many lies that it spreads all over the world. '" Allah's Messenger (pbuh) also said, "The believer may be naturally disposed to any shortcoming except treachery and lying.” 1
په بل حدیث کې راغلي دي: «له ګومانه ځان وساتئ، ځکه ګومان د ټولو خبرو تر ټولو دروغجنه خبره ده.»2
Other hadith states, "Beware of suspicion for suspicion is the most untruthful of speech.”2
د قیامت په ورځ دریو ډولو خلکو سره الله نه خبرې کوي، نه به دوی ته ګوري، نه به یې پاکوي (له ګناهونو)، او د دوی لپاره دردوونکی عذاب دی: هغه بوډا زناکار، هغه دروغجن واکمن، او هغه غریب چې د تکبر څخه ډک وي۔3
"There are Three types of people with whom Allah would neither speak to on the Day of Judgment, nor would He look towards them, nor would He purify them (from sins) and there would be a tormenting chastisement for them: The aged adulterer, the lying ruler and the destitute who is full of pride.”3
افسوس ہو اُس شخص پر جو لوگوں کو ہنسانے کے لیے جھوٹ بولتا ہے۔ افسوس ہو اُس پر، افسوس ہو اُس پر۔4
"Woe to the one who tells lies to make people laugh. Woe to him, woe to him.”4
دروغجن قسمونه له عادي دروغ څخه ډیر سخت ګناه دي. الله تعالی د منافقانو د کردار په اړه فرمایي:
False oaths are more heinous than the normal lying. Allah says about the character of the hypocrites:
{او دوی په پوهه سره په دروغ قسمونه کوي.} (المجادلہ: ۱۴)
{And they swear to falsehood knowingly.} (AI-Mujadilah: 14)
مزید برآں، الله کے رسول ﷺ نے فرمایا: "قیامت کے دن تین قسم کے لوگ ایسے ہیں جن سے الله تعالیٰ نہ کلام فرمائے گا، نہ ان کی طرف نظرِ رحمت سے دیکھے گا، اور نہ ان کو پاک کرے گا، اور ان کے لیے دردناک عذاب ہوگا: وہ شخص جو صحرا میں مسافر کو اپنے پاس زائد پانی سے روکے، وہ شخص جو عصر کے بعد اپنا سامان فروخت کرے اور الله کی قسم کھا کر کہے کہ اس کو اتنے میں خریدا گیا ہے حالانکہ وہ اس سے کم قیمت پر خریدا گیا ہو، اور وہ شخص جو کسی حاکم سے صرف دنیا کے لیے بیعت کرے، پس اگر اسے اس میں سے کچھ دیا جائے تو وفا کرے، ورنہ وفا نہ کرے۔" ﷺ [5]
Furthermore, the Messenger of Allah (pbuh) said, "There are three people whom Allah will not speak to, look at, or exonerate on the Day of Judgment, and who will have a painful torment: he who withholds what he has of excessive water from a traveler in the desert, he who sells merchandise after Asr (Late Afternoon) swearing by Allah that he paid more for it than he actually did, and a man gives the pledge to a governor only for the sake of this world,' he will only be loyal if he gets something of this worldly life.” 5
د الله رسول ﷺ وفرمایل: «دا یو لوی خیانت دی چې تاسو خپل ورور ته داسې دروغ ووایئ چې هغه ستاسو خبرو ته باور کوي.» 6
The Messenger of Allah (pbuh) said, "!t is a grievous treachery to tell your brother lies when he believes what you say.” 6
هغه څوک چې دروغ وایي او ادعا کوي چې یو خوب یا رویا یې لیدلې ده، د قیامت په ورځ به ورته امر وشي چې د دوو ویښتانو سره ګنډ ولګوي، او دا یو ناممکن کار دی۔7
A Hadith states, "Whoever claimed to have seen a vision while he is lying, on the Day of Judgment he will be commanded to tide two hairs which is impossible.”7
رسول الله ﷺ فرمایلي: «د الله په نزد تر ټولو بد ګناه د ناحقه شاهدي ورکول دي.»1
The Messenger of Allah (pbuh) said, "The worst sin in the sight of Allah is the false witness.”1
ابن مسعود رضي الله عنه فرمایلي دي: "بنده داسې دوام کوي چې دروغ وایي، تر دې چې د هغه په زړه باندې تور نکته ږدل کیږي، نو د هغه ټول زړه تور رنګ کې ډوب کیږي. د الله په نزد داسې بنده د دروغجن په توګه ثبتیږي."2
Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him) said, "A servant insists on lying until a black dot be stamped over his heart and so his heart would be stamped as a whole with black color. With Allah such servant would be recorded as a liar.”2
پس مسلمان ته لازمه ده چې یوازې ښې خبرې وکړي، ترڅو له تېروتنې خوندي وي. امام البخاري د ابوهریره (رضي الله عنه) له لارې روایت کړی چې رسول الله ﷺ فرمایلي دي: «څوک چې په الله او د ورځې په ورځ ایمان لري، هغه باید یا ښه خبره وکړي یا چپ شي.» دا متفق علیه حدیث په ښکاره ډول ښیي چې انسان باید یوازې هغه خبره وکړي چې د ده په نظر ښه وي.
The Muslim, therefore, is required to utter only the good words to be safe from error. Al-Bukhari reported on the authority of Abu Huriarah (may Allah be pleased with him) that the Messenger of Allah (pbuh) said, "Whoever believes in Allah and in the Last Day should utter only good word or he should keep silent." This agreed upon hadith indicates clearly that a person should not speak except with what seems to him as good.
ابو موسی (رضی الله عنه) روایت کوی چې: ما د الله رسول ﷺ څخه پوښتنه وکړه: "ای د الله رسوله! د مسلمانانو څخه کوم یو تر ټولو زیات بخښونکی دی؟" هغه ﷺ وفرمایل: "هغه څوک چې د هغه له ژبې او لاسونو څخه مسلمانان خوندي وي."3
Abu Musa (may Allah be pleased with him) said that, "I asked the Messenger of Allah, '0 Messenger of Allah! Who amongst Muslims is the most charitable?' He (pbuh) responded, "The one who from his tongue and hands Muslims are safe.”3
په دوو صحیحو کتابونو کې روایت دی: «بنده ممکن یوه داسې خبره وکړي چې د هغې پایلې ته متوجه نه وي، په همدې خبرې سره به دوزخ ته داسې وغورځول شي چې د ختیځ او لویدیځ تر منځ له واټن څخه هم ډیر لرې وي.» بلال بن الحارث المزني وایي چې رسول الله ﷺ وفرمایل: «انسان ممکن د الله د رضا له مخې یوه داسې خبره وکړي چې د هغې پایلې ته متوجه نه وي، خو الله ترې د هغه بنده لپاره تر هغه ورځې پورې چې ده ته ورسیږي رضا لیکلې وي. او بل سړی ممکن د الله د غضب له مخې یوه داسې خبره وکړي چې د هغې پایلې ته متوجه نه وي، خو الله ترې د هغه لپاره تر هغه ورځې پورې چې ده ته ورسیږي ناخوښي لیکلې وي.» یو ښه سړی یوځل د انسان د عیبونو د شمېر په اړه پوښتنه وشوه. هغه ځواب ورکړ: «د انسان عیبونه بې شمېره دي، خو زه 8000 عیبونه پیژنم. خو انسان کولی شي دا ډېر عیبونه د خاموش پاتې کېدو او یوازې ښې خبرې کولو له لارې پټ کړي.»
It is reported in the two Sahihs that, "A servant may utter a word while he is unaware of its consequences, by it he would be thrown in Hell for a distance more far than the distance between the east and west.” Bilal Ibn Al-Harith Al-Muzani said the Messenger of Allah (peace be upon him) declared, "A man may speak a word out of Allah's Pleasure while he is unaware of its fruits, by which Allah decree pleasure for that man until he meets Him. On the other hand, a man may speak a word out of Allah's wrath while he is unaware of its consequences, by which Allah decree for him displeasure until he meets Him. " Once a righteous man was questioned about the number of Man's faults. Thereupon, he answered, "Man's faults are innumerable but I know 8000 faults. However, man can conceal these numerous faults through keeping silent with the exception of good speak.
روایت کردہ البخاری اور مسلم۔
1 Reported by A1-Bukhari and Muslim.
متفق علیہ
2 Agreed upon.
رَوَاهُ البُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ۔
3 Reported by AI-Bukhari and Muslim.
.
.
د امام البخاری روایت کړی.
1 Reported by AI-Bukhari.
د البخاري له خوا روایت شوی.
2 Reported by AI-Bukhari.
روایت د مسلم لخوا.
3 Reported by Muslim.
4 روایت کړی د ابو داود او الترمذي له خوا.
4 Reported by Abu Dawud and AI- Tirmidhi.
د البخاری او مسلم له خوا روایت شوی.
5 Reported by A1-Bukhari and Muslim.
د ابوداود له خوا روایت شوی.
6 Reported by Abu Dawud.
د البخاري او مسلم له خوا روایت شوی.
7 Reported by AI-Bukhari and Muslim.
.
.
۱ دا روایت د امام البخاری او امام احمد لخوا نقل شوی دی۔
1 Reported by AI-Bukhari and Ahmad.
2 په موطأ امام مالک کې مالک روایت کړی دی۔
2 Reported by Malik in AI-Muwata'.
د البخاری او مسلم له خوا روایت شوی.
3 Reported by A1-Bukhari and Muslim.