الله تعالیٰ فرمائی: {هغه ورځ چې ساقونه به ښکاره کړای شي، او دوی به سجدې ته بلل کیږي، خو نشي کولای. د دوی سترګې به ښکته وي، ذلت به یې پوښلي وي، ځکه چې دوی د دې مخکې هم سجدې ته بلل شوي وو حال دا چې سالم (او روغ) وو.} (القلم: 42-43)

Allah Most High says, {The Day that the shin shall be laid bare, and they shall be summoned to prostrate, but they shall not be able. Their eyes will be cast down--ignomity will cover them, seeing that they had been summoned aforetime to bow in adoration, while they were whole, (and had refused).} (Al-Qalam: 42-43)

کعب الاحبار وویل، دا آیت یوازې هغو کسانو په اړه نازل شوې ده چې د جماعت لمونځونه پریږدي۔

Ka'b Al-Ahbar said, this Ayah is only revealed concerning those who miss the congregational prayers.

سعید بن المسیب (رحمه الله) وویل: "دغه خلک اذان واورېد، خو هغوی ځواب ور نه کړ، حال دا چې هغوی روغ وو." پیغمبر ﷺ وفرمایل: "هغه ذات ته قسم چې زما نفس د هغه په لاس کې دی، ما اراده کړې ده چې لرګي راټول کړم، کله چې اذان وشي، بیا ځم او د هغو کسانو کورونه پر سر ورسوځم چې د جماعت له لمانځه څخه شاته پاتې کیږي." په پورتنۍ آیت او حدیث کې هغو کسانو ته سخت ګواښ شته چې بې له عذره د جماعت لمونځ پریږدي.

Sa'id Ibn Al-Musayyib (may Allah have mercy on him) said, "Those people heard the call to prayer and did not respond while they were whole." The Prophet (pbuh) said, "By Him in Whose Hands is my soul, I have considered having wood gathered when the call to prayer is made and going myself to those who stay back from attending the congregational prayer to burn their houses down upon them. " In the aforementioned Ayah and hadith there is a severe warning waiting for those who miss the congregational prayer without excuse.

د ابن عباس رضی الله عنهما روایت کوي چې نبي ﷺ وفرمایل: "څوک چې د اذان غږ واوري او داسې کوم معتبر عذر ونه لري چې هغه له حاضریدو منع کړي."

Ibn ' Abbas related that the Prophet (pbuh) said, "Whoever hears the caller to prayer and does not have a valid excuse that withholds him from responding.

یو چا پوښتنه وکړه چې عذر څه شی دی، ای د الله رسول؟ هغه وفرمایل: «ویره یا ناروغي»، څوک چې د دې عذر له امله کور کې لمونځ وکړي، د هغه لمونځ نه منل کیږي۔ یعنی هغه لمونځ چې هغه په کور کې کړی وي۔ ﷺ

Someone asked what is an excuse, Messenger of Allah? He said. "Fear or sickness," will not have his prayer accepted i.e., the prayer, which he performed at home.

ابن عباس رضي الله عنهما څخه روایت دی، چې له هغه څخه د یو سړي په اړه پوښتنه وشوه، څوک چې ورځ روژه نیسي، شپه عبادت کوي، خو په جماعت سره لمونځ نه کوي. ابن عباس وفرمایل: که دا سړی په همدې حال مړ شو، نو په دوزخ کې به داخل شي۔ یو نابینا سړی د رسول الله ﷺ په خدمت کې راغی او وې ویل: یا رسول الله! زما د لارښود څوک نشته چې ما مسجد ته بوځي، ایا ماته اجازه ده چې په کور کې لمونځ وکړم؟ نو رسول الله ﷺ هغې ته اجازه ورکړه. خو کله چې هغه بیرته روان شو، رسول الله ﷺ هغه بیرته راوغوښت او وې فرمایل: ایا تا د لمانځه اذان اوریدلی؟ هغه وویل: هو۔ رسول الله ﷺ وفرمایل: نو بیا یې ځواب ورکړه. همدا حدیث ابو داود هم داسې روایت کړی دی: ابن ام مکتوم رسول الله ﷺ ته راغی او وې ویل: یا رسول الله! په مدینه کې ډیر حشرات او درندې شته، او زه نابینا یم، ایا ماته اجازه ده چې په کور کې لمونځ وکړم؟ نو رسول الله ﷺ وفرمایل: ایا تا د اذان الفاظ (حي على الصلاة، حي على الفلاح) اوریدلي؟ هغه وویل: هو۔ رسول الله ﷺ وفرمایل: نو بیا تا باید ځواب ورکړی. بله روایت داسې دی: یا رسول الله! زه نابینا یم او له مسجد څخه لرې ژوند کوم، او د ناسم لارښود څخه خوښ نه یم، ایا ماته اجازه ده؟ رسول الله ﷺ وفرمایل: څوک چې د لمانځه اذان واوري او د هغې د ځواب لپاره کوم عذر نه لري، نو د هغه لمونځ قبول نه کیږي. پوښتنه وشوه: یا رسول الله! عذر څه دی؟ وفرمایل: ویره یا ناروغي۔ رسول الله ﷺ وفرمایل: الله تعالی درې کسان لعنت کړي: هغه څوک چې یو داسې ډله امامت کوي چې هغه ته کرکه لري، هغه ښځه چې شپه په داسې حال کې تیروي چې خپل میړه ته غوسه وي، او هغه سړی چې د لمانځه اذان واوري او ځواب ورنه کړي۔ ابو هریره رضي الله عنه وویل: د دې څخه ښه ده چې د یوه سړي غوږونه د خټکي سرب څخه ډک شي، مګر دا چې هغه د لمانځه اذان واوري او ځواب ورنه کړي۔ علي بن ابي طالب رضي الله عنه وویل: د مسجد د ګاونډي لمونځ قبول نه کیږي، مګر دا چې هغه په مسجد کې ادا شي۔ پوښتنه وشوه: د مسجد ګاونډی څوک دی؟ هغه وفرمایل: هغه څوک چې اذان واوري۔ علی هم همچنان گفته است: «هرکس اذان را بشنود و پاسخ ندهد، نمازش از سرش فراتر نمی‌رود، مگر آنکه عذری داشته باشد.» ابن مسعود (رضی الله عنه) گفت: هرکس دوست دارد که مسلمان با خدا دیدار کند، باید هر وقت که به نمازهای پنج‌گانه اذان گفته شود، آنها را ادا کند. زیرا خداوند برای پیامبر شما ﷺ سنت‌های هدایت را قرار داده است و این نمازها از آن سنت‌ها هستند. اگر شما در خانه نماز بخوانید، همان‌گونه که کسی که از نماز کوتاهی می‌کند چنین می‌کند، آنگاه سنت پیامبر ﷺ را ترک کرده‌اید. و اگر سنت پیامبر ﷺ را ترک کنید، گمراه خواهید شد. به راستی، هیچ‌یک از ما از نماز جماعت دوری نمی‌کرد، مگر منافقی آشکار یا بیماری. به یاد دارم که مردی را می‌آوردند که میان دو مرد تکیه کرده بود و در صف قرار داده می‌شد تا به پاداش آن برسد و گناه ترک آن از او دور شود. ادای نمازها به جماعت چنان بزرگ است که خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: {و در زبور پس از تورات نوشتیم که بندگان شایسته‌ام زمین را به ارث خواهند برد.} (الانبیاء: ۱۰۵)

At-Tirmidhi related on the authority of Ibn 'Abbas (may Allah be pleased with them) who was asked about a man who spends the day fasting and the night praying but he does not pray in a congregation. Ibn `Abbas answered, if he dies adhering to that, he will enter the Hell fire. " Once, a blind man came to the Prophet (pbuh) and submitted, "0 Messenger of Allah, I have nobody to lead me to mosque, do I have a dispension to pray at home? Then the Prophet permitted him. But when he was going back the Prophet called him and asked, do you hear the call to prayer? The man replied, yes. "Therefore respond to it.” the Prophet said.” The same hadith is reported by Abu Dawud as follows: Ibn Umm Maktum came to the Prophet (pbuh) and said, "0 Messenger of Allah, there are large number of reptiles and beasts in Medina and I am blind, do I have a dispension to pray at home? Then the Prophet (pbuh) said, do you hear the words of the call to prayer (haiyaala salah, haiyaala salah). He said, yes." The Prophet said, then you have to respond to. Another narration states that, "0 Messenger of Allah, I am a blind man and live far away from the mosque and love an inconvenient guide, do I have dispension? "Whoever hears the call to prayer and no excuse withholds him to respond will not have his prayer accepted. They asked, 0 Messenger of Allah, what is an excuse? He said, fear or sickness. " "May Allah curse three people: he who leads a group of people who hate him, a woman who spends a night angry with her husband, and a man who hears the call to prayer and does not answer. " Abu Hurairah said, it is better for one's ears to be filled with molten lead than to hear the call to prayer and not answer it." Ali Ibn Abi Talib (may Allah be pleased with him) said, "The prayers performed by a neighbor of a mosque are not accepted except in the mosque." Someone asked, who is a neighbor of a mosque? He replied, he who hears the call to prayer." Ali also said, whoever hears the call to prayer and does not respond his prayer will not go further than his head except if he has an excuse." Ibn Mas'ud (may Allah be pleased with him said, whoever likes to meet Allah as a Muslim should keep on performing the five prayers when the call to them is issued. This is because, Allah has given your Prophet the traditions of guidance (Sunna) and they (the five prayers) belong to such traditions. If you pray at home as does the one who remisses the prayer, then you neglect the Prophet's Sunna. If you neglect the Prophet's Sunna you will be astray. Verily, none of us would miss the congregational prayer but a wellknown hypocrite or a sick man. I remember that a man would be brought leaning on two men and put in the raw to attain its reward and escape the sins of missing it." Performing prayers in congregation is so great as mentioned in Qur'an Allah most high says, {Before this We wrote in the psalms, after the message given to Moses): "My servants the righteous, shall inherit the earth.} (AI-Anbiya': 105)

مفسرینو وویل چې نیک بندګان هغه دي چې پنځه لمونځونه په جماعت سره ادا کوي. د الله تعالیٰ د دې ارشاد {او موږ هغه څه لیکو چې دوی پریږدي.} (یاسین: ۱۲) په تشریح کې

The exegetes said that the righteous servants are those who perform the five prayers in congregation. In explaining Allah's statement, {And we record that which they leave behind.} (Yasin: 12)

مفسرینو وویل، «ما یُنفِقون» یعنی هغه قدمونه چې دوی یې پریږدي.

The exegetes said, "What they leave behind" means then steps.

پیغمبر ﷺ فرمایا: «څوک چې په کور کې وضو وکړي، بیا د الله ﷻ د کورونو (مسجد) یو ته د خپل فریضې (فرض لمونځونو) د ادا کولو لپاره لاړ شي، د هغه یوه ګام د مسجد په لور یو ګناه ړنګوي، او بل ګام د هغه درجه لوړوي.» که هغه د لمانځه له پای ته رسیدو وروسته د لمونځ په ځای کې کېني او وضو سره پاتې وي، نو فرښتې د هغه لپاره د الله ﷻ څخه رحمت غواړي او دعا کوي: «خدایه! هغه ته مغفرت وکړه، خدایه! په هغه رحم وکړه.»

The Prophet (pbuh) said, "Whoever purifies himself (makes his ablution) at home and then goes to one of the houses of Allah (mosque) to discharge his duty to Allah (to offer obligatory prayers) his one step towards a mosque wipes out a sin and another step rises his status". If he continues sitting on prayer -carpet, after prayer is over, and he remains with ablutions, the angels beseech Allah for his blessings upon him and pray. /' Allah! Forgive him! Allah have mercy on him.” 1

کیا میں تمہیں ایسی بات نہ بتاؤں جس سے اللہ تمہارے گناہ معاف فرمائے اور اس سے تمہارے درجات بلند کرے؟

"May I tell you something thereby, Allah will remit your sins, and thereby your position will be raised.

صحابه کرامو وویل: "ای د الله رسول! مهرباني وکړئ موږ ته ووایاست." هغه وفرمایل: "ښه وضو کول، سختۍ او ستونزو په حالت کې هم په مسجد کې د لمانځه لپاره ډېر تلل، او د یو لمانځه څخه وروسته بل لمانځه ته انتظار کول. دا ستاسو جهاد دی د الله په لاره کې."ﷺ2

The companions said, "Do tell us 'O Messenger of Allah! He said, "Performing the ablution properly, going to the mosque frequently for prayers even in difficult and distressing circumstances and waiting for the next prayer after one is over. This is your Jihad in the cause of Allah.”2