خلیفہ ریاست ہے۔ وہ ریاست کے تمام لازمی اختیارات کا حامل ہوتا ہے، اور وہ یہ ہیں:

The Khaleefah is the state. He possesses all of the mandatory powers of the state, and they are:

دا هغه ذات دی چې شرعي احکام وضع کوي، کله چې دوی دغه احکام لازم او پابند کړي؛ نو دا احکام به قانون شي چې باید پرې عمل وشي، او د دوی پر خلاف کول به جائز نه وي.

It is He who makes the divine rules (Ahkam Shari’ah) once He adopted them as binding; they would then become laws that have to be obeyed and their violation would not be allowed.

هغه د دولت د کورنیو او بهرنیو پالیسیو مسؤل دی. هغه د ټولو مسلحو ځواکونو عالي قوماندان دی او د جګړې اعلانولو، د سولې تړونونو، آتش بس او نورو ټولو تړونونو د لاسلیک کولو بشپړ واک لري.

He is responsible for the domestic and foreign policies of the state. He is the supreme commander in chief of all the armed forces and He has full powers to declare war, concludes peace treaties, truces and all other treaties.

هغه دا واک لري چې (بهرنیو) سفیرانو ته اجازه ورکړي او یا یې رد کړي، همدارنګه دا واک لري چې مسلمان سفیران وټاکي او لیرې یې کړي۔

He has the power to accept (foreign) ambassadors and to refuse them, as well as the powers to appoint Muslim ambassadors and to remove them.

دا خلیفه دی چې معاونین او والیان مقرروي او لرې کوي. دوی ټول د هغه په وړاندې او د امت د شورا په وړاندې مسؤل دي.

It is the Khaleefah who appoints and removes the assistants and Wulah. They are all responsible before him and before the Council of the Ummah.

هغه دی چې د لوی قاضي (قاضي القضاة) ټاکل او لیرې کول، همدارنګه د ولسوالیو والیانو، د پوځ قوماندانانو، د ستاد مشرانو او د لوی قوماندانانو ټاکل او لیرې کول کوي. دا ټول هغه ته ځواب ورکوونکي دي، نه د امت د شورا ته.

It is He who appoints and removes the supreme judge (Qadhil-Qudhat), as well as district administrators, army commanders, chiefs of staff, and the commanders in chief. They are all answerable to him and not to the Council of the Ummah.

دا هغه دی چې الهي احکام وضعه کوي، چې د هغو په رڼا کې د دولت بودجه تنظیمېږي، او هغه د بودجې تفصیلات، او هغه ټاکلې پیسې چې هر ادارې ته اړتیا لري، ټاکي، که دا د عوایدو په اړه وي یا د لګښتونو.

It is He who adopts the divine rules, in the light of which the State’s budget is drafted, and He decides the details of the budget and the allotted funds required for each department, whether concerning revenues or expenses.

دا د دې واکونو د لازم والي دلیل دی چې خلافت د ټولو مسلمانانو په اړه د یوه عمومي واکمن په توګه، د دین د احکامو د پلي کولو او د اسلام پیغام نړۍ ته رسولو په موخه، پخپله یو دلیل دی. په هرصورت، «دولت» یوه تخنیکي اصطلاح ده، چې معنا یې د ملتونو د نظرونو سره سره توپیر لري. لويديځ دولت د ځمکې، اوسیدونکو او واکمنانو په توګه ګڼي، ځکه د دوی په نظر دولت هغه پولو کې تعریف کیږي چې دوی ورته هېواد وايي. حاکمیت د دوی په نظر د خلکو دی، پداسې حال کې چې واک ټولنیز دی او انفرادي نه دی. په دې ترتیب د دولت مفهوم د هېواد، اوسیدونکو او واکمنانو د ټولګي په توګه پیژندل شو. له همدې امله دوی یو مشر دولت، یعنې د واکمنانو مشر، خلک، هېواد (ځمکه) او یو لومړی وزیر لري. په اسلام کې обаче، دایمي پولې نشته، ځکه د اسلام پیغام باید ټولې نړۍ ته ورسول شي. له همدې امله پولې د اسلام د واک د حرکت سره په نورو هېوادونو کې حرکت کوي. هېواد اصطلاح هغه ځای ته وايي چېرته چې یو سړی په دایمي توګه ژوندی وي، یعنې د هغه کور او ښار، نه زیات او نه کم. حاکمیت د شرع سره دی، نه د خلکو. په دې توګه واکمنان د شرع د ارادې له مخې کنټرولېږي. امت هم د شرع د ارادې له مخې کنټرولېږي. واک د افرادو لپاره دی او دا ټولنیز نه دی. د الله رسول ﷺ وفرمایل:

Evidence of these mandatory powers is the fact that the Khilafah as a general ruling over all the Muslims worldwide, with the objective of implementing the rules of the Deen and carrying the Message of Islam to the world, and this in itself is an evidence. However, the word state is a technical term, whose meaning differs according to the views of the nations. The West considers the state as the land, inhabitants and the rulers, for the state in their view is defined within borders that they call the country. Sovereignty, in their view, belongs to the people, while the ruling, i.e. the authority is collective and not individualistic. Thus the concept of the state became known as the total of the country, the inhabitants and the rulers. Therefore, they have a head of state, i.e. head of rulers, the people, the country (land) and a prime minister. However, in Islam, there are no permanent borders, for the Message of Islam has to be carried to the whole world. Therefore frontiers move with the movement of the authority of Islam to other countries. The term country means the place where a person resides permanently i.e. his home and town, no more and no less. Sovereignty belongs to the Shar’a, not to the people. Thus the rulers are controlled by the will of the Shar’a. The Ummah is also controlled by the will of the Shar’a. The ruling i.e. authority is for individuals and it is not collective. The Messenger of Allah (pbuh) said:

«که درې کسان سفر کې وي، نو باید د دوی څخه یو تن امیر وټاکي.» [روایت شوی د البزار لخوا له ابن عمر] او هم فرمایلي دي:

“If three of you were on a journey, let them appoint one of them as an Ameer.” [Narrated by Al-Bazzar from ibn ‘Umar] He (pbuh) also said:

«که درې تنه د سفر لپاره ووځي، نو باید له خپلو کې یو تن امیر وټاکي.» [ابوداود روایت کړی د ابو سعید خدري څخه] مسلم د ابو سعید خدري څخه روایت کړی چې رسول الله ﷺ فرمایلي دي:

“If three of you went out on a journey, let them appoint one of them as an Ameer.” [Narrated by Abu Dawood from Abu S’aid al- Khudri] Muslim narrated from Abu S’aid al-Khudri from the Messenger of Allah (pbuh), that He (pbuh) said:

"هرکله چې د دوو خلیفګانو لپاره بیعت واخیستل شي، نو وروستی یې وژنئ." نو په اسلام کې د دولت معنا د نورو نظامونو له معنا سره توپیر لري. په اسلام کې دولت د واک او حکومت مانا لري، او د هغې لازمي واکونه د سلطان واکونه دي. ځکه چې خلیفه هغه څوک دی چې واک په لاس کې لري، نو هغه پخپله دولت دی.

“If a Bay’ah has been taken for two Khulafaa’, kill the latter of them.” Therefore, the meaning of the state in Islam differs from that in other systems. The state in Islam means the authority and ruling, and its mandatory powers are that of the Sultan. Since the Khaleefah is the one who holds the authority, He is then the state.

لیکن کله چې رسول الله ﷺ په مدینه کې اسلامي دولت قائم کړ، هغه د دولت مشر او د واک خاوند و. نو ټول واک د هغه په لاس کې و، او د حکومت پورې تړلي ټول واکونه هغه ته تعلق لرل. دا حال د هغه ﷺ د ژوند تر پایه، تر هغه چې هغه ﷺ وفات شو، همداسې وو. وروسته له هغه ﷺ څخه خلافت راشدین راغلل، او هر یو له دوی ټول بشپړ واک درلود او د حکومت پورې تړلي ټول لازمي واکونه یې لرل. دا هم دلیل دی چې خلیفه، دولت دی. بله دا چې کله رسول الله ﷺ د امیر په وړاندې بغاوت او نافرماني څخه خبرداری ورکړ، نو دا یې د سلطان (واک) په وړاندې بغاوت وباله. هغه ﷺ وفرمایل:

However, when the Messenger of Allah (pbuh) established the Islamic State in Madina He was the head of state and He held the authority. Thus all of the authority was in his hands, and all of the powers related to the ruling were his. This was as much throughout his lifetime until He (pbuh) died. Then after him came the Khulafaa’ Ar-Rashidoon, and each one of them enjoyed the full authority and possessed all the mandatory powers related to the ruling. This also serves as evidence that the Khaleefah is the state. Besides, when the Messenger of Allah (pbuh) warned against rebellion and disobedience to the Ameer, He expressed it as being a rebellion against the authority (Sultan). He (pbuh) said:

جو څوک په خپل امیر کې داسې څه وویني چې هغه ته ناخوښه وي، نو هغه باید صبر وکړي. ځکه چې څوک چې د سلطان (د اسلام د واک) څخه حتی یو لاس واټن هم جلا شي او په دې حال کې مړ شي، نو هغه د جاهلیت په مرګ مړ شوی دی. خلافت د مؤمنانو باندې مشرۍ ده. خلیفه، له همدې امله، واک لرونکی دی، او هغه ټول لازمي واکونه لري، یعنې هغه دولت دی او ټول هغه واکونه لري چې دولت ته ورکړل شوي دي. دا د دې لازمي واکونو په اړه عمومي دلیل دی. د هغو واکونو لیست چې خلیفه یې لري، په حقیقت کې د هغو واکونو لیست دی چې په دولت کې شتون لري، ترڅو د دې واکونو تفصیلي احکام څرګند شي.

“If anyone sees in his Ameer something that displeases him, let him remain patient. For behold! He who separates himself from the Sultan (authority of Islam) by even so much as a hand span and dies thereupon He has died the death of Jahiliyyah.” The Khilafah is the leadership over the believers. The Khaleefah is therefore the authority, and He has all the mandatory powers, i.e. He is the state and possesses all the powers given to the state. This is the general evidence about these mandatory powers. As for the listing of these powers enjoyed by the Khaleefah, this is in fact the listing of the powers that exist in the state, so as to explain the detailed rules of these powers.

د «الف» برخې ته د تفصیلي دلیلونو په اړه، د «الف» برخې دلیل د صحابه‌وو عمومي اجماع ده۔ قانون یوه فني اصطلاح ده چې هغه حکم معنی لري چې واکمن (سلطان) صادروي ترڅو خلک پرې عمل وکړي۔ د قانون پوهان یې داسې تعریف کوي: «هغه اصولو مجموعه چې سلطان خلکو ته د دوی د اړیکو په برخه کې د پیروي کولو حکم کوي»۔ نو که سلطان یو شمېر قواعد صادر کړي، دغه قواعد قانون ګرځي او خلک باید پرې عمل وکړي۔ که سلطان دغه قواعد صادر نه کړي، نو دا قواعد قانون نه ګرځي او خلک د پیروي مکلف نه دي۔ مسلمانان د شرعې قواعدو پیروي کوي، نو د الله تعالی امرونو او منع کړو ته غاړه ږدي۔ دوی هغه څه پیروي کوي چې د الله امرونه او منعې دي، نه د سلطان امرونه او منعې۔ همدا ډول دوی د الهي احکامو پیروي کوي، نه د سلطان د امرونو۔ په دې سره، صحابه‌کرامو د شرعي احکامو په برخه کې اختلاف کړی دی۔ ځینو صحابه‌وو د الهي نصوصو څخه داسې مطلب اخیستی چې د نورو له پوهې څخه توپیر درلود۔ هر یو له دوی هغه څه ته غاړه ږدي چې د هغه په پوهه کې راغلي، او هغه د هغه لپاره د الله حکم ګڼل کېږي۔ البته ځینې الهي احکام داسې دي چې د امت د چارو د اداره کولو پورې اړه لري او ټول مسلمانان باید د یوې واحدې نظر له مخې پرې عمل وکړي، او افراد نشي کولی د خپل اجتهاد له مخې عمل وکړي۔ دا کار په تېرو وختونو کې هم شوی دی۔ مثال په توګه، ابوبکر رضي الله عنه دا مناسب وګاټه چې مال په ټولو مسلمانانو کې په مساوي توګه وویشي، ځکه دا د دوی مساوي حق و۔ خو عمر رضي الله عنه دا غلط وګاټه چې هغه کسان چې د رسول الله ﷺ په وړاندې جنګ کړی و، هغو ته ورته ورکړه وشي لکه هغه کسان چې د ده ﷺ سره جنګ کړی و، یا نیازمندو ته ورته ورکړه وشي لکه بډاینو ته چې ورکول کېږي۔ مګر کله چې ابوبکر خلیفه و، هغه خلک د خپل نظر پیروي ته مجبور کړل، او قاضیانو او والیانو د هغه نظر پلی کړ، او عمر رضي الله عنه د ابوبکر نظر ته غاړه کېښوده او پلی یې کړ۔ کله چې عمر خلیفه شو، هغه خپل نظر پلی کړ چې د ابوبکر له نظر سره توپیر درلود۔ لهذا أمر بتوزيع الأموال بالتفضيل لا بالتسوية. وهكذا أُعطي المسلمون من الأموال بحسب مدة إسلامهم وبحسب حاجاتهم. والتزم المسلمون بهذه القاعدة، ونفّذها القضاة والولاة. فقام بذلك إجماع عام من الصحابة على أن للإمام الحق في اعتماد أحكام معيّنة وإلزام تطبيقها. ويجب على المسلمين الالتزام بهذه الأحكام حتى وإن خالفت اجتهادهم، وعليهم أن يتركوا آراءهم واجتهاداتهم الخاصة. وهذه الأحكام المعتمدة هي في الحقيقة قوانين (قانون). ولهذا فإن وضع القوانين حق للخليفة وحده، ولا يملك ذلك أحد سواه.

As for the detailed evidences of the six sections mentioned above, the evidence about section “A” is the general consensus of the Sahabah. Qanoon (law) is a technical term that means the order that the ruler (Sultan) issues so that people abide by it. People of Qanoon (law) define it as “the host of principles which the Sultan (ruler) compels people to follow in their relations”. So if the Sultan issues certain rules, then these rules become law and people have to abide by them. If the Sultan does not issue them, then they do not become law and people are not obliged to abide by them. The Muslims follow the rules of Shar’a, so they abide by Allah’s repl commands and prohibitions. What they abide by are the commands and prohibitions of Allah, not those of the Sultan. Thus they follow the divine rules and not the orders of the Sultan. However, the Sahabah have differed regarding the Sharia’ah rules. Some of them understood from the divine texts matters different to what the others understood. Each one of them complied with what He understood and that represented the rule of Allah for him. However, there are some divine rules related to managing the affairs of the Ummah that all the Muslims should abide by according to one single opinion, individuals cannot proceed according to their own Ijtihad. This indeed took place in the past. Abu Bakr, for instance, considered it fit to distribute the funds equally among all Muslims for it was their equal right. ‘Umar deemed it wrong to give to those who had fought against the Messenger of Allah (pbuh) the same as to those who fought alongside him, or to give to the needy equal to that is given to the wealthy. However when Abu Bakr was the Khaleefah, He forced people to follow his opinion and the judges and Wulah executed his opinion and ‘Umar submitted to Abu Bakr’s opinion and executed it. When ‘Umar became Khaleefah He enforced his own opinion which differed from that of Abu Bakr. So He ordered the funds to be distributed preferentially and not equally. Thus the Muslims were accorded the funds based upon the length of time they had been Muslims and according to their needs. Muslims abided by this rule, and the judges and Wulah executed it. Therefore, a general consensus of the Sahabah was established stating that the Imam has the right to adopt specific rules and enforce their implementation. Muslims have to abide by such rules even if they disagreed with their own Ijtihad, and they must abandon their own opinions and Ijtihad. These adopted rules are in fact laws (Canons). Therefore the enactment of laws belongs to the Khaleefah alone and no one else has such a right.

بخش «ب» دلیل آن از کردار رسول الله ﷺ اخذ شده است. ایشان ﷺ والیان و قاضیان را تعیین می‌کرد و آنان را در برابر خود مسئول می‌دانست. ایشان ﷺ تجارت را کنترل می‌کرد و از فریب و تقلب منع می‌نمود. ایشان ﷺ اموال را میان مردم تقسیم می‌کرد و به بیکاران در یافتن کار کمک می‌نمود. ایشان ﷺ تمام امور داخلی دولت را اداره می‌کرد. همچنین ایشان ﷺ با پادشاهان سخن می‌گفت، با فرستادگان دیدار می‌کرد و نمایندگان را می‌پذیرفت. ایشان ﷺ تمام امور خارجی دولت را نیز انجام می‌داد. در غزوات، ایشان ﷺ عملاً فرماندهی نیروهای مسلح را به دست می‌گرفت و در جنگ‌ها رهبری می‌کرد. ایشان ﷺ تمام سریه‌ها را اعزام می‌کرد و فرماندهان آن‌ها را تعیین می‌نمود. در یک مورد، ایشان ﷺ اسامه بن زید را به فرماندهی سپاهی به سوی شام گماشت؛ صحابه به سبب کم‌سنی اسامه از این امر خشنود نبودند، اما رسول الله ﷺ ایشان را وادار ساخت که رهبری او را بپذیرند. این امر ثابت می‌کند که ایشان ﷺ عملاً فرمانده نیروهای مسلح بود و نه تنها فرمانده کل قوا. این ایشان ﷺ بود که با قریش اعلان جنگ کرد، و همچنین با بنی قریظه، بنی نضیر، بنی قینقاع، خیبر و رومیان. تمام جنگ‌هایی که واقع شد به اعلان ایشان ﷺ بود. این امر ثابت می‌کند که اعلان جنگ تنها حق خلیفه است. همچنین این رسول الله ﷺ بود که با بنی مدلج و هم‌پیمانانشان بنی ضمره پیمان امضا کرد. ایشان ﷺ با یوحنا (یونس) بن رؤبه، رهبر ایله، پیمان بست و نیز پیمان حدیبیه را امضا فرمود. مسلمانان در آن مقطع خشمگین شدند، اما ایشان ﷺ نظر آنان را نادیده گرفت و درخواست‌هایشان را رد کرد و پیمان را امضا نمود. این امر ثابت می‌کند که تنها خلیفه صلاحیت لازم برای امضای پیمان‌ها را دارد، چه پیمان‌های صلح و چه غیر آن.

As for section “B”, its evidence is derived from the actions of the Messenger of Allah (pbuh). He (pbuh) used to appoint the Wulah and judges and hold them accountable to him. He (pbuh) used to control trading and prohibit fraud and cheating. He (pbuh) used to distribute the funds among the people, and help the unemployed find work. He (pbuh) used to run all the state’s internal affairs. He (pbuh) as well used to address the kings and meet with the envoys and receive the delegates. He (pbuh) also carried out all the foreign affairs of the state. He (pbuh) used to effectively take command of the armed forces during the raids and He (pbuh) used to lead the battles. He (pbuh) used to send out all the expeditions and appoint their leaders. In one instance He (pbuh) appointed Usama ibn Zayd at the head of an expedition to Ash-Sham; the Sahabah were not pleased with this due to Usama’s young age, but the Messenger of Allah (pbuh) forced them to accept his leadership. This proves that He effectively was the commander of the armed forces and not just its supreme Commander in Chief. It was He (pbuh) who declared war on Quraysh, and on Banu Qurayzah, Banu Nazir, Banu Qaynuqa’, Khayber and the Romans. All the wars that took place were declared by him (pbuh). This proves that the Khaleefah only has the right to declare war. It was also the Messenger of Allah (pbuh) who signed the treaties with Banu Madlij and their allies of Banu Dhumra. He (pbuh) signed a treaty with Yuhanna (Jonathan) ibn Ru’ba, the leader of Ayla, and He (pbuh) also signed the treaty of Al-Hudaybiyah. The Muslims on that occasion were outraged but He (pbuh) ignored their opinion and dismissed their pleas, and went ahead and signed the treaty. This proves that the Khaleefah alone has the mandatory power to sign treaties, whether these were peace treaties or any other.

د "C" برخې دلیل دا دی چې دا خپله د الله رسول (صلی الله علیه وسلم) و چې د مسیلمې دوه استازي یې ومنل، او دی (صلی الله علیه وسلم) و چې د قریشو استازی ابو رافع یې ومنی. همدارنګه دی (صلی الله علیه وسلم) و چې هرقل، خسرو، المقوقس، الحارث الغسانی، د الحیرې پاچا، الحارث الحمیری، د یمن پاچا، او د حبشې نجاشي (الحبشي) ته یې استازي ولېږل، او د حدیبیې د پېښې پر مهال یې عثمان بن عفان د قریشو ته ولېږه. دا ثابتوي چې خلیفه هغه دی چې سفیران (استازي) مني او رد یې کوي، او دی هغه څوک دی چې سفیران ټاکي.

As for the section “C”, its evidence is that it was the Messenger of Allah (pbuh) himself who received the two envoys of Musaylama, and it was He (pbuh) who received Abu Rafi’i, an envoy from Quraysh. It was also He (pbuh) who sent envoys to Heraclius, Khosroes, Al Muqawqis, Al-Harith Al- Ghassani, King of Al-Heera, Al Harith Al-Himiary, King of Yemen, the Negus of Abyssania (Al-Habashi), and He sent ‘Uthman Ibnu ‘Affan to Quraysh during the Hudaybiyah affair. This proves that the Khaleefah is the one who accepts the ambassadors (envoys) and refuses them and it is He who appoints the ambassadors.

د «د» برخې لپاره یې دلیل دا دی چې دا رسول الله ﷺ پخپله و چې والیان به یې ټاکل. هغه ﷺ معاذ د یمن والي وټاکه. هغه ﷺ دوی لیرې هم کول؛ العلاء بن الحضرمي یې د بحرین له والۍ لیرې کړ، وروسته له هغه چې د هغه ځایوالو د هغه څخه شکایت وکړ. دا ښیي چې والیان د ولایتونو (ولسوالیو) خلکو ته، خلیفې ته، او همدارنګه د امت شورا ته مسؤل دي، ځکه هغه د ټولو ولایتونو استازیتوب کوي. دا د والیانو په اړه ده. څرنګه چې معاونین دي، رسول الله ﷺ دوه معاونین درلودل؛ ابوبکر او عمر. هغه ﷺ د خپل ژوند په ترڅ کې دوی لیرې نه کړل او بل چا ته یې ځای ورنکړ. په هرصورت، معاون خپل واک له خلیفې اخلي، او چې هغه د هغه د ځای ناستی په توګه عمل کوي، نو خلیفه حق لري چې هغه لیرې کړي، د وکیل په قیاس، ځکه چې کس حق لري خپل وکیل معزول کړي.

As for section “D”, its evidence is that it was the Messenger of Allah (pbuh) himself who used to appoint the Wulah. He (pbuh) appointed Mu’az as Wali over Yemen. He (pbuh) used also to remove them; He removed Al-A’la’ ibn Al-Hadhrami from his post as Wali of Bahrain after its people complained about him. This indicates that the Wulah are responsible before the people of the Wilayaat (districts), and before the Khaleefah, as well as the Council of the Ummah, for it represents all the Wilayahs. This is concerning the Wulah. As for the assistants, the Messenger of Allah (pbuh) had two assistants; Abu Bakr and ‘Umar. He did not remove them and appoint others to replace them during his lifetime. However, the assistant derives his authority from the Khaleefah, and since He acts in the capacity of his deputy, the Khaleefah therefore has the right to remove him, by analogy with the representative (agent), for the person has the right to dismiss his representative (agent).

بخش «ﻫ» دلیلش این است که رسول الله ﷺ علی را بر یمن به قاضی گماشت. احمد همچنین از عمرو بن العاص روایت کرده که گفت: «دو مرد که با یکدیگر نزاع داشتند نزد رسول الله ﷺ آمدند (تا داوری بخواهند)، پس ایشان ﷺ به من فرمود: "میان آنان داوری کن." گفتم: "شما سزاوارتر و شایسته‌ترید به این کار." فرمود: "با این حال!" پس گفتم: "اگر داوری کنم چه پاداشی خواهم داشت؟" فرمود: "اگر داوری کنی و درست حکم کنی ده پاداش خواهی داشت و اگر خطا کنی یک پاداش."» عمر (رضی الله عنه) قاضیان را نصب و عزل می‌کرد. او شریح را قاضی کوفه و ابوموسی را قاضی بصره گماشت. همچنین شرحبیل بن حسنه را از ولایت شام برکنار کرد و معاویه را به جای او گماشت. شرحبیل به او گفت:

As for the section “E”, its evidence is derived from the fact that the Messenger of Allah (pbuh) appointed ‘Ali as judge over Yemen. Ahmad also narrated from ‘Amru Ibn al-‘A‘as, He said: “Two men disputing with each other came to the Messenger of Allah (pbuh) (seeking justice), so He (pbuh) said to me ‘Judge between them.’ I said ‘You are better and more worthy of that.’ He (pbuh) said ‘Even though!’ So I said: ‘What shall I have if I judged?’ He (pbuh) said ‘If you judged and you were right, you would get ten rewards and if you get it wrong you would get one reward.’” ‘Umar (may Allah be pleased with him) used to appoint and remove judges. He appointed Sharih as a judge over Kufa and Abu Musa as a judge over Basra. He also removed Shurahbeel ibn Hasna from his post as Wali over Ash-Sham and appointed Mu’awiya instead. Shurahbeel said to him:

آیا دا د نافرمانۍ یا خیانت له امله وی چې تا لیرې کړم؟ عمر وویل: نه، مګر غوښتل مې یو داسې سړی وټاکم چې ځواکمن وي. علي یوځل ابوالاسود وټاکه او بیا یې لیرې کړ. ابوالاسود ترې وپوښتل: ولې مې لیرې کړم؟ زه نه دوکه کوونکی شوم او نه مې جرم کړی دی. علي وویل: ما ولیدل چې ستا غږ د جګړې کوونکو سړو څخه لوړ شو. عمر او علي دا کار د صحابه کرامو په شتون کې وکړ او هیڅ یو یې پر دې کار ناخوښي ښکاره نه کړه او نه یې ملامت کړ. دا ثابتوي چې خلیفه په اصل کې د قاضیانو د ټاکلو واک لري. هغه کولی شي د ځای ناستی (وکالت) په قیاس، د قاضیانو د ټاکلو کار بل چا ته هم وسپاري، ځکه هغه د خپلو واجبو واکونو په هر یو کې د ځای ناستي ټاکلو حق لري، لکه څنګه چې کولی شي د خپلو هر ډول معاملو لپاره یو چا ته وکالت ورکړي.

“Is it because of an act of disobedience or treason that you removed me?” ‘Umar replied, “Neither, but I wanted to appoint a man who is stronger.” ‘Ali, on one occasion appointed Abu al-Aswad and then He removed him. Abu al-Aswad asked him: “Why did you remove me. I never cheated or committed a crime?” ‘Ali said: “I noticed that your voice rose above the disputing men.” ‘Umar and ‘Ali enacted this in the presence of the Sahabah and none of them disapproved or censured their actions. This proves that the Khaleefah reserves the right to appoint the judges in principle. He can also delegate someone to appoint the judges on his behalf, in analogy with representation (Wakalah), This is because He reserves the right to assign a deputy for him in any of his mandatory powers as He is allowed to appoint someone to represent him in any of his dispositions.

جہاں تک د دولت د ادارو مشرانو کا تعلق دی، رسول الله ﷺ د دولت د مختلفو ادارو لپاره منشیان وټاکل. دوی ته د هغو ادارو مشران ګڼل کیدل. هغه ﷺ المعیقیب بن ابي فاطمه الدوسي د خپل مُهر او د غنیمت د مال په چارو وټاکه. هغه ﷺ حذیفه بن الیمان د حجاز د فصل د اټکل لپاره وټاکه، او زبیر بن العوام د صدقې د مالونو د ثبت لپاره. هغه ﷺ المغیرة بن شعبة د پورونو او مختلفو معاملو د ثبت په چارو وټاکه، او نور همداسې.

As for the directors of the state’s departments, the Messenger of Allah (pbuh) appointed secretaries for the various departments of the state. They were considered to be directors of those departments. He (pbuh) appointed Al-Mu’ayqeeb ibn Abi Fatimah Ad-Dooci in charge of his stamp and the booty. He (pbuh) appointed Huzayfah ibn Al Yaman to assess the harvest of Al-Hijaz, and Zubayr ibn Al-’Awwam to record the funds of the Sadaqah. He (pbuh) appointed Al-Mughira ibn Shu’ba in charge of registering the debts and various transactions, and so on.

په لښکرو مشرانو او مشرو قوماندانانو کې، د الله رسول ﷺ حمزه بن عبدالمطلب د دېرش سوارو په یوه لښکر باندې قوماندان وټاکه، ترڅو د ساحل په غاړه د قریشو سره مخامخ شي. هغه ﷺ د شښتو جنګیالیو په مشرۍ محمد بن عبیدة بن الحارث وټاکه او هغه ته یې حکم وکړ چې د وادي رابغ کې د قریشو سره مخامخ شي. هغه ﷺ سعد بن ابي وقاص هم د شلو سوارو په یوه لښکر باندې مشر وټاکه او هغه یې د مکې په لوري واستاوه. په دې ترتیب ښکاري چې هغه ﷺ لښکرو قوماندانان ټاکل، او دا خبره ثابتوي چې خلیفه هغه څوک دی چې قوماندانان او د لښکرو مشر کارکوونکي ټاکي.

As for the army commanders and chief commanders, the Messenger of Allah (pbuh) appointed Hamza ibn ‘Abdul Muttalib as commander of an army of thirty riders to confront Quraysh on the seashore. He appointed Muhummad ibn ‘Ubaydah ibn Al-Harith at the head of sixty fighters and instructed him to confront Quraysh in the Wadi of Rabigh. He (pbuh) also appointed Sa’d ibn Abi Waqqas at the head of an expedition numbering twenty riders and dispatched him towards Makkah. It can be seen therefore, that He (pbuh) used to appoint the army commanders, which proves that the Khaleefah is the onewho appoints the commanders and the army chiefs of staff.

دا ټول دندې د الله رسول ﷺ ته جوابده وې او بل چا ته نه. دا څرګندوي چې قاضیان، د ادارو مشران، د لښکرو قوماندانان، د ستاد مشران او نور مختلف لوړ پوړي چارواکي یوازې خلیفې ته جوابده دي؛ دوی د امت شورا ته جوابده نه دي. یوازې ګمارل شوي مرستندویان، الولاة او العمال د امت شورا ته جوابده دي، ځکه دوی حاکمان دي. له دوی پرته بل هیڅوک د شورا ته جوابده نه دی؛ بلکه هرڅوک باید خلیفې ته راپور ورکړي.

All these posts were answerable to the Messenger of Allah (pbuh) and nobody else. This indicates that the judges, directors of departments, army commanders, chiefs of staff and various senior officials are answerable to none but the Khaleefah; they are not answerable to the Council of the Ummah. Only the delegated assistants, the Wulah and the ‘Amils are responsible before the Council of the Ummah for they are rulers. Nobody else is responsible before the council; rather everyone has to report back to the Khaleefah.

د "ف" برخې په اړه: دولتي بودیجه، د عاید او لګښت له پلوه، د شرعي احکامو لخوا کنټرولېږي. یو دینار هم د الهي حکم پرته نه ټاکل کېږي، او نه یو دینار د الهي حکم پرته مصرفېږي. په هرصورت، د لګښت تفصیلات، یا هغه څه چې د بودیجې برخې په نوم پیژندل کېږي، د خلیفه په اجتهاد پرېښودل شوي دي، لکه څنګه چې د عاید تفصیلات هم. د مثال په توګه، دا خلیفه دی چې د ځمکې د خراج اندازه ټاکي، همدارنګه د جزیې او نورو ټولو مالیو او عایداتو اندازه. دا خلیفه دی چې د سړکونو جوړولو، روغتونونو او نورو ډولونو لګښتونو لپاره ځانګړې شوې پیسې ټاکي. ټول دغه امور د خلیفه په واک کې دي، او هغه دا ټاکنه د خپل اجتهاد او نظر له مخې کوي. دا ځکه چې د الله رسول صلی الله علیه وسلم د عاملانو څخه عواید ترلاسه کول او مصرفول. هم دی ﷺ په ځینو وختونو والیانو ته اجازه ورکړه چې پیسې ترلاسه او مصرف کړي؛ دا هغه وخت و کله چې ﷺ معاذ د یمن والی وټاکه. خلفاء راشدینو هم همداسې وکړل؛ هر یو یې عاید راټولاوه او د خپل نظر او د خلیفه په توګه د خپل اجتهاد له مخې یې مصرفاوه. له صحابه کرامو هیڅوک مخالفت ونه کړ، او هیڅوک هم د خلیفه له رضا پرته یو دینار نه دی مصرف کړی. کله چې عمر معاویه د والي په توګه وټاکه، هغه ته یې عمومي ولایت ورکړ چې پیسې راټولولای او مصرفولای یې شي. دا ټول ثابتوي چې خلیفه یا د هغه په استازیتوب کوونکی څوک د بودیجې مختلفې برخې ټاکي.

As for section “F”, the state budget in terms of the revenues and the expenses is controlled by the Shari’ah rules. Not a single dinar is levied except according to a divine rule, nor any single dinar is spent except according to a divine rule. However, the details of the expenditure or what is known as the budget sections, it is left to the Khaleefah according to his Ijtihad, as are the details of revenues. It is the Khaleefah, for instance, who decides the amount of the Kharaj of land, and the jizyah as well as any other levies and revenues. It is the Khaleefah who decides the expenditures allotted for the road works, and hospitals and other sorts of expenditures. All such matters are left to the Khaleefah, and He decides that according to his own Ijtihad and opinion. This is because the Messenger of Allah (pbuh) used to receive the revenues from the ‘Amils, and spend them. It was He (pbuh) who authorised the Wulah on some occasions to receive funds and spend them; this was the case when He (pbuh) appointed Mu’az over Yemen. The Khulafaa’ Ar-Rashidoon then did the same; each one of them collected the revenues and spent them according to his opinion and own Ijtihad in his capacity as Khaleefah. None of the Sahabah ever disapproved, and nobody ever spent a single dinar without the consent of the Khaleefah. When ‘Umar appointed Mu’awiya as Wali, He gave him a general Wilayah whereby He had powers to collect and spend the funds. All this proves that the Khaleefah or anyone acting on his behalf decides the different sections of the budget.

دا د خلیفه د واجب واکونو په اړه تفصیلي دلیلونه دي. دا د عبدالله بن عمر رضي الله عنه څخه د احمد او البخاري په روایت کې راغلي حدیث له خوا تایید شوي چې ده د رسول الله ﷺ څخه اورېدلي چې فرمایي: «امام ساتونکی دی، او هغه د خپلو رعیتو په اړه مسؤول دی۔» دا پدې معنا ده چې د رعیت د چارو ټولې مسایل د خلیفه مسؤولیت دی. په دې سره، هغه دا حق لري چې د وکالت (استازیتوب) په قیاس، هر هغه کس ته چې مناسب وګڼي، کوم دنده وسپاري۔

These are the detailed evidences regarding the mandatory powers of the Khaleefah. These are confirmed by the Hadith narrated by Ahmad and Al-Bukhari from ‘Abdullah b ‘Umar that He heard the Messenger of Allah (pbuh) say; “The Imam is a guardian, and He is responsible over his subjects.” This means that all the matters related to the management of the subjects’ affairs is the responsibility of the Khaleefah. He, however reserves the right to delegate anyone with whatever task He deems fit, in analogy with Wakala (representation).