د لښکرو لپاره بیرغونه (الویه) او بیرغونه (رایات) ټاکل کیږي. خلیفه هغه چا ته لیوا (لوی بیرغ) ورکوي چې د لښکر په مشرۍ یې ټاکي؛ خو رایات (کوچني بیرغونه) د الویه د مشرانو له خوا وړاندې کیږي.

Flags (Alwiyah) and banners (Rayaat) are assigned to the army. The Khaleefah gives the flag (Liwaa’) to the one whom He appoints over the army; but the banners (Rayaat) are presented by the chiefs of the Alwiyah (Flags).

دلیل دا دی چې نبي کریم ﷺ د لښکر لپاره الویه (جھنډې) او رایات (بیرغونه) ټاکلي وو. ابن ماجه د ابن عباس له لارې روایت کړي چې د نبي کریم ﷺ بیرغ تور وو او جھنډه یې سپینه وه. ترمذي د براء بن عازب څخه روایت کړي چې کله د رسول اللہ ﷺ د رایه په اړه پوښتنه وشوه، نو هغه وویل چې د نبي کریم ﷺ بیرغ تور، مربع او د "نمرة" څخه جوړ وو (هغه پشمیني توکی چې سپین او تور ګوټان لري، یا هغه پشمیني ټوټه چې بدوان یې اغوندي)، چې په "المحیط" قاموس کې تشریح شوې ده. د نبي کریم ﷺ لپاره یو بیرغ هم وو چې "العقاب" نومیده او له تورې پشمینې څخه جوړ شوی وو. احمد او ابن ماجه د حارث بن حسان بن بکري څخه روایت کړي چې هغه وویل: "مدینې ته راغلو او مو نبي کریم ﷺ د منبر پر سر ولید، بلال د هغه په مخ کې تلوار غاړه کې اچولې ولاړ و، او د رسول ﷺ په مخ کې تور بیرغونه وو. ما وویل: 'دا بیرغونه څه دي؟' ویې ویل: 'دا د عمرو بن العاص دي چې نوې د یوې غزا څخه راغلی.'" ترمذي دا په دې الفاظو روایت کړی: "مدینې ته راغلم، مسجد ته ننوتم او هغه د خلکو څخه ډک وو، او تور بیرغونه خوځیدل، او بلال د نبي کریم ﷺ په مخ کې تلوار لرله. ما وویل: 'څه پیښه ده؟' ویې ویل: 'هغه ﷺ غواړي عمرو بن العاص یوې ځانګړې سیمې ته واستوي.'" ابن ماجه د جابر څخه روایت کړی چې نبي کریم ﷺ د فتح د ورځې په مکه ننوتل او د هغه بیرغ سپین وو. په نسائي کې د انس څخه هم روایت شوی چې ابن ام مکتوم د نبي کریم ﷺ د ځینو غزاګانو کې تور بیرغ درلود. د انس څخه همدارنګه روایت شوی چې کله نبي کریم ﷺ اسامه بن زید د روميانو پر ضد د لښکر امیر وټاکه، نو هغه ﷺ خپل جھنډه د هغه په لاس کې وتړله. بیرغ (رایه) د جھنډې (لواء) څخه توپیر لري. ابوبکر العربي وویل: «بیرغ (لیوا) د نیزې په سر تړل کیږي او د هغې په شاوخوا پیچل کیږي، پداسې حال کې چې رایه (بیرغ) د نیزې سره تړل کیږي خو د بادونو د وزلو لپاره پرېښودل کیږي۔» الترمذي هم دې دواړو ترمنځ توپیر کولو ته تمایل درلود، او کله چې یې د بیرغونو په اړه لیکنه کړې نو مخکې ذکر شوې د جابر حدیث یې راوړی، او د رایې په اړه یې تبصره کړې، او هغه حدیث یې هم راوړی چې د البراء له لارې دی او مخکې ذکر شو۔ رایه (بیرغ) د جګړې په وخت کې کارول کیده او د جنګ مشر یې کارولی، لکه څنګه چې د مؤتې د جګړې په حدیث کې راغلي، کله چې زید ووژل شو او جعفر بیرغ واخیست۔ په اړه د لیوا (بیرغ/درفش) دا وو چې د لښکر د کمپ پر سر به یې د نښې په توګه ایښودل کیده، او د هغه لښکر د امیر لپاره به ساتل کیده، لکه څنګه چې د اسامه د شام ته د لیږلو په حدیث کې راغلي: «...او رسول الله ﷺ د اسامه بیرغ په خپل لاس تړلی و»، یعنې کله چې هغه یې د لښکر امیر وټاکه۔ د بیرغ او لیوا ترمنځ توپیر دا دی چې لیوا د نیزې په سر تړل کیږي او د "علم" په نوم یادیږي، چې له رایې لوی وي، او د لښکر د مشر ځای ته ټاکل کیږي؛ هر ځای ته چې مشر ځي، دا هم ورسره ځي، پداسې حال کې چې رایه د نیزې سره تړل کیږي او د بادونو لپاره پرېښودل کیږي۔ د جګړې مشر د هغې ساتنه کوي۔ رایه ته «د جګړې مور» ویل کیږي، نو په هره لښکر کې معمولاً یوه رایه وي، خو د هغې د ډلو، بریګیډونو او کنډکونو لپاره ځانګړې رایې وي۔

The evidence for this is the action of the Prophet (pbuh) because He assigned flags (Alwiyah) and banners (Rayaat) to the army. Ibnu Maja narrated on the authority of Ibnu Abbas that the banner of the Prophet (pbuh) was black and that his flag was white. Tirmithi narrated from Bara bin ‘Azib, that when He was asked about the Rayah of the Messenger of Allah (pbuh), He said that the banner of the Prophet (pbuh) was black, square and made of Namerah, (a woollen cloth which has white and black stripes or a woollen piece of cloth like the one that bedouins wear), which is explained in the dictionary of Al-Muheet. For the Prophet (pbuh) there was a banner called Al-’Uqab that was made of black wool. Ahmad and Ibnu Majah narrated from Al-Harith bin Hassaan bin Al-Bakri who said; “We came to Madinah and we saw the Prophet (pbuh) on the Minbar, with Bilal standing in front of Him wearing his sword, and there were black banners in front of the Messenger (pbuh); “I said ‘What are these banners?’ They said; ‘It is ‘Amr bin ‘Al- ’Aas who has just arrived from an expedition.’” Al-Tirmidhi narrated it with the following wording; “I came to Madinah, entered the Masjid and found it crowded with people and there were black banners swaying and Bilal was wearing a sword in front of the Prophet (pbuh), I said ‘what is the matter?’ They said; ‘He (pbuh) wants to send ‘Amr bin ‘Al-’Aas to a certain area.’” Ibn Majah narrated from Jabir that the Prophet (pbuh) entered Makkah on the day of its conquest and his flag was white. It was also narrated from Anas in An-Nasai that Ibnu Umm Maktoum had with Him a black banner in some of the battles of the Prophet (pbuh). It was also narrated from Anas that when the Prophet (pbuh) appointed Usamah bin Zayd as an Ameer of the army to attack the Romans He tied to Him his flag by his hand. The banner is different from the flag. Abu Bakr Al-’Arabi said; “the flag is tied at the end of the spear and is wrapped around it whilst the banner is tied to the spear but is left for the winds to blow.” Al-Tirmithi also inclined to differentiate between them and when He wrote about the flags He brought the Hadith of Jabir mentioned previously as well as commented on the banner, and brought the Hadith of Al-Bara’a that was also mentioned previously. The banner (Rayah) was used during the war and by the leader of the battle as narrated in the Hadith of the battle of Mu’ta, when Zayd was killed and Ja’afar took the banner. With regards to the flag, (Liwa’a) it used to be placed over the camp of the army as a sign for it, and it used to be held for the Ameer of that army as it came in the Hadith of sending Usamah to Ash-Sham “...and that the Messenger (pbuh) tied his (Usamah’s) flag with his hand”, i.e. when He appointed Him an Ameer over the army. The difference between the banner and flag is that the flag is tied to the end of the spear and it was called “‘Alam” which is bigger than the banner and it is assigned to the place of the leader of the army. It goes wherever He goes, whereas the banner is tied to the spear and left for the winds to blow. The leader of the war looks after it. The banner is called the ‘mother of the war’, so for each army there is usually one banner, but for its divisions, brigades and battalions there are special banners.

په تور بيرغ (رايه) باندې سپين رنګ سره ليکل شوي دي: «لا إله إلا الله، محمد رسول الله»، او په سپين بيرغ (لواء) باندې تور رنګ سره ليکل شوي دي: «لا إله إلا الله، محمد رسول الله».

It is written on the black banner (rayah) “La ilaha illa Allah, Mohammad Ar-Rasool ul-Allah” in white, and written on the white banner (liwaa’) “La ilaha illa Allah, Mohammad Ar-Rasool ul-Allah” in black.

پہلی جھنڈی جو اسلام میں باندھی گئی وہ عبداللہ بن جحش کا جھنڈا تھا۔ سعد بن مالک الازدی کو ایک سیاہ جھنڈا باندھا گیا جس پر سفید ہلال تھا۔ اس سے معلوم ہوتا ہے کہ لشکر کے لیے جھنڈے اور پرچم ہونے چاہئیں، اور خلیفہ جسے لشکر کا سردار مقرر کرے اسے جھنڈا باندھتا ہے۔ جہاں تک رایہ (جھنڈے) کا تعلق ہے تو خلیفہ کے لیے جائز ہے کہ وہ خود اسے عطا کرے، یا اسے بریگیڈ کے کمانڈروں پر چھوڑ دیا جائے۔ خلیفہ کا جھنڈے تقسیم کرنا جائز ہونے کی دلیل وہ حدیث ہے جو مسلم اور البخاری نے سلمہ بن الاکوع سے روایت کی کہ نبی ﷺ نے فرمایا: "میں یہ رایہ ایک ایسے شخص کو دوں گا، یا کل وہ شخص رایہ لے گا جس سے اللہ اور اس کا رسول محبت کرتے ہیں" — یا آپ ﷺ نے فرمایا: "وہ اللہ اور اس کے رسول سے محبت کرتا ہے... اللہ اس کے ہاتھ پر فتح دے گا۔" اچانک علی (رضی اللہ عنہ) وہاں موجود تھے، جہاں ہم انہیں توقع نہیں کر رہے تھے۔ تو لوگوں نے کہا: "یہ علی ہیں"، تو رسول اللہ ﷺ نے انہیں رایہ دیا اور اللہ نے ان کے ہاتھ پر فتح عطا فرمائی۔ جہاں تک بریگیڈ کے سردار کا جھنڈے تقسیم کرنے کا تعلق ہے تو وہ حارث بن الحسان البکری کی حدیث سے سمجھا جاتا ہے، جو پہلے دونوں روایتوں میں گزر چکی ہے، جس میں ہے کہ وہاں سیاہ جھنڈے تھے؛ "...اچانک سیاہ جھنڈے تھے"، جس کا مطلب ہے کہ لشکر کے ساتھ بہت سے رایات تھے، حالانکہ اس کا امیر ایک ہی شخص تھا، یعنی عمرو بن العاص، خواہ وہ غزوہ سے واپس آ رہا ہو یا غزوہ کی طرف جا رہا ہو۔ اس سے معلوم ہوتا ہے کہ یہ رایات بٹالینوں کے سرداروں کے پاس تھے، اور اس بات کی کوئی دلیل نہیں کہ رسول اللہ ﷺ نے ہی یہ رایات انہیں دیے تھے۔ تاہم خلیفہ کے لیے جائز ہے کہ وہ بریگیڈ کے امیر کو اجازت دے کہ وہ جھنڈے بٹالین کے کمانڈروں کو دے، اور یہ تنظیم کے لیے زیادہ مناسب ہے، اگرچہ یہ مباح ہے۔

The first flag that was tied in Islam was the flag of ‘Abdullah bin Jahsh. A black banner that had a white crescent was tied to Sa’d ibn Malik Al- Azdi. This indicates that there must be flags and banners for the army and the Khaleefah ties the flag or the banner to whomsoever He appoints over the army. With regards to the Rayah it is allowed for the Khaleefah to allocate it or it can be left to the commanders of brigades. Regarding the fact that it is allowed for the Khaleefah to distribute the flags, it is due to what Muslim and Al-Bukhari narrated from Salamah bin Akwa’a that the Prophet (pbuh) said; “‘I will give the Rayah to a man, or the one who will take the Rayah tomorrow is a man whom Allah and His Messenger love.’ Or He said, ‘He loves Allah and His Messenger... Allah will open up to him.’ All of a sudden, Ali (raw) was there, where we did not expect him. So they said, ‘This is Ali, so the Messenger of Allah (pbuh) gave Him the Rayah and thus Allah opened up to him.’” As regards to the leader of the brigade distributing the flags, it is understood from the Hadith of Al-Harith bin Al-Haassan Al-Bakri which came before in both narrations, which stated that there were black banners; “...suddenly there were black banners”, which means that there were many Rayaat with the army, though its Ameer was one person, who was ‘Amr ibnu Al-’Ass, whether He was coming back from a Ghazwa or going out to a Ghazwa. This indicates that these Rayaat were with the leaders of the battalions and there was no evidence that the Messenger (pbuh) was the one who gave them these Rayaat. However, it is allowed for the Khaleefah to allow the Ameer of the brigades to give the banners to the battalion commanders, and this is much more proper for organisation, although it is Mubah (allowed).