هنگامی که پیامبر محمد صلی الله علیه وسلم دعوت به اسلام را آشکارا آغاز کرد، نخستین پیروانش دریافتند که تنها اظهار ایمان، مواجهه با شکنجه‌های بی‌رحمانه و حتی اعدام را در پی دارد. برخی را در کوچه‌ها چنان زدند که نزدیک به مرگ شدند، و برخی را به صحرا کشاندند تا ساعت‌ها زیر آفتاب سوزان نیمروز فریاد بزنند. سنگ‌های سنگین و داغ را بر سینه‌هایشان می‌نهادند تا له شوند، زره‌های زنجیری داغ‌شده را بر تنشان می‌بستند تا بدنشان بریان شود، و برخی چون خباب بن الأرت را مستقیماً بر زغال‌های افروخته می‌افکندند، تا آنجا که بوی گوشت سوختهٔ خود را حس می‌کردند.[۸۹] بسیاری از این فجایع با گذشت این دههٔ غم‌انگیز شدت یافت، و خود پیامبر صلی الله علیه وسلم از آزار وحشیانهٔ مشرکان قریش رنج برد. آنان از هیچ فرصتی برای بدنام‌کردن او دریغ نکردند، دخترانش را طلاق دادند و تمام خاندانش را سه سال گرسنه نگه داشتند، که به مرگ همسرش و حامی‌ترین عمویش انجامید. از نظر آزار جسمی، عقبة بن أبي معیط او را از پشت خفه می‌کرد هنگامی که در ملأ عام نماز می‌گزارد، ابوجهل هنگام سجده‌اش روده‌های خونین شتر را بر سرش می‌ریخت، عتیبة بن أبي لهب بر او تف می‌انداخت، و دیگران تا حد بیهوشی کتکش می‌زدند. این نمونه‌ها قطره‌ای از اقیانوس ستم و آزاری است که پیامبر صلی الله علیه وسلم و نخستین مسلمانان با آن روبه‌رو شدند. و با این همه، این اقیانوس هرگز نتوانست رحمت، خیرخواهی و دلسوزی محافظت‌گرانهٔ قلب پیامبر صلی الله علیه وسلم را نسبت به دوستان و دشمنان غرق کند. در ادامه چند تصویر کوتاه از اخلاق بزرگوارانهٔ او آمده است، حتی در اوج قدرتش، در برابر دشمنی و توهین.