در این فصل‌ها، نیاز مبرم بشریت به نبوت را بررسی کردیم، و ثمرات شگفت‌انگیز رسالت محمد ﷺ را از نظر اخلاق، پیام، دستاوردها و میراث او، و نمونه‌ای از رویدادهایی که پیش‌گویی کرد، معجزاتی که انجام داد، و قرآنی که با آن جهان را تکان داد، مرور نمودیم. اکنون این وظیفه بر دوش خواننده است که برخیزد و به هدف غایی خود، یعنی شناخت و عبادت پروردگار جهانیان، برسد. برای این مقصود، تنها رهبری و الگوی درخشان آخرین پیامبر خدا، محمد ﷺ، راه را روشن خواهد کرد.

In these chapters, we have covered humanity’s pressing need for prophethood, the extraordinary fruits of Muhammad’s صلى الله عليه وسلم ministry in terms of his character, message, accomplishments, and legacy, and sampled a share of the events he foretold, the miracles he performed, and the Qur’an with which he shook the world. The onus now falls on the reader to rise and meet their ultimate purpose in knowing and worshipping the Lord of all the Worlds. For that end, only the leadership and luminous example of God’s final prophet, Muhammad صلى الله عليه وسلم, will light the way.

ابوسفیان بن حرب تقریباً در تمام دوران رسالت پیامبر محمد ﷺ دشمنی آشکار با ایشان بود. او بیش از هر کس دیگری علیه ایشان لشکرکشی کرد و در میان نبردها نیز در برانگیختن شورش‌ها در شهر مدینۀ پیامبر ﷺ و توطئه‌های پنهانی برای ترور ایشان دست داشت. تنها هجده ماه پیش از وفات پیامبر ﷺ بود که ابوسفیان خود تصمیم گرفت اسلام را بپذیرد. با این حال، آنچه می‌خواهم در اینجا خلاصه کنم و به خوانندگانم بسپارم، توالی رویدادهای روز مسلمان شدن اوست، زیرا این رویدادها تجربه‌ای را که بسیاری از مردم هنگام مواجهه با دلایل نبوت دارند، به‌روشنی نشان می‌دهند.

Abū Sufyān ibn Ḥarb was an open enemy to the Prophet Muhammad صلى الله عليه وسلم for nearly his entire ministry. He launched more battle campaigns against him than anyone, and during the intervals between battles, he would help orchestrate uprisings in the Prophet’s صلى الله عليه وسلم city of Madinah, and covert assassination attempts against him. It was only eighteen months before the Prophet’s صلى الله عليه وسلم death that Abū Sufyān himself decided to accept Islam. However, it is the sequence of events on the day of his conversion that I wish to summarize here and leave my readers with, as they powerfully capture an experience many people have when engaging the proofs of prophethood.

پس از آنکه قبیله قریش پیمان صلح خود با محمد ﷺ را شکست و به یکی از هم‌پیمانان او حمله کرد، پیامبر ﷺ با سپاه خود به سوی مکه حرکت کرد تا به ستم آنان پایان دهد.

After the tribe of Quraysh reneged on its peace treaty with Muhammad صلى الله عليه وسلم by attacking one of his allies, the Prophet صلى الله عليه وسلم marched to Mecca with his army to put an end to their oppression.

وقتی به حومهٔ مکه رسیدند، ابوسفیان یقین کرد که شهرش توان دفع این نیروی درحال ورود را ندارد، بهویژه پس از آنکه به این شکل غافلگیر شده بود. ابوسفیان در تلاشی نومیدانه، توسط عباس بن عبدالمطلب، عموی پیامبر ﷺ که دوست دیرینهٔ ابوسفیان بود، به اردوگاههای مسلمانان برده شد. همینکه وارد خیمهٔ پیامبر ﷺ شدند، صحابهٔ بزرگ نیز وارد شدند و خواستار اعدام این مردی بودند که بسیاری از آنان را شکنجه کرده، اعضای خانوادهشان را کشته و از هر لحاظ یک جنایتکار جنگی بود. اما پیامبر ﷺ در لحظهای از بخشش بیمانند، او را بخشید و فرمود: «آیا هنوز شهادت نمیدهی که جز خدا معبودی به حق نیست؟» ابوسفیان پاسخ داد: «اکنون یقین دارم که اگر معبود دیگری میبود، تا حال مرا نجات داده بود.» پیامبر ﷺ ادامه داد: «آیا شهادت نمیدهی که من فرستادهٔ خدایم؟» ابوسفیان گفت: «در مورد این بخش، هنوز در درونم تردیدی هست.» با این حال، چون دریافت که تنها این شهادت میتواند جنایتکاری بدنام مانند او را رهایی بخشد، کلمهٔ شهادت را بر زبان آورد و مسلمان شد:

When they reached the outskirts of Mecca, Abū Sufyān became certain that his hometown would not be able to repel this incoming force, especially after being caught off guard by them like this. In a desperate attempt, Abū Sufyān was slipped into the Muslim camps by al-‘Abbās ibn ‘Abdul-Muṭṭalib , the Prophet’s صلى الله عليه وسلم uncle who happened to be Abū Sufyān’s lifelong friend. Just as they entered the Prophet’s صلى الله عليه وسلم tent, so did his senior Companions, the latter demanding the execution of this man who had tortured many of them, killed their family members, and was a war criminal by every measure. But in a moment of supreme clemency, the Prophet صلى الله عليه وسلم forgave him and said, “Will you still not testify that nothing is worthy of worship except Allah?” Abū Sufyān responded, “I am certain now that if there were any other god, he would have saved me already.” The Prophet صلى الله عليه وسلم continued, “Will you not testify that I am the Messenger of Allah?” Abū Sufyān said, “As for that part, there is still some doubt inside me regarding it.” However, upon realizing that only this could redeem a criminal as notorious as himself, he professed the testimony of faith to become Muslim:

أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمداً ﷺ رسول الله.475

I testify that nothing is worthy of worship except Allah, and I bear witness that Muhammad is the Messenger of Allah.475

پیامبر خدا ﷺ دریافت که ابوسفیان در میان قوم خود (بنی امیه) مقام و منزلت بزرگی دارد، و اینکه اصلی‌ترین دلیل تردید او در پذیرفتن اقتدار محمد ﷺ همین بود، زیرا محمد ﷺ از قبیله رقیب، یعنی بنی هاشم، برخاسته بود. برای آنکه ابوسفیان بر تردیدش غلبه کند و تعهدش به ایمان استوار شود، پیامبر ﷺ به او اجازه داد که به خانه‌اش بازگردد و اعلام فرمود که هر مکی‌ای که وارد خانه ابوسفیان شود در امان خواهد بود.

The Prophet Muhammad صلى الله عليه وسلم recognized that Abū Sufyān was a man of great prestige among his people (Banū Umayyah), and that this was the main reason he hesitated to concede to Muhammad’s authority, as he صلى الله عليه وسلم hailed from the rival tribe of Banū Hāshim. To help Abū Sufyān overcome his hesitation and solidify his commitment to faith, the Prophet صلى الله عليه وسلم allowed him to return home and declared that any Meccan who entered Abū Sufyān’s estate would be safe.

سپس پیامبر ﷺ آن اقدام را با دستور حکیمانهٔ دیگری همراه کرد: به عمویش فرمان داد که ابوسفیان را هنگام سپیده‌دم در دهانهٔ دره بایستاند تا عظمت نیروهای مسلمان را هنگام عبورشان ببیند. صبح روز بعد ابوسفیان مبهوت شد. هر بار که گروه انبوهی از جنگجویان زره‌پوش از برابرش می‌گذشتند، با اضطراب از عباس می‌پرسید که آنان کیستند، و عباس نام هر گروه را به او می‌گفت: «این غفار است... این جهینه است... این سُلیم است... این مزینه است... اینان مهاجران و انصارند.» ابوسفیان بی‌زبان مانده بود و هر بار جز این نمی‌توانست بگوید: «مرا چه کار که با چنین قومی بجنگم؟ هیچ‌کس را یارای مقابله با چنین مردمی نیست.» سپس با حیرت به عباس گفت: «پادشاهی برادرزاده‌ات واقعاً بزرگ شده است.» آنگاه دریافت که دیگر این افراد نیستند که مسلمان می‌شوند، بلکه قبایل و سرزمین‌های کامل‌اند. او می‌دانست که برخی از این قبایل به‌تنهایی می‌توانند قریش را نابود کنند، و اکنون — به‌گونه‌ای — محمد ﷺ دل‌های آنان را برای نخستین بار در تاریخ متحد کرده بود. عباس که گویی از رفیقش می‌خواست آنچه آشکار است را بپذیرد، پاسخ داد: «ابوسفیان! این پادشاهی نیست؛ این نبوت است.» این بار آن گواهی باید از ژرفای وجودش برآمده باشد؛ ابوسفیان گفت: «آری، باید چنین باشد.»476

Then, he صلى الله عليه وسلم coupled that gesture with another wise directive, instructing his uncle to have Abū Sufyān stand at the mouth of the valley at daybreak, to behold the magnitude of the Muslim forces as they marched. The next morning, Abū Sufyān was awestruck. Each time a massive crowd in armor would pass by, he would anxiously ask al-‘Abbās who they were, and al-‘Abbās would inform him of each group’s name: “This is Ghifār… This is Juhaynah… This is Sulaym… This is Mazīnah… These are the Muhājirīn and the Anṣār.” Abū Sufyān was beyond words, and all he could muster in response each time was, “What business do I have fighting such a tribe? Nobody can ever contend with such people.” He then said to al-‘Abbās in bewilderment, “Your nephew’s kingdom has truly become a great one.” He realized then that it was no longer individuals that were becoming Muslim, but rather whole tribes and regions. He knew that some of these tribes could singlehandedly cause the extinction of Quraysh, and now—somehow—Muhammad had united their hearts for the first time in history. As if begging his comrade to recognize the obvious, al-‘Abbās retorted, “Abū Sufyān! This is no kingdom; it is prophethood.” This time the testimony must have come from his depths; Abū Sufyān said, “Yes, it must be.”476

چقدر زیباست رحمت بی‌همتای پیامبر صلى الله عليه وسلم نسبت به بزرگ‌ترین مخالفانش، و دستاوردهای یگانه‌ی زندگی پربرکت و کوتاهش؛ اما شاید داستانی که او درباره‌ی سفر ایمان بازگو می‌کند، از همه بیشتر دلم را به درد می‌آورد. نه هر کسی که به حقانیت اسلام اقرار کرده، شیرینی کامل ایمان را در دلش چشیده است، و نه هر کسی که از نظر عقلی به اسلام قانع شده، توانسته است بر چالش‌های اجتماعی و عاطفی پذیرفتن آن غلبه کند. پیامبر صلى الله عليه وسلم چنین دعا می‌کرد: «…و مرا هدایت فرما و هدایت را برایم آسان گردان.»۴۷۷ این دعایی ژرف است، زیرا همه‌ی ما ناخودآگاه از پذیرفتن برخی حقایق به سبب ترس از بهای آن‌ها دوری می‌کنیم. از این رو، آنچه امکان عینیت و روشنی اندیشه را فراهم می‌آورد، گشودگی قلب ما در برابر حقیقت است، نه تنها گشودگی ذهن.

Beautiful is the matchless mercy of the Prophet صلى الله عليه وسلم with his greatest opponents, and the unique achievements of his brief blessed lifetime, but perhaps the story it tells about the journey of faith is what tugs at my heartstrings above all. Not everyone who has professed the truth of Islam has experienced the full sweetness of faith in their heart, and not everyone who is intellectually convinced about Islam has been able to conquer the social and emotional challenges to accepting it. The Prophet صلى الله عليه وسلم would beseech Allah, “…and guide me, and allow guidance to be easy for me.”477 This is a profound prayer, for we all subconsciously avoid accepting certain truths due to fear of their cost. It is therefore our heart being open to truth, not just our mind, that allows for objectivity and clarity of thought.

بنابراین، خداوند می‌فرماید: «پس هر که را خداوند بخواهد هدایت کند، سینه‌اش را برای پذیرش اسلام گشاده می‌گرداند.»478

Hence, Allah says, “So whoever Allah wishes to guide, He expands their heart to welcome Islam.”478

ابوسفیان به خوبی از درستکاری پیامبر ﷺ آگاه بود، معجزات بزرگ بسیاری را به چشم دید، بخشیده شد، سپس گرامی داشته شد؛ و با این همه، تنها هنگامی که خداوند این سخن ساده را بر دلش الهام کرد—«این نبوت است»—ایمان به درون دفاع‌های دنیوی او نفوذ کرد و سرانجام در دلش جای گرفت.

Abū Sufyān  knew full well of the Prophet’s صلى الله عليه وسلم integrity, witnessed many great miracles, was forgiven, then honored, and yet it was only when Allah inspired him with this simple statement—“this is prophethood”— that faith penetrated his worldly defenses and finally settled in his heart.

از خداوند می‌خواهم که به ما اخلاصی عطا فرماید که یقین در دل‌هایمان استوار شود، و این نویسنده را بر آنچه در این اثر از سخنان یا نیات نامناسب باشد ببخشاید، و درودها و سلام و برکات برترین خود را بر آخرین پیامبرش، محمد ﷺ، نازل فرماید. و تمام ستایش از آنِ خداوند، پروردگار جهانیان است.

I ask Allah to grant us the sincerity that allows for conviction to settle in our hearts, to forgive this writer for all that may be inappropriate in this work of statements or intentions, and to send His finest salutations, peace, and blessings upon His final prophet, Muhammad. And all praise is for Allah, Lord of the Worlds.