۴.۶ ممنوعیت وامدهی بر پایه ربا
4.6 Prohibiting Interest-Based Lending
ای کسانی که ایمان آوردهاید، از خدا بترسید و آنچه از ربا باقی مانده است را رها کنید، اگر مؤمن هستید.
O you who have believed, fear Allah and give up what remains [due to you] of interest, if you should be believers.
و اگر این کار را نکنید، پس بدانید که جنگی از جانب خدا و پیامبرش علیه شما اعلام شده است. امّا اگر توبه کنید، سرمایهٔ اصلی خود را خواهید داشت؛ [بدین ترتیب] نه ستم میکنید و نه بر شما ستم میشود.212
And if you do not, then be informed of a war [against you] from Allah and His Messenger. But if you repent, you may have your principal—[thus] you do no wrong, nor are you wronged.212
جابر بن عبدالله روایت میکند که رسول خدا ﷺ رباخوار، پرداختکنندهٔ آن، نویسندهٔ آن و دو شاهدش را لعنت کرد و فرمود: «همهشان در گناه برابرند.»[213] در گذشته و امروز، مردم خطر معاملهای ربوی را کماهمیت جلوه دادهاند، بهویژه وقتی با رضایت متقابل انجام شود. با این حال، حکمت الهی فراتر از کوتهبینی ما است و درگیر شدن در معاملات ربوی را گناهی بزرگ میشمارد. امروزه خودمان بهطور مستقیم میبینیم که نظامهای ربوی چگونه ملتهایی را به ویرانیای جبرانناپذیر کشاندهاند؛ فروپاشی اقتصادهای نیجریه و جامائیکا تنها دو نمونهٔ غمانگیز[214] از آن است که وقتی بخش بسیار بزرگی از بودجهٔ سالانهٔ یک کشور صرف بازپرداخت بدهی میشود، چه پیش میآید. ماهیت شوم دادن وام با بهره آشکار است؛ بهنظر میرسد راهی برای دستیابی سریع به پول است، اما اغلب مردم و کشورها را بیشتر در بدهی فرو میبرد. بار اصلی ریسک را بر دوش بدهکار میگذارد و کمترین ریسک را برای طلبکاری که با وام دادن «سرمایهگذاری» میکند. همچنین، چنانکه ارسطو استدلال کرده است،[215] بهرهوری و کار را تحقیر میکند، زیرا در اینجا این پول است که پول میزاید، نه تلاش یا هنرمندی. در نتیجه، ثروتمندان پیوسته ثروتمندتر و تهیدستان پیوسته تهیدستتر میشوند، تا جایی که به ویرانیای غیرقابل تصور میرسند؛ و این خود به کاتالیزوری برای فروپاشیهای مالی و شورشهای طبقات فرودست بدل میشود که، چنانکه افلاطون زمانی هشدار داده بود، در تاریخ بسیاری از ملتها را بلعیده است.