بر اساس دیدگاه بلندپایه‌ترین مراجع زبان عربی در عربستان آغازین و نیز برجسته‌ترین متخصصان امروزی، اجماعی بر یگانگی ادبی قرآن وجود دارد. پروفسور مارتین زمیت، نویسندهٔ «مطالعهٔ واژگانی تطبیقی عربی قرآنی»، می‌گوید: «با وجود فصاحت ادبی برخی از قصاید بلند دورهٔ جاهلی… قرآن قطعاً در جایگاهی بی‌همتا قرار دارد، به عنوان برجسته‌ترین تجلی مکتوب زبان عربی.»۴۰۷ آرتور جی. آربری (د. ۱۳۴۸ ش)، پژوهشگر بریتانیایی ادبیات عربی، در ترجمهٔ پرخواننده‌اش از قرآن نوشت: «بلاغت و آهنگ قرآن چنان ویژه، چنان نیرومند و چنان سرشار از احساس است که هر ترجمه‌ای، به ناچار، جز رونوشتی ضعیف از شکوه درخشان اصل نخواهد بود.»408

According to both the highest authorities of the Arabic language in early Arabia, and its foremost experts today, there is consensus on the literary uniqueness of the Qur’an. Professor Martin Zammit, the author of A Comparative Lexical Study of Qur’anic Arabic, says, “Notwithstanding the literary excellence of some of the long pre-Islamic poems… the Qur’an is definitely on a level of its own as the most eminent written manifestation of the Arabic language.”407 Arthur J. Arberry (d. 1969), a British scholar of Arabic literature, wrote in his popular translation of the Qur’an, “The rhetoric and rhythm of the Koran are so characteristic, so powerful, so highly emotive, that any version whatsoever is bound in the nature of things to be but a poor copy of the glittering splendour of the original.”408

در زمان پیامبر ﷺ، عرب‌ها مردمانی بودند که زبان را تقریباً به اندازهٔ جانِ خود ارزشمند می‌دانستند.409 پیش از اسلام، آنان غیرعرب‌ها را به‌تحقیر «عجم» می‌خواندند (که به‌معنای لال یا بی‌زبان است)، و این نام‌گذاری مفهوم آن بود که دیگران به‌همان اندازه زنده نیستند یا ناقص‌اند، زیرا نمی‌توانند با همان وضوح و تأثیرِ عاطفی سخن بگویند. برای روشن‌تر کردن این باور که «زبان برابر با زندگی است»، ابن رشیق (د. ۹۹۹)، شاعر سدهٔ یازدهم، می‌گوید: هرگاه شاعری در یک قبیلهٔ عرب برمی‌خاست، قبیله‌های دیگر به تبریک می‌آمدند، ضیافت‌ها برپا می‌شد، زنان چنگ و عود می‌نواختند، همان‌گونه که در عروسی‌ها می‌کنند، و مردان پیر و جوان همه از این خبرِ خوش شادمان می‌شدند؛ زیرا این [شاعر] سپری برای آبرویشان، دفاعی از نسب‌هایشان و جاودانه‌سازیِ پیروزی‌هایشان بود. عرب‌ها تنها بر تولد فرزند و برخاستن شاعری در میانشان به یکدیگر تبریک می‌گفتند.410

During the Prophet’s صلى الله عليه وسلم time, Arabs were people who valued language almost as much as life itself.409 Before Islam, they would derogatorily call non-Arabs ʿajam (literally: silent or speechless), implying that others were not equally alive, or were deficient, since they could not articulate with the same lucidity and emotiveness. To further illustrate this belief that “language equals life,” the eleventh-century poet Ibn Rashīq (d. 999) says, Whenever a poet emerged in an Arab tribe, other tribes would come to congratulate, feasts would be prepared, the women would play lutes as they do at weddings, and old and young men would all rejoice at the good news— for this was a shield for their honor, a defense of their lineages, and an immortalization of their triumphs. The Arabs used to congratulate each other only on the birth of a child and when a poet rose among them.410

زمینهٔ چنین جشن‌هایی قابل درک بود، زیرا، به گفتهٔ ناوید کرمانی، شعر عربی کهن پدیده‌ای بسیار پیچیده است.

Ground for such festivities were understandable, since, as Navid Kermani says, Old Arabic poetry is a highly complex phenomenon.

واژگان، ویژگی‌های دستوری خاص و هنجارهای سخت‌گیرانه‌ی این زبان از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شد و تنها بااستعدادترین شاگردان بر آن کاملاً مسلط می‌شدند. فرد باید سال‌ها، و گاه حتی دهه‌ها، زیر نظر یک استاد شاعر درس می‌خواند تا بتواند ادعای عنوان شاعر را داشته باشد.411

The vocabulary, grammatical idiosyncrasies, and strict norms were passed down from generation to generation, and only the most gifted students fully mastered the language. A person had to study for years, sometimes even decades, under a master poet before laying claim to the title of poet.411

همه‌ی دیگران با آنچه از این قصیده‌ها و سخنرانی‌ها در حافظه داشتند که تاریخ، اخلاق و حکمت این تمدن بیابانی و به‌ظاهر بدوی را ثبت می‌کرد، معتبر شمرده می‌شدند.

Everyone else was validated by what they retained in memory of these odes and speeches that captured the history, morals, and wisdoms of this otherwise primitive desert civilization.

این، بستری تاریخی بود که قرآن در آن نازل شد. قرآن میان مردمی فرود آمد که در اوج بیان ادبی بودند. تقریباً یک شبه، همین مردم با قرآنی از محمد ﷺ روبه‌رو شدند که عربی‌اش ناب، فصاحتش بی‌سابقه، و در عین حال به‌شکلی رازآلود مستقل از شعر و نثری بود که می‌شناختند و در آن مهارت داشتند. دکتر بسام صائح توضیح می‌دهد: «...اعجاز قرآن در همین پارادوکس نهفته است: پارادوکس اینکه قرآن به راستی عربی است، و در عین حال، در یک زمان، زبانی تازه است. این ممکن است نامعقول به نظر برسد. اما منطق معجزه دقیقاً در همین نکته است که از منطق فراتر می‌رود.»

This was the historical context within which the Qur’an was revealed. It descended amid people at the pinnacle of rhetorical expression. Virtually overnight, these same people experienced a Qur’an from Muhammad صلى الله عليه وسلم that was pure in its Arabic, unprecedented in its eloquence, but mysteriously independent of the poetry or prose they knew and had mastered. Dr Bassam Saeh explains, ...the miraculousness of the Qur’an lies in this very paradox: the paradox of its being truly Arabic, and its being, at one and the same time, a new language. This might appear to be illogical. However, the logic of miracle inheres in precisely the fact that it surpasses logic.

معجزه‌ای که بر منطق استوار باشد، دیگر معجزه نیست.412

A miracle that rests on logic ceases to be a miracle.412

متکبر عربها نمی‌توانستند توضیح دهند که چگونه به‌طور جمعی در چالش قرآنی شکست خوردند، یعنی در تولید حتی یک سوره‌ای که صرفاً از نظر ویژگی‌های ادبی «مشابه» باشد - به گفته داورانِ جانب‌دارِ خودشان - آن هم در حالی که کوتاه‌ترین سوره‌ی آن تنها ده کلمه است،{413} در حالی که آنان استادان زبان عربی بودند، و در حالی که محمد ﷺ بیش از ۶۰۰۰ آیه از آن را آورد. اما این همه ماجرا نبود. آنچه ضربه‌ی کشنده را بر مخالفان پیامبر ﷺ در این رویارویی وارد کرد و هیچ جایی برای تردید بیشتر باقی نگذاشت، این واقعیت بود که او ﷺ از ابتدا درس‌ناخوانده بود. خداوند می‌فرماید: «و تو پیش از آن هیچ کتابی را نمی‌خواندی و آن را با دست راست خود نمی‌نوشتی، وگرنه باطل‌گرایان به شک می‌افتادند.»{414} این امری کاملاً معماگونه بود، معمایی که سرانجام مخالفان پیامبر ﷺ را ناگزیر کرد که اتهام جادوگری را به او ببندند،{415} و بدین‌سان ناخواسته اعتراف کردند که در این کتاب واقعاً چیزی فراطبیعی وجود دارد.

The prideful Arabs could not explain how they collectively failed the Qur’anic challenge to produce a single chapter with merely “similar” literary features, according to their own biased judges, when its shortest chapter is only ten words,413 when they were the masters of Arabic, and when Muhammad صلى الله عليه وسلم brought over 6,000 verses of it. But that was not all. What dealt the killer blow to the Prophet’s opponents in this standoff, leaving absolutely no room for further doubt, was the fact that he صلى الله عليه وسلم was unlettered to begin with. As Allah says, “And you did not recite before it any scripture, nor did you inscribe one with your right hand. Otherwise, the falsifiers would have had [cause for] doubt.”414 It was an utter enigma, one that ultimately forced the Prophet’s صلى الله عليه وسلم detractors to settle on the accusation of him being a magician,415 unwittingly conceding that there was indeed something supernatural about this Book.

برخی منتقدان استدلال می‌کنند که اگرچه قرآن شاهکار ادبی است، این به آن معنا نیست که فراطبیعی باشد. آنان ادعا می‌کنند که هر تمدنی آثار ادبی بی‌همتای خود را دارد، مانند سانت‌های شکسپیر به زبان انگلیسی و ایلیاد هومر به زبان یونانی، و قرآن نیز از این قاعده مستثنا نیست. با این حال، این دیدگاه تفاوت‌های بسیار زیادی را میان پیامبر محمد ﷺ و شکسپیر نادیده می‌گیرد.416

Some critics argue that while the Qur’an is a literary masterpiece, this does not mean that it is supernatural. They claim that every civilization has its unequaled works of literature, such as Shakespeare’s Sonnets in English and Homer’s Iliad in Greek, and the Qur’an is no different. However, this view ignores a myriad of major differences between the Prophet Muhammad صلى الله عليه وسلم and Shakespeare:416

برخلاف پیامبر محمد ﷺ، شکسپیر در زبان‌های یونانی و لاتین آموزش دید و همراه با استادانش به کتابخانه‌هایی دسترسی داشت که از کتاب‌های آن‌ها برای نوشته‌های خود بهره گرفت.

Unlike the Prophet Muhammad صلى الله عليه وسلم, Shakespeare was educated in both Greek and Latin and had, alongside his mentors, access to libraries of books that he built on for his own writings.

۱. شکسپیر از راه نمایش‌نامه‌نویسی حرفه‌ای امرار معاش می‌کرد و با هر اثر نمایشی، فنّ خود را بیشتر صیقل می‌داد، در حالی که هرگز روایت نشده است که پیامبر ﷺ در تمام عمرش حتی یک بیت کامل شعر بر زبان آورده باشد،۴۱۷ و نیز برای او ممکن نبود که پس از آنکه سخنی از قرآن بر جمع گستردهٔ مسلمانان و غیرمسلمانان خوانده می‌شد، برای کنترل کیفیت، کلمه‌ای از آن را پس بگیرد.

1. Shakespeare earned a living as a professional playwright and continued refining his craft with each dramatic production, while the Prophet صلى الله عليه وسلم was never reported to utter a single full couplet of poetry in his entire life,417 nor was it possible for him to retract any word of the Qur’an for quality control once it was spoken to his vast Muslim and non-Muslim audiences.

۲. سانِت‌ها (غزل‌های چهارده‌بیتی/سونِت‌ها) قرن‌ها پیش از شکسپیر شناخته و سروده می‌شدند، در حالی که قرآن ساختار ترکیبیِ یگانه‌ای داشت که با هر الگوی نوشتار یا گفتاری که شاعران برجستهٔ عرب به کار می‌بردند تفاوت داشت.418

2. Sonnets were known and produced for centuries before Shakespeare, while the Qur’an had a unique compositional structure that differed from every pattern of writing or speech used by Arabia’s master poets.418

3. برخلاف شکسپیر که سبک و واژگان مشخّصش در همهٔ آثارش جاری است، پیامبر محمد ﷺ قرآنی را به جهان عرضه کرد که سبکش با سنّت حدیث—یعنی سخنان روزمرهٔ محمد ﷺ—متفاوت است. اگرچه این تفاوت را معاصران او نیز دریافته بودند، از آن زمان بیش از ده آزمایش انجام شده تا این موضوع را به شکلی عینی اثبات کنند. سبک‌سنجی (Stylometry) تحلیل آماری تفاوت‌های سبک ادبی است که برای تمایز میان یک نویسنده و نویسندهٔ دیگر به کار می‌رود.