6.3 معجزات خاصِّ پیامبر ﷺ
6.3 Specific Miracles Of The Prophet
بر اساس این فصل، معجزات افزون بر آنکه در دوران رسالت پیامبر صلی الله علیه وسلم بهصورت متواتر نقل شدهاند، برخی معجزات خاص نیز وجود دارد که نقل متواتر آنها از هر احتمال جعل فراتر است. بخش باقیِ این فصل به همین زیرمجموعه میپردازد؛ اما نخست باید تأکید کرد که شرط پذیرش هر چیزی به تواتر، نه احتیاط بلکه بدبینی است. بخش عمدهی دانش بشری از راه خبرهای آحاد به دست میآید، مانند آنکه چیزی را از یک منبع واحد بخوانیم؛ و بنابراین این شرط مانع از باور به هر خبری میشود که مردم نقل میکنند. حتی ممکن است باور به چشم خود را نیز ناممکن سازد، هنگامی که تنها شاهد یک رویداد باشیم. ما عموماً به چشمان خود اعتماد داریم، دستکم تا آنکه دلایل قویتری ما را به شک دربارهی آنها وادار کند. از این رو، پس از آنکه امکان و قابلاثبات بودن معجزات بهطور اصولی روشن شد، حتی گزارشهای آحاد دربارهی آنها نباید رد شود، تا زمانی که اعتمادپذیری آنها قابل دفاع باشد و هیچ نقصی در شیوهی نقل آنها شناسایی نشده باشد.
In addition to miracles being a mutawātir phenomenon of the Prophet’s صلى الله عليه وسلم ministry, there are specific miracles whose mutawātir transmission elevates them above any possibility of fabrication. The remainder of this chapter discusses this subset, but let us first assert that requiring mutawātir testimony before believing anything is cynicism, not prudence. Most of acquired human knowledge comes through āḥād reports, such as reading something from a single source, and so this stipulation would prevent us from believing any bit of news that people circulate. It might even prevent us from believing our own eyes when we are the sole witness to an event. We generally trust our eyes, at least until we are compelled by stronger reasons to suspect them. Hence, after realizing the possibility and demonstrability of miracles in principle, even āḥād reports of them should not be dismissed whenever their reliability is defensible and no defects in their transmission have been identified.
در یک عبارت درخشان در فتح الباری، ابن حجر (متوفای ۱۴۴۹ م) درباره فراوانی معجزات پیامبر ﷺ سخن میگوید و میگوید: این مجموع، علم ضروری (یقین) را افاده میکند.
In a brilliant passage in Fatḥ al-Bārī, Ibn Ḥajar (d. 1449) speaks on the abundance of the Prophet’s صلى الله عليه وسلم miracles and says, This collectively confers necessary knowledge (certainty)
اینکه شمار زیادی از رویدادهای خارقالعاده به دست پیامبر ﷺ رخ داد، همانگونه است که میتوان با قطعیت به سخاوت حاتم [طائی] و شجاعت علی حکم کرد، هرچند گزارشهای فردی این موارد، به سبب آنکه از طریق سلسلههای آحاد روایت شدهاند، تنها ظنی باشند. با این حال باید توجه داشت که بسیاری از معجزات پیامبر ﷺ شهرت یافت و گسترده شد، توسط گروههای بسیار زیادی از مردم نقل شد (متواتر) و در نتیجه، دانشمندان علم حدیث، تحقیق در احوال راویان و راستیآزمایی شهادتها به آن یقین بخشیدند؛ هرچند کسانی که با این دانشها آشنا نیستند به این درجه از اطمینان نرسیدهاند. در واقع، اگر کسی ادعا میکرد که بیشتر این رویدادها (حتی غیرمتواتر آنها) بهطور قطعی ثابت شدهاند، سخن دور از انصافی نگفته است، زیرا انکارناپذیر است که این راویان معمولاً در هر طبقه از سلسله نقل، این روایات را با دقت بسیار بازگو کردهاند.
that a great number of supernatural events occurred at his hands صلى الله عليه وسلم, in the same manner that someone can conclusively assert the generosity of Ḥātim [al-Ṭā’ī] and the courage of ‘Alī, even if the individual reports on this are only speculative due to their being reported through āḥād chains. However, it should be noted that many of the Prophet’s miracles became well-known and widespread, were narrated by huge groups of people (mutawātir), and consequently conferred certainty by the scholars of transmission, biographical verification, and testimony authentication—even if those unfamiliar with these disciplines did not reach this degree of confidence regarding them. In fact, if someone were to claim that most of these incidents (even the non-mutawātir) were definitively established, this would not be far-fetched because it is undeniable how accurately these narrators usually related these accounts in every layer of transmission.
علاوه بر این، از صحابه [پیامبر صلى الله عليه وسلم] یا کسانی که پس از ایشان بودند، حتی یک روایت متناقض که این گزارشها را به چالش بکشد، نقل نشده است، و همین سکوت مستلزم تأیید است، زیرا آنان در مجموع برتر از آناند که نسبت به باطل بیتفاوت بمانند. و فرض کنیم که اگر آنان گزارشهای یکدیگر را درباره این معجزات رد میکردند، این تنها به دلیل تردید در اعتبار راوی، یا متهم کردن او به دروغگویی، ضعف حافظه یا فرتوتی بود. اما خود محتوای روایت، هیچکس هرگز آن را نقد نکرده است.354
Furthermore, it is not documented from the Companions [of the Prophet صلى الله عليه وسلم] or those after them a single conflicting report that challenges these accounts, and this silence necessitates approval since they are collectively above turning a blind eye to falsehood. And hypothetically, had they denied one another’s reports on these miracles, this would only be due to doubting the reliability of the narrator, or accusing him of lying, poor memory, or senility. As for the content of the narration itself, nobody ever criticized it.354
بنابراین، حتی احادیث آحاد دربارهٔ معجزات نیز میتوانند معتبر و قابل اعتماد شمرده شوند. با این همه، شرح معجزات مشخصی که در ادامه میآید به درستترین نمونهها محدود خواهد شد، یعنی به آنهایی که با نقل متواتر ثابت شدهاند.
Thus, even āḥād reports about miracles can be considered authentic and reliable. Despite this, the following accounts of specific miracles will be restricted to the most indisputable examples, those established by mutawātir transmission.
i. شق القمر
i. The Moon Splitting
قیامت نزدیک شده و ماه دو نیم شده است.
The Hour has come near, and the moon has split [in two].
و اگر هر معجزهای ببینند، روی میگردانند و میگویند: «سحری است که میگذرد.» و تکذیب کردند و از هوسهای خود پیروی کردند، و هر کاری قرارگاهی دارد.355
And if they see any miracle, they turn away and say, “Passing magic.” And they denied and followed their desires—and every matter will be settled.355
در تلاشی برای به ستوه آوردن پیامبر ﷺ، کافران قبیله قریش از پیامبر ﷺ نشانهای آشکار و انکارناپذیر خواستند، و این امر موجب شد که خداوند ماه را در برابر چشمان آنان شکافت.
In an attempt to stump the Prophet صلى الله عليه وسلم, disbelievers from the Quraysh clan demanded an undeniable sign from the Prophet صلى الله عليه وسلم, which led to God splitting the moon before their eyes.
پیامبر ﷺ سپس فرمود: «شاهد باشید.» گروه حیرتزده گفتند که محمد ﷺ باید بر آنان جادو کرده باشد، اما چون نمیتوانست بر همه جادو کند، تصمیم گرفتند از مسافران سرزمینهای اطراف بپرسند که آیا آنچه را که آنان دیده بودند، دیدهاند یا نه. سواران را فرستادند تا به سوی کسانی که آن سوی شهر مکه بودند بتازند و از ایشان بپرسند، و آنان نیز تأیید کردند که همان پدیده را در آسمان شب دیدهاند. سرانجام، مشرکان قریش انکار را برگزیدند و ناچار شدند چشمان خود را انکار کنند.
The Prophet صلى الله عليه وسلم then said, “Bear witness.”356 The baffled crowd said that Muhammad must have cast a spell on them, but since he could not have cast a spell on everyone, they decided to ask the travelers from surrounding areas if they saw what they did. They sent riders racing out to question those beyond the city of Mecca, and they too confirmed having seen the exact same phenomenon in the night sky.357 Ultimately, the idolaters from Quraysh chose denial and they were forced to deny their own eyes.
بسیاری از بزرگان علم حدیث، بهطور مستقل، نقل متواتر این رویداد معجزهآسا را با بررسی راویان آن در تمامی طبقات انتقال، تأیید کردهاند. این کار را السبکی در شرح مختصر ابن الحاجب، ابن حجر در الأمالی، القرطبی در المفهم، ابن کثیر در البداية والنهاية، امام المناوی در شرح ألفية العراقی، و ابن عبد البر (متوفای ۱۰۷۱ میلادی) و دیگران انجام دادهاند.358
Numerous luminaries of Hadith have independently verified the mutawātir-grade reporting of this miraculous event by exploring its narrators from every layer of transmission. This was done by al-Subkī in Sharḥ Mukhtaṣar Ibn al-Ḥā jib, Ibn Ḥajar in al-Amālī, al-Qurṭubī in al-Mufhim, Ibn Kathīr in al-Bidāyah wal-Nihāyah, Imam al-Munāwī in Sharḥ Alfiyat al-‘Irāqī, and Ibn ‘Abd al-Barr (d. 1071), among others.358
ii. سفرِ شبانه
ii. The Night Journey
سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ Note: this is the Qur'anic verse (Al-Isra, 17:1). It is a verse, so it stays between { and } as a quotation, and no ﷺ is written after the bracketed name in it. Corrected translation to Persian: {سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ}362
Glory be to the One Who took His servant [Muhammad] by night from the Sacred Mosque to the Farthest Mosque whose surroundings We have blessed, so that We might show him of Our signs. Indeed, He Alone is the All-Hearing, All-Seeing.362
پیامبر محمد ﷺ در یک شب از مکه به بیتالمقدس و بازگشت به مکه برده شد؛ سفری که برای هر مسافری در قرن هفتم میلادی یک ماه کامل طول میکشید. هنگامی که مشرکان فردای آن روز بوی این خبر را شنیدند، از شادی سر از پا نمیشناختند و امید داشتند که سرانجام ثابت کنند محمد ﷺ دیوانه است. آنان شتابان مردم را دور او گرد آوردند و با خوشحالی دیدند که مردم از شنیدن این «داستان مضحک» از زبان پیامبر ﷺ واقعاً از شدت خنده از روی صندلیهای خود به زمین افتادند. پیامبر ﷺ که از تمسخر و بیباوری آنان اندوهگین شده بود، به سوی کعبه رفت و خداوند را ستایش کرد و از او خواست که بیتالمقدس را دوباره به او نشان دهد. آنگاه، به حیرت همه حاضران، پیامبر ﷺ آن شهر مبارک را با جزئیات دقیق توصیف کرد، گویی در همان لحظه در میان آن قدم میزند.
The Prophet Muhammad صلى الله عليه وسلم was taken from Mecca to Jerusalem and back in a single night, a journey that would ordinarily take a full month for any traveler in the seventh century. When the pagans caught scent of this story being shared the following morning, they became jubilant with hopes of finally proving Muhammad was a madman. They rushed to gather everyone around him, and to their delight, people literally fell off their seats in laughter upon hearing this “ludicrous tale” from the Prophet صلى الله عليه وسلم. Saddened by their mockery and disbelief, he صلى الله عليه وسلم proceeded to the Ka‘bah where he praised God and asked Him to be reshown Jerusalem. To the dismay of everyone present, the Prophet صلى الله عليه وسلم then began describing that blessed city in exquisite detail, as if he was walking through it at that very moment.
مردم با نگرانی به سوی بازرگانان مکی روی آوردند که بر خلاف محمد ﷺ، به رفتوآمد به بیتالمقدس شناخته شده بودند، و تنها دریافتند که آنان صحت گفتههای او را تأیید میکنند. بسیاری همچنان او را تکذیب کردند و با سرخوردگی بیرون رفتند.
People nervously turned to the Meccan traders who—unlike Muhammad—were known to frequent Jerusalem, only to find them admitting his accuracy. Many still denied him and stormed off in frustration.
iii. درخت گریان
iii. The Tree Weeping
عبدالله بن عمر روایت میکند که پیامبر ﷺ خطبههای خود را در حالی ایراد میکرد که کنار تنهی یک درخت خرما ایستاده بود. به درخواست زنی از انصار، پیامبر ﷺ اجازه داد برای او منبری کوچک با سه پله ساخته شود تا بهتر دیده شود و صدایش به جمعیت فزایندهی حاضران بهتر برسد. هنگامی که پیامبر ﷺ در جمعهی بعد بر منبر جدید بالا رفت، از آن تنهی درخت صدای بلند گریه برخاست. پیامبر ﷺ فرود آمد، به سوی آن رفت و دستش را بر آن کشید، همانگونه که کسی کودکی را برای آرام کردنش نوازش میکند. انس بن مالک میافزاید: «و مسجد از نالههای آن به لرزه درآمد.» سهل بن سعد میافزاید: «بسیاری از مردم از شنیدن گریه و نالهی آن به گریه افتادند.» ابن عباس میافزاید: «پیامبر ﷺ رفت و آن را در آغوش گرفت تا آرام شد، سپس فرمود: "اگر آن را در آغوش نمیگرفتم، تا روز قیامت همینگونه ادامه میداد."» جابر میافزاید: «آن تنه از دوری وحی گریه میکرد، وحیی که آن را از نزدیک میشنید.» اینها تنها پنج صحابی بودند که این واقعه را مستقیماً نقل کردهاند، هرچند بنا بر گفتهی پیشوایان برجستهی حدیث، در مجموع نزدیک به بیست نفر حضور داشتند. ابن حجر این بررسی را چنین جمعبندی میکند: «حدیث گریهی درخت و شکافته شدن ماه، هر دو را جمع کثیری نقل کردهاند، به گونهای که برای اهل حدیث که اسنادشان را بررسی میکنند، علم یقینی حاصل میشود، نه برای کسانی که در این فن آموزش ندیدهاند، و خداوند داناتر است.» به همین ترتیب، المناوی این حدیث دربارهی نالهی درخت را از طریق اسناد صحیح متعدد نقل میکند که مجموعاً آن را واقعهای متواتر میسازد، و سپس میگوید که از نزدیک به بیست صحابی روایت شده است.
‘Abdullāh ibn ‘Umar reports that the Prophet صلى الله عليه وسلم used to deliver his sermons while standing beside the trunk of a datepalm tree. Upon the request of an Anṣārī woman, the Prophet صلى الله عليه وسلم permitted that a small pulpit of three steps be constructed for him so that he would be more visible and project his voice farther into the growing audience. When the Prophet صلى الله عليه وسلم ascended the new pulpit on the following Friday, loud sounds of weeping emerged from this tree-trunk. The Prophet صلى الله عليه وسلم descended and went over to it and began caressing it with his hand just as someone does to quiet a child. Anas ibn Mālik adds, “And the mosque shook from its whimpers.” Sahl ibn Sa‘d adds, “Many people started weeping from hearing its crying and moaning.” Ibn ‘Abbās adds, “He صلى الله عليه وسلم went and hugged it until it quieted, then said, ‘Had I not embraced it, it would have continued like this until the Day of Resurrection.’” Jābir adds, “It was weeping over missing the Revelation that it would hear [recited] close by.” These were only five Companions who reported this incident firsthand, though nearly twenty in total were present, according to the leading Hadith authorities. Ibn Ḥajar summarizes this investigation by saying, “The hadith of the tree weeping and moon splitting have each been transmitted by an enormous number, one that offers sure knowledge for Hadith experts who examine their chains of transmission, not those untrained in that, and Allah knows best.”373 Similarly, al-Munāwī reports this hadith on the tree whimpering through many authentic chains which collectively entail it being a mutawātir event, then states that it has been narrated from nearly twenty Companions.
iv. سخن گفتنِ سنگها
iv. The Stones Speaking
در قرآن کریم، خداوند بیان میکند که از نشانههای بزرگی که به حضرت داوود عطا کرد این بود که ستایشهای خوشآهنگ او در تسبیح خدا، شب و روز، با کوههای سربهفلککشیده و پرندگان در پرواز تکرار میشد: «و به یقین، داوود را از جانب خود فضیلتی دادیم. [گفتیم:] ای کوهها، با او تسبیح گویید، و پرندگان را [نیز].» و برای او آهن را نرم گردانیدیم.»376 با همین معجزه، خداوند پیامبر محمد ﷺ را تأیید کرد. اشیای بیجان در دستان او تسبیح خدا میگفتند و حتی بر رسالت و نبوت او گواهی میدادند. عبدالله بن مسعود گفت: «ما میشنیدیم که غذا هنگام خوردن او تسبیح خدا میگوید.»377 هنگامی که غذا در برابر پیامبر ﷺ گذاشته میشد، آن غذا در حضور ایشان خدا را ستایش میکرد. همچنین ابوذر گفت: در حلقهای با پیامبر ﷺ حضور داشتم و در دستان ایشان سنگریزههایی بود، و همه افراد حلقه تسبیح آنها را میشنیدند. سپس آنها را به ابوبکر داد و آنها با ابوبکر تسبیح گفتند [نیز]؛ همه افراد حلقه تسبیح آنها را شنیدند. سپس آنها را دوباره به پیامبر ﷺ بازگرداند و باز هم در دست ایشان تسبیح گفتند. سپس آنها را به عمر داد و در دست او تسبیح گفتند و همه افراد حلقه تسبیح آنها را شنیدند. پیامبر ﷺ سپس آنها را به عثمان بن عفان داد و در دست او تسبیح گفتند.
In the Noble Qur’an, Allah tells us that of the powerful signs He granted Prophet David was that his melodious glorifications of God would be echoed by the towering mountains and soaring birds around the clock: “And We certainly gave David from Us bounty. [We said], ‘O mountains, repeat [Our] praises with him, and the birds [as well].’ And We made pliable for him iron.”376 With this same miracle, Allah endorsed the Prophet Muhammad .صلى الله عليه وسلم Inanimate objects would glorify God in his hands, and even testify to his ministry as messenger and prophet. ‘Abdullāh ibn Mas‘ūd said, “We used to hear the food making tasbīḥ (glorifying Allah) as he ate.”377 The dish would praise God in the presence of the Prophet صلى الله عليه وسلم when the food was placed before him. Similarly, Abū Dharr said, I was present with the Prophet صلى الله عليه وسلم in a circle, and in his hands were pebbles, and everyone in the circle could hear their tasbīḥ. He then passed them to Abū Bakr, and they made tasbīḥ with Abū Bakr [as well]; everyone in the circle could hear their tasbīḥ. He then passed them back to the Prophet صلى الله عليه وسلم and they made tasbīḥ in his hand again. He then passed them to ‘Umar, and they made tasbīḥ in his hand, and everyone in the circle could hear their tasbīh. The Prophet صلى الله عليه وسلم then passed them to ‘Uthmān ibn ‘Affān, and they made tasbīh in his hand.
سپس او آنها را به ما رساند، و هیچ یک از ما تسبیح نگفتند.378
He then passed them to us, and they did not make tasbīḥ with any one of us.378
اولین معجزاتی که خداوند به واسطه آنها محمد صلى الله عليه وسلم را آماده کرد از این نوع بودند. حتی پیش از پیامبری، سنگها به او سلام میکردند. پیامبر خدا ﷺ فرمود: «من سنگهایی را در مکه به خوبی میشناسم که پیش از مأموریتم به من سلام میکردند، و حتی اکنون نیز آنها را میشناسم.»379
۵. افزایش عرضه آب
v. Increasing the Water Supply
امام النووی میگوید: «این احادیثی که دربارهٔ جوشیدن آب از میان انگشتان او و افزایش آن، و نیز فزونی یافتن آذوقه، روایت شدهاند، همگی معجزات آشکاریاند که رسول خدا ﷺ در موقعیتها و شرایط گوناگون و بارها انجام داده است، و در مجموع به درجهٔ تواتر رسیدهاند.»381
Imam al-Nawawī says, “These hadith on water gushing from between his fingers and increasing for him, and the food supply increasing as well, are all clear miracles performed by Allah’s Messenger صلى الله عليه وسلم on many occasions and under different conditions and have collectively reached mutawātir status.”381
محدثین نے ان واقعات پر وسیع مجموعے مرتب کیے ہیں، جن میں سے عبداللہ بن مسعود کی یہ روایت ہے:
Hadith scholars have prolific compilations on these incidents, of which is the following account from ‘Abdullāh ibn Mas‘ūd :
ما معجزات را نشانههای برکت خداوند میدانستیم، اما شما آنها را تهدیدآمیز میدانید. روزی در سفری همراه پیامبر خدا ﷺ بودیم و آب ما رو به پایان رفت. ایشان فرمودند: «آب باقیمانده را برایم بیاورید.» مردم ظرفی را که در آن آب بود نزد ایشان آوردند. آنگاه ایشان دستهای خود را در آن گذاشتند و فرمودند: «بیایید و آب پاکیزهٔ مبارک را بگیرید، و همهٔ برکتها از جانب خداست.» من دیدم که آب از میان انگشتان پیامبر خدا ﷺ جاری میشد. و ما همچنین میشنیدیم که غذا، هنگام خورده شدن [توسط ایشان]، خدا را تسبیح میگفت.382
We used to consider miracles as Allah’s Blessings, but you people consider them to be threatening. We were once with the Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم on a journey, and our water ran short. He said, “Bring me the remaining water.” The people presented him a vessel containing water, in which he then placed his hands and said, “Come get the blessed purification water, and all blessings are from Allah.” I saw the water flowing from between the fingers of Allah’s Messenger صلى الله عليه وسلم. Indeed, we used to also hear the food glorifying Allah as it was being eaten [by him].382
جابر بن عبداللہ روایت کرتے ہیں کہ حدیبیہ کے دن لوگوں کو شدید پیاس لگی۔ نبی ﷺ کے سامنے ایک چھوٹا برتن رکھا تھا جس میں کچھ پانی تھا۔ آپ ﷺ نے دیکھا کہ لوگ آپ کی طرف دوڑے چلے آ رہے ہیں، جب آپ ﷺ اسی پانی سے وضو سے فارغ ہوئے۔ آپ ﷺ نے پوچھا: "کیا ہوا؟" لوگوں نے کہا: "ہمارے پاس نہ وضو کے لیے پانی ہے اور نہ پینے کے لیے۔" چنانچہ نبی ﷺ نے اپنی ہتھیلی اس برتن میں رکھ دی، تو آپ کی انگلیوں کے درمیان سے پانی چشموں کی طرح اوپر کی طرف بہنے لگا۔ آپ ﷺ نے فرمایا: "وضو کرنے کی خواہش رکھنے والے سب لوگ آگے آ جائیں، برکت اللہ کی طرف سے ہے۔" جابر کہتے ہیں: ہم سب نے اس برتن سے پیا اور وضو کیا، اور مجھے اس کی پروا نہ تھی کہ میں کتنا پی رہا ہوں، کیونکہ میں جانتا تھا کہ وہ بابرکت ہے۔ ایک راوی نے جابر سے پوچھا: "آپ کتنے لوگ تھے؟" انہوں نے کہا: "اگر ہم ایک لاکھ بھی ہوتے تو ہمارے لیے کافی ہوتا، مگر ہم پندرہ سو تھے۔" انس بن مالک نے بھی ذاتی طور پر کئی دوسرے تقریباً ملتے جلتے واقعات روایت کیے ہیں جن میں نبی ﷺ کی بابرکت انگلیوں کے درمیان سے پانی بہہ نکلا۔ 383 384 ان روایات سے معلوم ہوتا ہے کہ پانی خود آپ ﷺ کی انگلیوں سے نکل رہا تھا، یا آپ کی انگلیوں کے درمیان خالی جگہوں سے پھوٹ رہا تھا۔ اکثر حدیث کے شارحین، جن میں البغوی اور السیوطی شامل ہیں، پہلی رائے کو ترجیح دیتے ہیں، اور اسی بنا پر وہ اس معجزے کو خاص طور پر غیر معمولی قرار دیتے ہیں۔
vi. افزایش عرضه مواد غذایی
vi. Increasing the Food Supply
سَلَمَة بْن الأَكْوَع روایت میکند:
Salamah ibn al-Akwa‘ narrates:
ما یک بار همراه با رسول الله ﷺ به یک سفر جنگی رفتیم و با سختیهای زیادی روبرو شدیم. تصمیم گرفتیم برخی از چهارپایان سواری خود را برای خوراک ذبح کنیم. رسول الله ﷺ به ما دستور داد که توشههای غذایی خود را روی هم بریزیم. پس یک پارچه و یک چرم پهن کردیم و توشهی همهی ما را در آن جمع کردیم. من خودم را دراز کردم تا تخمین بزنم که این مقدار چقدر است، و دیدم که به اندازهی جایی است که یک بزِ کوچک بتواند بر آن بنشیند. ما هزار و چهارصد نفر بودیم، و همهی ما تا سیر شدن خوردیم و سپس کیسههای خود را از توشه پر کردیم.
We once set out on an expedition with Allah’s Messenger صلى الله عليه وسلم and faced great hardship, and decided to slaughter some of our riding animals [for food]. The Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم ordered us to pool our food rations, so we spread a sheet and leather where everyone’s rations were collected. I stretched myself to assess how much that was, and it was only the area a small goat could sit on. We were fourteen hundred people, and we each ate to our satisfaction and then filled our bags with provisions.
رسول خدا ﷺ سپس فرمودند: «آیا آب برای وضو هست؟» مردی با ظرف کوچکی که آب اندکی در آن بود پیش آمد. پیامبر ﷺ آن را در یک تشت بزرگتر خالی کردند. از همان مقدار اندک، همه بهطور کامل وضو گرفتند. هشت نفر بعد آمدند و گفتند: «آیا آب وضو باقی مانده است؟» رسول خدا ﷺ فرمودند: «آب وضو تمام شد.»385
The Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم then said, “Is there any water for performing ablution?” A man came forward with a small container that held very little water, which the Prophet صلى الله عليه وسلم emptied into a wider basin. From that amount, all thoroughly performed their ablution. Eight individuals later came and said, “Is there any water left to perform ablution?” Allah’s Messenger صلى الله عليه وسلم replied, “The ablution water is finished.”385
همانطور که امام النووی در جای دیگری اشاره میکند، وقتی صحابیای چنین روایت شگفتانگیزی را نقل میکند و به حضور شخصی خود همراه با دیگر صحابه استناد میکند، آنان که روایت او را میشنوند و آن را تأیید میکنند یا از آن خبر دارند و او را تکذیب نمیکنند، این امر بیشتر تأیید میکند و موجب علم یقینی به درستی سخن او میشود.386
As Imam al-Nawawī points out elsewhere, When a Companion narrates something this incredible and cites as evidence personally attending it himself along with the other Companions, who hear his narration and claim or hear about it, and do not denounce him, that further confirms it and necessitates sure knowledge about the truth of his words.386
جابر بن عبدالله روایت میکند که پدرش، عبدالله بن عمرو بن حرام، درگذشت و وامی سنگین از خود بر جای گذاشت. او میگوید: پس من از پیامبر ﷺ خواستم که با طلبکارانش میانجیگری کند تا وامش را کاهش دهند. او ﷺ این درخواست را با آنان در میان نهاد، اما نپذیرفتند. پس پیامبر ﷺ به من فرمود: «برو خرماهایت را بر حسب نوعشان جدا کن؛ خرمای عجوه را در یک سو و خرمای عِذق ابن زید را در سویی دیگر قرار ده. سپس مرا آگاه کن.» من چنین کردم و سپس پیامبر خدا ﷺ را آگاه کردم. ایشان ﷺ آمد، نشست، آنگاه فرمود: «برای مردم (طلبکاران) پیمانه کن.» من آنقدر برایشان پیمانه کردم تا همه آنچه را که طلبکار بودند پرداختم، و خرماهایم چنان باقی ماند که گویی چیزی از آن کم نشده است. هنگامی که عمر بن خطاب از این افزونیِ معجزهآسا آگاه شد، گفت: «همین که پیامبر خدا ﷺ به باغ درآمد، میدانستم که برکت خواهد یافت.»387
vii. دعاهای مستجاب
vii. Answered Prayers
القاضی عیاض میگوید: «اجابت دعاهای پیامبر ﷺ دربارهی کسانی که برایشان دعا کرد و علیه کسانی که نفرین کرد، در اصل متواتر است و به ضرورت دانسته میشود.» منظور او این است که خداوند در موارد بسیار، به دعاهای پیامبر ﷺ پاسخ داد و این امر چنان با گواهی شمار زیادی از مردم تأیید شده که تردید در آن کاملاً خلاف عقل خواهد بود. در نبرد بدر، لشکر مسلمانان که در شمار اندک و از نظر تجهیزات ناتوان بود، به خواست خداوند پیروز شد؛ از پستان بزی که شیر نمیداد شیر دوشیده شد؛ و باران از آسمانی بیابر بارید. همهی این رخدادها به سبب آن بود که پیامبر ﷺ کف دستهایش را به سوی آسمان بلند کرد. و کسانی که کمترین مدت را با ایشان گذرانده بودند، شاهد این رخدادها بودند و بسیاری از آنان با دیدن اینها به ایمان راسخ رسیدند.
Al-Qāḍī ‘Iyāḍ says, “The Prophet’s صلى الله عليه وسلم supplications being answered for those he prayed for and against is mutawātir in principle, known by necessity.”392 He meant that God responded to the prayers of the Prophet صلى الله عليه وسلم on so many occasions, and this was corroborated by testimony from so many people, that doubting it would be wholly irrational. An outnumbered and unequipped Muslim army was granted victory by God at the Battle of Badr, milk was drawn from the udders of a non-lactating goat, and rain poured from a cloudless sky—all by virtue of the Prophet صلى الله عليه وسلم raising his palms to the heavens, and those who spent the shortest time with him witnessed these events and many were driven to conviction by them.
از انس بن مالک روایت است که:
Anas ibn Mālik narrates:
هنگامی که پیامبر ﷺ یک بار خطبهٔ نماز جمعه ایراد میکرد، مردی برخاست و گفت: «ای فرستادهٔ خدا، اسبها و گوسفندان هلاک شدند! آیا از خداوند نمیخواهی که با باران ما را سیراب کند؟» پیامبر ﷺ دستهای خود را بلند کرد و دعا نمود، در حالی که آسمان مانند شیشه صاف بود. ناگهان باد وزیدن گرفت و ابرها را به هم آورد و باران سنگینی بارید. ما در حالی که در آب جاری فرو میرفتیم از مسجد بیرون آمدیم تا به خانههای خود رسیدیم. باران تا جمعهٔ بعد ادامه داشت، تا آنکه همان مرد یا مرد دیگری برخاست و گفت: «ای فرستادهٔ خدا ﷺ، خانهها نزدیک است فرو بریزند؛ از خداوند بخواه که باران را باز دارد!» پیامبر ﷺ با شنیدن این سخن لبخند زد و فرمود: «خدایا، [باران را] اطراف ما ببار و نه بر ما.»۳۹۳ به ابرها نگاه کردم و دیدم که از هم جدا میشوند و به شکل تاجی گرد مدینه درمیآیند.394
As the Prophet صلى الله عليه وسلم was once delivering a Friday sermon, a man rose and said, “O Messenger of Allah, the horses and sheep have perished! Will you not invoke Allah to bless us with rain?” The Prophet صلى الله عليه وسلم lifted his hands and supplicated at a time when the sky was as clear as glass. Suddenly wind blew, driving together the clouds and causing heavy rain. We exited the mosque wading through the flowing water till we reached our homes. It kept raining until the following Friday, when the same man—or another man—stood up and said, “O Messenger of Allah صلى الله عليه وسلم, the houses have almost collapsed; please ask Allah to withhold the rain!” Hearing that, the Prophet صلى الله عليه وسلم smiled and said, “O Allah, [let it rain] around us and not upon us.”393 I looked to the clouds and found them separating into a crown-like formation around Madinah.394
[354] ابن حجر، فتح الباری، ۶:۵۸۲
354 Ibn Ḥajar, Fatḥ al-Bārī, 6:582.
۳۵۵ قرآن ۵۴:۱-۳، ترجمهٔ Saheeh International
355 The Qur’an 54:1-3, Saheeh International Translation.
[صحیح البخاری، ۴:۲۰۶ #۳۶۳۶]
356 al-Bukhārī, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, 4:206 #3636.
۳۵۷ احمد بن الحسین البیهقی، دلائل النبوة (بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۹۸۸)، ۲:۲۲۶؛ ابوجعفر الطبری، جامع البیان عن تأویل القرآن (بیروت: مؤسسة الرسالة، ۲۰۰۰)، ۲۲:۵۶۷، آیه ۵۴:۱.
357 Aḥmad ibn al-Ḥusayn al-Bayhaqī, Dalāʼil al-Nubuwwah (Beirut: Dār al-Kutub al-ʻIlmīyah, 1988), 2:226; Abū Ja’far al-Ṭabarī, Jāmiʻ al-Bayān ‘an Ta’wīl al-Qur’ān (Beirut: Mu’assasat al-Risālah, 2000), 22:567, verse 54:1.
محمد الکتانی، نظم المتناثر من الحدیث المتواتر (مصر:
358 Muḥammad al-Kattānī, Naẓm al-Mutanāthir min al-Ḥadīth al-Mutawātir (Egypt:
دار الکتب السلفیة، ۱۹۸۳م)، شماره ۲۶۴.
Dār al-Kutub al-Salafīyah, 1983), #264.
ابن كثير، البداية والنهاية، ۴:۳۰۳.
359 Ibn Kathīr, Al-Bidāyah wal-Nihāyah, 4:303.
360 ابن حجر، فتح الباری، ۷:۱۸۵.
360 Ibn Ḥajar, Fatḥ al-Bārī, 7:185.
ابنماجه، همانجا.
361 Ibid.
۳۶۲ قرآن ۱۷:۱، ترجمهی نویسنده.
362 The Qur’an 17:1, author’s translation.
«ریچارد داوکینز» در توییتی در تاریخ ۲۷ دسامبر ۲۰۱۵ ساعت ۲:۲۰ بامداد نوشت: «تمسخر باور به اسب بالدار نه "تعصب" است، نه "اسلامهراسی" و نه "نژادپرستی". این واقعگرایی هوشیارانه، شایسته، ملایم و علمی است.» [Richard Dawkins, Twitter @RichardDawkins, 2:20 AM – December 27th, 2015.]
363 “Ridiculing belief in a winged horse is not ‘bigotry,’ not ‘Islamophobia,’ not ‘racism.’ It’s sober, decent, gentle, scientific realism.” Richard Dawkins, Twitter @ RichardDawkins, 2:20 AM – December 27th, 2015.
Sam Harris writes: «علم، به معنای گسترده، شامل همهٔ ادعاهای معقول برای دانستن دربارهٔ خودمان و جهان است. اگر دلایل خوبی برای باور به اینکه عیسی از یک باکره متولد شد، یا اینکه محمد ﷺ با اسبی بالدار به آسمان رفت وجود داشت، این باورها لزوماً بخشی از توصیف عقلانی ما از جهان میشدند.» («Science must destroy religion»، samharris.org، دوم ژانویهٔ ۲۰۰۶.)