تنها نگاهی گذرا به زندگی پیامبر ﷺ و موفقیت دنیوی ایشان، توجه دانشمندان سراسر جهان را برانگیخته است، حتی در میان کسانی که شاید عظمت و حقیقت بنیادین تعالیم ایشان را نمی‌شناسند. همان‌گونه که کارن آرمسترانگ، نویسنده نامدار در زمینه ادیان تطبیقی، می‌گوید: اسلام دینی از موفقیت است. برخلاف مسیحیت که تصویر اصلی آن، دست‌کم در غرب، مردی است که در مرگی ویرانگر، رسوا و درمانده جان می‌دهد… محمد ﷺ شکستی آشکار نبود. او موفقیتی درخشان بود، هم در سیاست و هم در معنویت، و اسلام از قدرتی به قدرتی دیگر گام نهاد.136

A momentary glance at just the Prophet’s صلى الله عليه وسلم life and his worldly success has commanded attention from scholars worldwide, even among those who may not recognize the great substance and truth in his teachings. As Karen Armstrong, an acclaimed author on comparative religion, puts it, Islam is a religion of success. Unlike Christianity, which has as its main image, in the west at least, a man dying in a devastating, disgraceful, helpless death… Mohammed was not an apparent failure. He was a dazzling success, politically as well as in spirituality, and Islam went from strength to strength to strength.136

مایکل هارت، مورخ آمریکایی معاصر و نویسندهٔ کتاب «۱۰۰: رتبه‌بندی تأثیرگذارترین افراد تاریخ»، این داستان موفقیت شگفت‌انگیز را به شکلی موجز چنین توصیف می‌کند:

Michael Hart, the contemporary American historian who authored The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History, succinctly illustrates this mind-boggling success story as follows:

میں نے محمد ﷺ کو دنیا کی سب سے بااثر شخصیات کی فہرست میں سرفہرست رکھنے کا جو انتخاب کیا ہے، شاید کچھ قارئین اسے حیرت انگیز سمجھیں اور کچھ اس پر سوال اٹھائیں، لیکن وہ تاریخ کے واحد انسان تھے جو مذہبی اور دنیوی، دونوں سطحوں پر یکساں طور پر نہایت کامیاب رہے۔ معمولی حیثیت کے حامل محمد ﷺ نے دنیا کے عظیم مذاہب میں سے ایک کی بنیاد رکھی اور اسے پھیلایا، اور ایک نہایت مؤثر سیاسی رہنما بنے۔ آج، ان کی وفات کے تیرہ صدیوں بعد بھی، ان کا اثر نہایت طاقتور اور ہمہ گیر ہے۔ اس کتاب میں شامل زیادہ تر شخصیات تہذیب کے مراکز، یا اعلیٰ ثقافت یا سیاسی لحاظ سے اہم اقوام میں پیدا ہوئیں اور وہیں پروان چڑھیں، اور انہیں اس کا فائدہ حاصل تھا۔ تاہم محمد ﷺ سنہ 570 میں جزیرہ نمائے عرب کے جنوب میں واقع شہر مکہ میں پیدا ہوئے، جو اُس وقت دنیا کا ایک پسماندہ خطہ تھا، تجارت، فن اور علم کے مراکز سے دور۔ چھ برس کی عمر میں یتیم ہو گئے اور سادہ ماحول میں پرورش پائی۔ اسلامی روایت بتاتی ہے کہ وہ اُمّی تھے۔ پچیس برس کی عمر میں ایک مالدار بیوہ سے شادی کے بعد ان کی معاشی حالت بہتر ہوئی۔ اس کے باوجود، چالیس کے قریب پہنچنے تک ظاہری طور پر ایسی کوئی نشانی نہیں تھی کہ وہ کوئی غیر معمولی شخصیت ہیں۔

My choice of Muhammad to lead the list of the world’s most influential persons may surprise some readers and may be questioned by others, but he was the only man in history who was supremely successful on both the religious and secular levels. Of humble origins, Muhammad founded and promulgated one of the world’s great religions and became an immensely effective political leader. Today, thirteen centuries after his death, his influence is still powerful and pervasive. The majority of the persons in this book had the advantage of being born and raised in centers of civilization, highly cultured or politically pivotal nations. Muhammad, however, was born in the year 570, in the city of Mecca, in southern Arabia, at that time a backward area of the world, far from the centers of trade, art, and learning. Orphaned at age six, he was reared in modest surroundings. Islamic tradition tells us that he was illiterate. His economic position improved when, at age twenty-five, he married a wealthy widow. Nevertheless, as he approached forty, there was little outward indication that he was a remarkable person.

در آن زمان، بیشتر عرب‌ها مشرک بودند و به خدایان متعدد اعتقاد داشتند. با این حال، در مکه شمار اندکی یهودی و مسیحی زندگی می‌کردند؛ بی‌گمان محمد ﷺ نخستین‌بار از ایشان بود که با خدای یگانه و قادر مطلق که بر تمام هستی فرمانروایی می‌کند آشنا شد. هنگامی که محمد ﷺ چهل ساله شد، یقین یافت که این خدای یگانه و راستین (الله) با او سخن می‌گوید و او را برای گسترش دین حق برگزیده است. سه سال، محمد ﷺ تنها به دوستان و یاران نزدیک خود دعوت می‌کرد.

Most Arabs at that time were pagans, who believed in many gods. There were, however, in Mecca, a small number of Jews and Christians; it was from them no doubt that Muhammad first learned of a single, omnipotent God who ruled the entire universe. When he was forty years old, Muhammad became convinced that this one true God (Allah) was speaking to him and had chosen him to spread the true faith. For three years, Muhammad preached only to close friends and associates.

سپس، حدود سال ۶۱۳، او شروع به تبلیغ آشکار کرد. هنگامی که به تدریج پیروانی به دست آورد، مقامات مکه او را خطری آزاردهنده تلقی کردند. در سال ۶۲۲، از ترس برای جان خود، محمد ﷺ به مدینه گریخت (شهری حدود ۲۰۰ مایل در شمال مکه)، جایی که به او مقامی با قدرت سیاسی قابل توجه پیشنهاد شده بود… هنگامی که محمد ﷺ در سال ۶۳۲ درگذشت، او فرمانروای مؤثر تمام جنوب عربستان بود. قبایل بدوی عربستان به جنگاوری سرسخت شهرت داشتند. اما شمارشان اندک بود و با تفرقه و جنگ‌های داخلی گرفتار بودند، و در برابر ارتش‌های بزرگ‌تر پادشاهی‌هایی که در مناطق کشاورزی مستقر شمال قرار داشتند، تاب مقاومت نداشتند. با این حال، این ارتش‌های کوچک عرب که برای نخستین بار در تاریخ به دست محمد ﷺ متحد شده بودند و از ایمان شورانگیز ایشان به خدای یگانه و حق الهام می‌گرفتند، اکنون دست به یکی از شگفت‌انگیزترین سلسله فتوحات در تاریخ بشر زدند.137

Then, about 613, he began preaching in public. As he slowly gained converts, the Meccan authorities came to consider him a dangerous nuisance. In 622, fearing for his safety, Muhammad fled to Medina (a city some 200 miles north of Mecca), where he had been offered a position of considerable political power… When Muhammad died, in 632, he was the effective ruler of all of southern Arabia. The Bedouin tribesmen of Arabia had a reputation as fierce warriors. But their number was small; and plagued by disunity and internecine warfare, they had been no match for the larger armies of the kingdoms in the settled agricultural areas to the north. However, unified by Muhammad for the first time in history, and inspired by their fervent belief in the one true God, these small Arab armies now embarked upon one of the most astonishing series of conquests in human history.137

بنابراین، سرعتِ گسترشِ اسلام نیز توجهِ بسیاری از مورخانِ غربی و مسلمانانی را به خود جلب کرده است که آن را دلیلی معجزه‌آسا بر حقانیتِ ادعاهای اسلام می‌دانند. و همان‌گونه که لامارتین پیش‌تر گفته بود، آنچه محمد ﷺ را یگانه می‌ساخت تنها سلسله فتوحاتِ شگفت‌انگیز و سرعتِ چشمگیرِ آن‌ها نبود، بلکه امکاناتِ اندکی که او ﷺ با آن‌ها به این مقصود رسید، و دست کشیدنِ بی‌چشم‌داشتِ او از هرگونه سودِ مادی، و حفظِ هدفِ متعالیِ خود با وجودِ همه این دستاوردها، بود که بزرگی‌اش را نشان می‌داد. بوورث اسمیت (درگذشته ۱۹۰۸)، ناظمِ مدرسه‌ای روحانی و نویسنده، می‌نویسد: او ﷺ هم رئیسِ دولت بود و هم رهبرِ کلیسا؛ او ﷺ در یک وجود هم قیصر بود و هم پاپ؛ اما پاپی بی‌ادعاهای پاپ، و قیصری بی‌لشکرهای قیصر.

Therefore, it was also the swiftness of Islam’s expansion which beckoned the wonderment of many Western historians, and Muslims who cite it as a miraculous proof for the truth of Islam’s claims. And as Lamartine said earlier, it was not just the astonishing series of conquests and their striking rapidity that made Muhammad unique, but also the meager means through which he صلى الله عليه وسلم accomplished this, the selfless relinquishing of any material gains and the retention of his transcendent purpose despite all these accomplishments, that marked his greatness. Bosworth Smith (d. 1908), a reverend schoolmaster and author, writes, Head of the State as well as the Church; he was Caesar and Pope in one; but he was Pope without the Pope’s pretensions, and Caesar without the legions of Caesar.

بدون ارتش دائمی، بدون محافظ شخصی، بدون کاخ، بدون درآمد ثابت، اگر کسی حق داشت بگوید که به حقی الهی حکومت می‌کند، آن کس محمد ﷺ بود؛ زیرا او تمام قدرت را داشت، بی‌آنکه ابزارهای آن و تکیه‌گاه‌های آن را داشته باشد... ۱۳۸ محمد ﷺ با اقبالی که در تاریخ کاملاً بی‌نظیر است، بنیان‌گذار سه‌گانه‌ی یک ملت، یک امپراتوری و یک دین است.139

Without a standing army, without a bodyguard, without a palace, without a fixed revenue, if ever any man had the right to say he ruled by a right Divine, it was Mohammed; for he had all the power without its instruments and without its supports...138 By a fortune absolutely unique in history, Mohammed is a threefold founder of a nation, of an empire, and of a religion.139

بسیاری از کسان، شیفتگی اسمیت را به ظهور یگانه‌ی محمد ﷺ به قدرت و نفوذ ماندگار پیامش در هر جایی که رفت، بازتاب داده‌اند، خواه آن‌جا پشتیبانی سیاسی داشت یا نه. ادوارد گیبون که نوشته‌هایش از دشمنی با محمد ﷺ خالی نیست، نتوانست از ابراز تحسین خود نسبت به پایداری اسلام در صحنه‌ی جهانی خودداری کند. او می‌نویسد: «آنچه شایان شگفتی ماست نه گسترش، بلکه ماندگاری دین اوست؛ همان تأثیر پاک و کاملی که او در مکه و مدینه بر جای نهاد، پس از گذشت دوازده قرن از دگرگونی‌ها، همچنان به دست پیروان هندی، آفریقایی و ترک قرآن حفظ شده است...»۱۴۰

Many have echoed Smith’s fascination with Muhammad’s صلى الله عليه وسلم unique rise to power, and his enduring influence wherever his message went, irrespective of whether it had political support there. Edward Gibbon, whose writings are not void of hostility towards Muhammad صلى الله عليه وسلم, could not help but document his admiration of Islam’s resilience on the world stage. He writes, It is not the propagation but the permanency of his religion that deserves our wonder, the same pure and perfect impression which he engraved at Mecca and Medina is preserved after the revolutions of twelve centuries by the Indian, the African and the Turkish proselytes of the Koran…140

پس از آن‌که مهاتما گاندی (درگذشته ۱۹۴۸) در زندان با زندگی‌نامه پیامبر ﷺ آشنا شد، توانست راز آن را دریابد که پیامبر ﷺ چگونه بر دشواری‌های به‌ظاهر غلبه‌ناپذیر چیره شد و به چنان جایگاه‌هایی از موفقیت جهانی دست یافت. این راز در ترکیب کنترل سیاسی و عدم اجازه‌ی آن‌که آن قدرت سیاسی او را مهار کند نهفته بود. مسلمانان بر این باورند که تنها خداوند می‌توانست این دو ویژگی را در یک انسان گرد آورد، و با همین پیروزی‌های مادی و اخلاقی، ادعای نبوت او را تأیید کرد. به تعبیر گاندی: «می‌خواستم بهترین بخش زندگی کسی را بدانم که امروز بر دل‌های میلیون‌ها انسان فرمانروایی بی‌چون‌وچرا دارد… بیش از پیش متقاعد شدم که این شمشیر نبود که در آن روزگار جایگاهی برای اسلام در نظام زندگی فراهم کرد. آن سادگی سرسختانه، آن فروتنی کامل پیامبر ﷺ، پایبندی دقیق به عهدها، عشق عمیق او به یاران و پیروانش، بی‌باکی، نترسی‌اش و اعتماد مطلقش به خداوند و به رسالت خویش بود. اینها بودند، نه شمشیر، که همه‌چیز را پیش بردند و بر هر مانعی چیره شدند.»141

After the renowned Mahatma Gandhi (d. 1948) found himself in prison with the Prophet’s biography, he was able to identify the secret behind the Prophet صلى الله عليه وسلم overcoming insurmountable odds and reaching such stations of global success. It was the combination of political control and not allowing that political power to control him. Muslims believe that only God could have fused these two phenomena inside one man, and that He reinforced his claim to prophethood with these material and moral triumphs. In Gandhi’s words, I wanted to know the best of the life of one who holds today an undisputed sway over the hearts of millions of mankind… I became more than ever convinced that it was not the sword that won a place for Islam in those days in the scheme of life. It was the rigid simplicity, the utter self-effacement of the Prophet, the scrupulous regard for pledges, his intense devotion to his friends and followers, his intrepidity, his fearlessness, his absolute trust in God and in his own mission. These and not the sword carried everything before them and surmounted every obstacle.141