Abdul-Haqq ibn ‘Ateeyah al-Andaloosee (1089-1146 n.Chr./481-540 AH) was een Maalikee-geleerde en rechter in zowel Spanje als Marokko. De tafseer van Ibn ‘Ateeyah bevat een samenvatting van accurate overleveringen die te vinden zijn in de eerdere tafseers birriwaayah. Hij voegde ook vele voorbeelden uit de klassieke literatuur toe en besprak uitgebreid de grammaticale wonderen van de Qur’aan. Een aantal geleerden gaf de voorkeur aan de tafseer van Ibn ‘Ateeyah boven die van az-Zamakhsharee.113 Deze tafseer bestaat uit twintig delen in manuscriptvorm. Het is onlangs gepubliceerd in zestien delen. 114

Abdul-Haqq ibn ‘Ateeyah al-Andaloosee (1089-1146 CE/481-540 AH) was a Maalikee scholar and judge in both Spain and Morocco. Ibn ‘Ateeyah’s tafseer contains a summary of accurate narrations found in the earlier tafseers birriwaayah. He also included many examples from classical literature and discussed extensively the grammatical wonders of the Qur’aan. A number of scholars preferred Ibn ‘Ateeyah’s tafseer over that of az-Zamakhsharee’s.113 This tafseerconsists of twenty volumes in manuscript form. It has recently been published in sixteen volumes. 114

Abul-Layth ibn Ibraaheem as-Samarqandee (d. 983 CE/ 372 AH) was een geleerde van de islamitische jurisprudentie (Fiqh) van de Hanafee-school en kreeg de bijnaam “Imaam al-Hind.” Zijn Tafsir was gebaseerd op hadith en overleveringen van de metgezellen (Sahabah), de taabi‘oon en latere geleerden. Het bevat echter enkele zwakke overleveringen, en de overleveringsketens voor uitspraken van de metgezellen (Sahabah) en taabi‘oon werden niet vermeld, noch werden hun meningen geanalyseerd. Deze Tafsir bestaat uit vier delen en is gedrukt.115

Abul-Layth ibn Ibraaheem as-Samarqandee (d. 983 CE/ 372 AH) was a fiqh scholar of the Hanafee school and was nicknamed “Imaam al-Hind.” His tafseer was based on hadeeths and narrations from the sahaabah, the taabi‘oon, and later scholars. However, it does contain some weak narrations, and the chains of narrations for statements from the sahaabah and taabi‘oon were not mentioned, nor were their opinions analyzed. This tafseer consists of four volumes and is in print.115

Aboo Ishaaq, Ahmad ibn Ibraaheem ath-Tha‘labee (d. 1036 CE/427 AH), uit Nishapur, was een bekende Koranrecitator van zijn tijd. In zijn Koranexegese (Tafsir) worden de ketens van overleveringen (Hadith) van de metgezellen (Sahabah) vermeld, maar ingekort. Grammaticale uitleg is vrij uitgebreid en juridische kwesties worden uitvoerig besproken. Aboo Ishaaq vermeldt echter ook een groot aantal Israa’eeleeyaat (Bijbelse verhalen) zonder enige kritische analyse van de inhoud. Bovendien nam hij veel zwakke en gefabriceerde overleveringen (Hadith) op in zijn Koranexegese (Tafsir) vanwege zijn zwakke achtergrond in de wetenschap van de overlevering (Hadith). 116

Aboo Ishaaq, Ahmad ibn Ibraaheem ath-Tha‘labee (d. 1036 CE/427 AH), from Nishapur, was a well-known Quraa’nic reciter of his time. In his tafseer, the chains of narrations from the sahaabah are mentioned but condensed. Grammatical explanations are quite extensive and legal issues are discussed at length. However, Aboo Ishaaq also mentions a vast number of Israa’eeleeyaat (Biblical stories) without any critical analysis of their content whatsoever. Moreover, he also included many weak and fabricated hadeeths in his tafseer due to his weak background in the science of hadeeth. 116

Muhammad Ibn Jareer at-Tabaree (839-923 CE/225-310 AH) kwam uit Tabreez, in het huidige westelijke Iran, en was een bekende jurist, overlevering (Hadith)-geleerde en historicus. Hoewel hij oorspronkelijk een Shaafi‘ee-geleerde was, bereikte hij het niveau van zelfstandige rechtsvinding (Ijtihad) en werd hij onafhankelijk van de school. Zijn Koranexegese (Tafsir) is de oudste Koranexegese (Tafsir) die ons intact heeft bereikt. Het bevat overleveringen die in de meeste gevallen worden geanalyseerd. Hij vermeldde de verschillende recitaties en hun implicaties en hij nam vele Bijbelse verhalen op die werden besproken, en de standpunten van onorthodoxe scholen, zoals die van de Mu‘tazilees, werden vermeld en weerlegd. Alle latere Koranexegese (Tafsir) hebben op een bepaalde manier op deze Koranexegese (Tafsir) vertrouwd.117 Een van de nuttigere van de vele gedrukte edities van dit omvangrijke werk is de editie die de commentaren van Ahmad Shaakir bevat over de isnaads van de vele overleveringen die door de auteur worden aangehaald. Helaas werd de inspanning voor authenticatie voortijdig beëindigd door de dood van Shakir, nadat hij slechts tot vers vijf van soera Maa’idah was gekomen.118

Muhammad Ibn Jareer at-Tabaree (839-923 CE/225-310 AH) was from Tabreez, in what is now western Iran, and was a well-known legalist, hadeeth scholar, and historian. Although originally a Shaafi‘ee scholar, he reached the level of ijtihaad and became independent of the school. His tafseer is the oldest tafseer to reach us intact. It contains narrations which are analyzed in most cases. He mentioned the various recitations and their implications and he included many Biblical tales which were discussed, and the positions of unorthodox schools, such as that of the Mu‘tazilees, were mentioned and refuted. All later tafseers have depended on this tafseer in one way or another.117 One of the more useful of the many printed editions of this massive work is the one containing the comments of Ahmad Shaakir on the isnaads of the many narrations cited by the author. Unfortunately, the authentication effort was cut short by Shakir’s death, having only completed up to verse five of Soorah Maa’idah.118

Al-Husayn ibn Muhammad al-Baghawee (d. 1117 n.Chr./ 510 AH) was een vooraanstaand jurist van de Shaafi‘ee-school en een van de belangrijkste overlevering (Hadith)-geleerden van zijn tijd. Zijn tafseer was een ingekorte versie van Tafseer ath-Tha‘labee, waarin de meerderheid van zwakke en gefabriceerde overleveringen was verwijderd en alle ketens van overleveraars werden vermeld. Hij verwijderde ook diverse ketterse concepten die in de tafseer van ath-Tha‘labee werden genoemd, evenals wetenschappelijke informatie die niet direct gerelateerd was aan tafseer. Al-Baghawee vermeldt kort enkele van de verschillende recitaties en legt grammaticale constructies alleen uit waar dit absoluut noodzakelijk is. Er worden enkele Israa’eeleeyaat vermeld zonder kritische analyse en enkele tegenstrijdige meningen van vroege geleerden worden eveneens zonder evaluatie vermeld. Deze tafseer is in een enkele editie gedrukt samen met de tafseer van Ibn Katheer en Tafseer al-Khaazin en behoort tot de meest betrouwbare tafseers op basis van overlevering.119

Al-Husayn ibn Muhammad al-Baghawee (d. 1117 CE/ 510 AH) was an eminent jurist of the Shaafi‘ee school and one of the foremost hadeeth scholars of his time. His tafseer was a condensed version of Tafseer ath-Tha‘labee, in which the majority of weak and fabricated narrations were removed and all the chains of narrators were mentioned. He also removed various heretical concepts mentioned in ath-Tha‘labee’s tafseer, as well as scientific information not directly related to tafseer. Al-Baghawee briefly mentions some of the various recitations and explains grammatical constructions only where it is absolutely necessary. There are a few Israa’eeleeyaat mentioned without critical analysis and some conflicting opinions of early scholars which are also mentioned without evaluation. This tafseer has been printed in a single edition along with Ibn Katheer’s tafseer and Tafseer al-Khaazin and is among the most reliable tafseers based on narration.119

Abul-Fidaa’ Ismaa‘eel ibn Katheer ad-Dimishqee (1300-1373 n.Chr./699-774 AH) was een Shaafi‘ee islamitische jurisprudentie (Fiqh) geleerde en een student van Ibn Taymeeyah. Hij was tevens een vooraanstaand overlevering (Hadith) geleerde en een historicus. Zijn historische werk, al-Bidaayah wa an-Nihaayah, wordt beschouwd als het meest authentieke islamitische geschiedenisboek. Tafseer ibn Katheer wordt ook beschouwd als het meest authentieke boek van Koranexegese (Tafsir), en is na Tafseer at-Tabaree het meest populair onder geleerden. Het boek bevat een uitgebreide inleiding die de methodologie van Koranexegese (Tafsir) behandelt, en er is grote nadruk gelegd op de interpretatie van de Koran door de Koran. Ibn Katheer analyseert kritisch al zijn overleveringen (Hadith) en evalueert de tegenstrijdige uitspraken van de metgezellen (Sahabah) en de taabi‘oon. Hij waarschuwt ook tegen de gevaren van Israa’eeleeyaat en andere valse informatie die veel voorkomt in Koranexegese (Tafsir). Juridische kwesties worden besproken en meningsverschillen worden geëvalueerd.120 Een ingekorte versie van deze Koranexegese (Tafsir), waaruit de onauthentieke overleveringen (Hadith) zijn verwijderd, werd in de jaren 1980 in vier delen gepubliceerd. 121

Abul-Fidaa’ Ismaa‘eel ibn Katheer ad-Dimishqee (1300-1373 CE/699-774 AH) was a Shaafi‘ee fiqh scholar and a student of Ibn Taymeeyah. He was also an eminent hadeeth scholar and a historian. His historical work, al-Bidaayah wa anNihaayah, is considered the most authentic Islaamic history book. Tafseer ibn Katheer is also considered the most authentic book of tafseer, and is second only to Tafseer at-Tabaree in popularity among scholars. The book contains an extensive preface covering the methodology of tafseer, and great emphasis has been placed upon the interpretation of Qur’aan by Qur’aan. Ibn Katheer critically analyzes all of his narrations and evaluates the conflicting statements of the sahaabah and the taabi‘oon. He also warns against the dangers of Israa’eeleeyaat and other false information commonly found in tafseers. Legal issues are discussed, and differences of opinion are evaluated.120 An abridged version of this tafseer, from which the inauthentic narrations has been removed, was published in four volumes in the 1980s. 121

Abdur-Rahmaan ibn Makhloof ath-Tha‘labee al-Jazaa’iree (d. 1472 CE/877AH) was een Noord-Afrikaanse Maalikee-geleerde die goed bekend stond om zijn vroomheid en kennis. Zijn tafseer was een verkorting van de tafseer van Ibn ‘Ateeyah, waaraan hij informatie toevoegde uit andere beroemde klassieke tafseers, in het bijzonder die van at-Tabaree. De genoemde hadith's waren afkomstig uit alle bekende werken, en Israa’eeleeyaat werden allemaal geëvalueerd. Ath-Tha‘labee somt enkele van de variërende recitaties op en bespreekt enkele grammaticale kwesties, maar voor het grootste deel is zijn tafseer een condensatie en compilatie van eerdere werken, met zeer weinig dat hij zelf heeft toegevoegd.122

Abdur-Rahmaan ibn Makhloof ath-Tha‘labee al-Jazaa’iree (d. 1472 CE/877AH) was a North African Maalikee scholar well known for his piety and knowledge. His tafseer was an abridgement of Ibn ‘Ateeyah’s tafseer, to which he added information from other famous classical tafseers, especially that of atTabaree. The hadeeths mentioned were from all the well-known works, and Israa’eeleeyaat were all evaluated. Ath-Tha‘labee lists some of the variant recitations and discusses some grammatical issues, but for the most part, his tafseer is a condensation and compilation of previous works with very little added from himself.122

Jalaalud-Deen ‘Abdur-Rahmaan ibn Muhammad as-Suyootee (1445-1505 CE/849-910 AH) was een groot Shaafi‘ee islamitische jurisprudentie (Fiqh) geleerde, evenals de vooraanstaande overlevering (Hadith) geleerde van zijn tijd. In het begin schreef hij een tafseer van vier volumes genaamd Turjumaan al-Qur’aan, waarin hij meer dan tienduizend overleveringen (Hadith) plaatste samen met hun overleveringsketens. Toen hij merkte dat zijn studenten niet geïnteresseerd waren in het leren van overleveringsketens, verkortte hij de tafseer door de ketens te verwijderen en slechts de boeken te vermelden waaruit de overleveringen (Hadith) waren genomen. Deze tafseer werd hernoemd naar ad-Durr al-Manthoor. Ondanks zijn kennis van de overleveringswetenschappen (Hadith-wetenschappen), lijkt hij alleen geïnteresseerd te zijn geweest in het verzamelen van de grootste mogelijke hoeveelheid overleveringen (Hadith), zonder onderscheid te maken tussen de ware en de valse.123

Jalaalud-Deen ‘Abdur-Rahmaan ibn Muhammad as-Suyootee (1445-1505 CE/849-910 AH) was a great Shaafi‘ee fiqh scholar, as well as the foremost hadeeth scholar of his time. At first, he wrote a four volume tafseer called Turjumaan al-Qur’aan, in which he placed over ten thousand hadeeths along with their chains of narration. When he found his students uninterested in learning chains of narration, he condensed the tafseer by deleting the chains and merely mentioned the books from which the hadeeths were taken. This tafseer was renamed ad-Durr al-Manthoor. In spite of his knowledge of the hadeeth sciences, he seems to have been only concerned with gathering the largest possible quantity of hadeeths, without discriminating between the true and the false.123

math-hab. Hij bestudeerde de wetenschappen van de overlevering (Hadith) uitgebreid en werd onafhankelijk van zijn math-hab. In zijn Koranexegese (Tafsir) heeft ash-Shawkaanee beide methoden van Koranexegese (Tafsir) (op basis van mening en op basis van overlevering) gecombineerd. Hij heeft de ketens van de overlevering (Hadith) ingekort en heeft de boeken vermeld waarin elke overlevering (Hadith) te vinden is, en de meeste meningen worden aan hun bronnen toegeschreven. Grammaticale, juridische en filosofische kwesties worden besproken en de standpunten van de grote commentatoren worden vermeld. Deze Koranexegese (Tafsir) is gedrukt in vijf delen en wordt breed gewaardeerd onder orthodoxe geleerden. Een recente editie bevat voetnoten die de door de auteur aangehaalde overleveringen (Hadith) uitgebreid documenteren.124

math-hab. He studied hadeeth sciences extensively and became independent of his math-hab. In his tafseer, ash-Shawkaanee has combined both methods of tafseer (by opinion and by narration). He has condensed the hadeeth chains and has mentioned the books in which each hadeeth may be found, and most opinions are attributed to their sources. Grammatical, legal, and philosophical issues are discussed and the positions of the great commentators are mentioned. This tafseer is printed in five volumes and is widely favored among orthodox scholars. A recent edition has footnotes that extensively document the hadeeths cited by the author.124

Deze Koranexegese (Tafsir) is samengesteld door Muhammad ibn Ya‘qoob al-Fayroozaabaadee (gest. 1414 n.Chr./817 AH), die een Shaafi‘ee geleerde en auteur was van het beroemde Arabische woordenboek, al-Qaamoos al-Muheet. De overgrote meerderheid van deze Koranexegese (Tafsir) bestaat uit verklarende uitspraken toegeschreven aan de grote sahabi en mufassir, Ibn ‘Abbaas. De auteur vermeldt de overleveringsketens voor elk deel van de Koranexegese (Tafsir). Daarom wordt deze Koranexegese (Tafsir) beschouwd als behorend tot de tafseers birriwaayah. De overleveringsketens toegeschreven aan Ibn ‘Abbaas variëren echter in hun mate van authenticiteit, afhankelijk van de betrouwbaarheid van de overleveraars zelf.

This tafseer was compiled by Muhammad ibn Ya‘qoob al-Fayroozaabaadee (d. 1414 CE/817 AH), who was a Shaafi‘ee scholar and author of the famous Arabic dictionary, al-Qaamoos al-Muheet. The vast majority of this tafseer consists of explanatory statements attributed to the great sahaabee and mufassir, Ibn ‘Abbaas. The author mentions the chains of narrators for each section of tafseer. Hence, this tafseer is considered as being among the tafseers birriwaayah. However, chains of narration attributed to Ibn ‘Abbaas vary in their level of authenticity, depending upon the reliability of the narrators themselves.

Ketenen van Mu‘aawiyah ibn Saalih en Qays ibn Muslim al-Koofee worden als saheeh (zeer authentiek) beschouwd, evenals die van Ibn Is-haaq (de historicus).

Chains from Mu‘aawiyah ibn Saalih and Qays ibn Muslim al-Koofee are considered saheeh (highly authentic) and those from Ibn Is-haaq (the historian)

worden als hasan (authentiek) beschouwd; terwijl die van Ismaa‘eel ibn ‘AbdurRahmaan as-Suddee al-Kabeer en ‘Abdul Maalik ibn Jurayj twijfelachtig zijn. Die van ad-Dahhaak ibn Mazaahim al-Hilaalee, ‘Ateeyah al-‘Awfee, Muqaatil ibn Sulaymaan al-Azdee, en Muhammad ibn as-Saa’ib al-Kalabee, die werd beschuldigd van het fabriceren van hadith, zijn allemaal da‘eef (onaanvaardbaar). Bijna de gehele zogenaamde “Tafseer van Ibn ‘Abbaas” is gebaseerd op uitspraken die zijn overgeleverd in ketens die Muhammad ibn as-Saa’ib al-Kalabee bevatten. Daarom wordt deze tafseer voor het grootste deel als onbetrouwbaar beschouwd; en, ondanks de populariteit ervan onder de massa, wordt het volledig verworpen door islamitische geleerden.125

are considered hasan (authentic); while those from Ismaa‘eel ibn ‘AbdurRahmaan as-Suddee al-Kabeer and ‘Abdul Maalik ibn Jurayj are doubtful. Those from ad-Dahhaak ibn Mazaahim al-Hilaalee, ‘Ateeyah al-‘Awfee, Muqaatil ibn Sulaymaan al-Azdee, and Muhammad ibn as-Saa’ib al-Kalabee, who was accused of fabricating hadeeths, are all da‘eef (unacceptable). Nearly all of the so-called “Tafseer of Ibn ‘Abbaas” is based on statements narrated in chains containing Muhammad ibn as-Saa’ib al-Kalabee. Hence, this tafseer is considered unreliable for the most part; and, despite its popularity among the masses, it is totally rejected by Muslim scholars.125