3.1 Soorten vertalingen
3.1 Types Of Translation
De Qur’aan is meer dan de som van zijn woorden, grammaticale constructies, beeldspraak, ritmes en rijmen. Het is een boodschap, een directe communicatie tussen God en de mens, en het is een permanent onnavolgbaar literair wonder. Noch de Arabieren uit het verleden, noch die uit het heden waren in staat om de open uitdaging te beantwoorden die beknopt wordt uitgedrukt in het vers:
The Qur’aan is more than the sum total of its words, grammatical constructions, figures of speech, rhythms, and rhymes. It is a message, a direct communication between God and man, and it is a permanent inimitable literary miracle. Neither the Arabs of the past nor the present were able to meet the open challenge concisely expressed in the verse:
“En als jullie in twijfel zijn over wat Ik aan Mijn dienaar heb geopenbaard, produceer dan een enkele soera die erop lijkt.” 23
“And if you all are in doubt about what I have revealed to My servant, produce a single soorah like it.” 23
en het vers:
and the verse:
“Of zeggen zij dat hij het heeft verzonnen? Zeg tot hen: ‘Breng dan een enkele soera die erop lijkt voort.’ ” 24
“Or do they say that he has invented it? Say to them, ‘Produce a single soorah like it.’ ” 24
De Qur’aan kan niet worden vertaald; elke poging daartoe is dwaasheid. Arabische grammaticale constructies, beeldspraak, rijm en ritme kunnen niet in een andere taal dan het Arabisch worden uitgedrukt. Bovendien gaat bij vertaling de onnavolgbare kwaliteit van de Qur’aan verloren en wordt de uitdaging ervan betekenisloos, want geen enkele vertaler, hoe groot zijn literaire vaardigheden ook zijn, kan aanspraak maken op onnavolgbaarheid. De Qur’aan kan niet letterlijk worden vertaald omdat Arabische woorden vaak meer dan één letterlijke betekenis hebben, om nog maar te zwijgen van hun figuurlijke betekenissen. En bovendien bevatten veel Arabische constructies subtiele nuances in betekenis die niet in een andere taal kunnen worden uitgedrukt. Geen enkele vertaling kan worden genoemd of worden beschouwd als het woord van God. Het woord van God is de Arabische Qur’aan, zoals Hij Zelf zei,
The Qur’aan cannot be translated; any attempt to do so is folly. Arabic grammatical constructions, figures of speech, rhyme, and rhythm cannot be expressed in other than Arabic. Besides, in translation the Qur’aan’s inimitable quality is lost and its challenge becomes meaningless, for no translator, no matter how great his literary skills are, can claim inimitability. The Qur’aan cannot be literally translated because Arabic words often have more than one literal meaning, not to mention their figurative meanings. And, many Arabic constructions contain subtle shades of meanings which cannot be expressed in another language. No translation can be called or considered to be God’s word. God’s word is the Arabic Qur’aan, as He Himself said,
“Voorwaar, Ik heb het geopenbaard als een Arabische Qur’aan.” 25
“Verily, I revealed it as an Arabic Qur’aan.” 25
Pogingen om de charme van de Qur’aan te vangen in losse of vrije vertalingen zijn eveneens vermoeiend, misleidend en gedoemd te mislukken. “De onnavolgbare symfonie, waarvan de klanken zelf mensen tot tranen en extase brengen” 26 bestaat alleen in het Arabisch.
Attempts to catch the charm of the Qur’aan in loose or free translations are also presumptuous, misleading, and doomed to failure. “The inimitable symphony, the very sounds of which move men to tears and ecstasy” 26 exists only in the Arabic.
Elk niveau van succes zal lezers slechts misleiden in de veronderstelling dat zij de Qur'aan ervaren, terwijl zij in werkelijkheid de gevoelens en de literaire vaardigheden van de vertaler ervaren. Zelfs de claims van vertalingen van de betekenissen van de Qur'aan zijn onjuist, omdat de auteur van dergelijke vertalingen betekenissen kiest die hij passend vindt in het geval van Arabische woorden die meer dan één betekenis hebben en woorden die geen niet-Arabisch equivalent hebben. Hij kiest ook tussen letterlijke en figuurlijke betekenissen en vertaalt degene die hij passend acht. Alle vertalingen zijn in feite tafseers, waarvan sommige nauwkeuriger zijn dan andere.
Any degree of success will only dupe readers into thinking that they are experiencing the Qur’aan, whereas in reality, they are experiencing the feelings of the translator and his literary skills. Even claims to translations of the Qur’aan’s meanings are false because the author of such translations chooses meanings which he feels are appropriate in the case of Arabic words which have more than one meaning and words which have no non-Arabic equivalent. He also chooses between literal and figurative meanings and translates the one which he considers appropriate. All translations are in fact tafseers, some more accurate than others.
De meeste vertalingen vermelden in hun voorwoorden de namen van de klassieke tafseers en lexicons waarop zij zich hebben gebaseerd. Dit lijkt misschien een detail van weinig belang, maar als het op een andere manier zou worden verwoord, zou het verschil wellicht duidelijker zijn. De mufassir spreekt op een verklarende wijze, alsof hij zegt: “Dit is wat ik uit de vers begrijp.” De vertaler spreekt alsof hij de betekenis van het vers volledig heeft begrepen en vertaalt alsof hij zegt: “Dit is wat het vers betekent.” Het verschil tussen deze twee benaderingen is aanzienlijk. Daarom zouden vertalers in hun voorwoorden en titels de nadruk moeten leggen op het feit dat dit hun persoonlijke begrip van de Qur’aan is. Wellicht zou de beste benadering voor een vertaler zijn om simpelweg de basis tekst van de klassieke tafseers te vertalen, met behulp van voetnoten om andere mogelijke betekenissen en de context van de passages waar nodig toe te lichten.
Most translations list in their forewords the names of the classical tafseers and lexicons on which they relied. This may seem to be a very fine point, but if it were put in another way perhaps the difference would be more obvious. The mufassir speaks in an explanatory way as if to say: “This is what I understand from the verse.” The translator speaks as if he has completely understood the verse’s meaning and translated it as if to say: “This is what the verse means.” The difference between the two approaches is quite vast. Hence, translators should emphasize in their prefaces and titles the fact that this is their personal understanding of the Qur’aan. Perhaps the best approach for a translator would be to simply translate the basic text of the classical tafseers using footnotes to explain other possible meanings and the context of the passages where necessary.