Wali dilantik oleh Khalifah, manakala 'Amilin dilantik oleh Khalifah dan oleh Wali sekiranya mereka diberi kuasa untuk berbuat demikian. Syarat-syarat yang diperlukan bagi Wali dan 'Amilin adalah sama seperti syarat-syarat bagi Mu'awin. Mereka hendaklah beragama Islam, lelaki, merdeka, baligh, berakal dan adil, serta cekap dalam tugas mereka, dan mereka hendaklah dipilih dari kalangan Muslim yang warak dan berpengaruh.

The Wulah are appointed by the Khaleefah, whereas the ‘Aamileen are appointed by the Khaleefah and by the Wulah if they are delegated to do so. The conditions required for the Wulah and ‘Aamileen are the same as those of the Assistants. They should be Muslim, male, free, mature, sane and just, as well as competent in their task, and they should be chosen from among the pious and the influential Muslims.

Rasulullah ﷺ lah yang biasa melantik Wulah dan Amir-amir bagi negeri-negeri. Baginda ﷺ biasa melantik mereka ke atas satu Wilayah penuh, seperti dalam kes Amr bin Hazm apabila Baginda ﷺ melantiknya ke atas seluruh Yaman. Dalam sesetengah kes, Baginda ﷺ biasa melantik seorang Waali ke atas sebahagian daripada Wilayah, seperti yang berlaku kepada Mu'az bin Jabal dan Abu Musa. Baginda ﷺ menghantar setiap seorang daripada mereka ke bahagian Yaman yang berbeza, setiap bahagian berdiri sendiri daripada yang lain, dan Baginda ﷺ berkata kepada mereka:

It was the Messenger of Allah (pbuh) who used to appoint the Wulah and the Ameers of the countries. He (swt) used to appoint them over a whole Wilayah as in the case of Amr Ibnu Hazm when He appointed Him over the whole of Yemen. In some cases, He (pbuh) used to appoint a Waali over a part of the Wilayah as was the case with Mu’az bin Jabal and Abu Moussa. He (pbuh) sent each one of them to a different part of Yemen, each part independent of the other, and He said to them:

“Bersikaplah lembut dan jangan keras, sampaikanlah khabar gembira dan jangan menjauhkan manusia, dan bantulah antara satu sama lain.” [Diriwayatkan oleh Al-Bukhari] Dalam riwayat lain, beliau ﷺ menambah: “dan bekerjasamalah antara satu sama lain.” Adapun dalil bahawa Waali dibenarkan melantik ‘Aamileen dalam Wilayahnya, ia diambil daripada hakikat bahawa Khaleefah berhak untuk mewakilkan pelantikan ‘Aamileen kepada Waali.

“Be gentle and do not be harsh, bring glad tidings and do not drive people away and do help each other.” [Narrated by Al-Bukhari] In other narration, He (pbuh) added; “and co-operate with each other.” As for the evidence regarding the fact that the Waali is permitted to appoint the ‘Aamileen within his Wilayah, this is taken from the fact that the Khaleefah reserves the right to delegate the appoinment of ‘Aamileen to the Waali.

Mengenai dalil tentang syarat-syarat yang diperlukan bagi jawatan Waali sama dengan syarat-syarat bagi Mu'awin (pembantu) yang dilantik, ia diambil daripada hakikat bahawa Waali itu seperti Mu'awin. Dia adalah timbalan kepada Khaleefah dalam urusan pemerintahan. Oleh itu, dia adalah seorang pemerintah dan hendaklah memenuhi syarat yang sama seperti Khaleefah. Dia hendaklah seorang lelaki, kerana Rasulullah ﷺ bersabda: "Kaum yang melantik seorang wanita untuk memegang Wilayah ke atas Amr (urusan) mereka tidak akan berjaya." [Diriwayatkan oleh Al-Bukhari daripada Abi Bakrah] Di sini perkataan Wilayah bermaksud pemerintahan; dan perkataan Amr, apabila digunakan dalam konteks Wilayah, bermaksud pemerintahan dan kuasa. Dia juga hendaklah seorang lelaki merdeka, kerana hamba tidak memiliki dirinya sendiri, maka dia tidak boleh menjadi pemerintah ke atas orang lain. Dia juga hendaklah seorang Muslim, kerana Allah berfirman: "Dan Allah sekali-kali tidak akan memberi jalan kepada orang-orang kafir untuk menguasai orang-orang yang beriman." [TMQ An-Nisa’: 141]

Regarding the evidence about the conditions required for the Waali’s post being the same as those for the delegated Assistant, this is extracted from the fact that the Waali is like the Mu’awin (the Assistant) He is a deputy to the Khaleefah in ruling matters. Therefore, He is a ruler and He should fulfil the same requirement of the Khaleefah. He should be male, for the Messenger of Allah (pbuh) said; “People who appoint a woman to have a Wilayah over their Amr (affairs) shall never succeed.” [Narrated by Al-Bukhari on the authority of Abi Bakra] Here the word Wilayah means ruling; and the word Amr, when used in the context of Wilayah, means ruling and authority. He should also be a free man, for the slave does not own himself, thus He cannot be a ruler over others. He should also be Muslim, for Allah (pbuh) says; “Allah will never allow authority to the disbelievers over the believers.” [TMQ An-Nisa’: 141]

Dia juga hendaklah baligh dan waras, kerana Rasulullah ﷺ bersabda: "Tiga golongan manusia tidak dikenakan hukuman..." dan mereka termasuk "...kanak-kanak sehingga dia baligh dan orang gila sehingga dia sembuh." [Diriwayatkan oleh Abu Dawud]. Sesiapa yang tidak boleh dihukum tidak boleh dipertanggungjawabkan, dan jika hukuman digugurkan, maka pertanggungjawabannya juga gugur. Oleh itu, dia tidak boleh memikul tanggungjawab melaksanakan hukum-hukum, iaitu tidak boleh memegang kuasa. Satu lagi syarat ialah Waali mestilah adil, kerana Allah (SWT) telah menjadikannya syarat bagi saksi, dan lebih wajar lagi ia menjadi syarat bagi pemerintah. Ini kerana Allah (SWT) berfirman: "Wahai orang-orang yang beriman, jika seorang fasiq (pendosa) datang kepada kamu membawa sesuatu berita, maka selidikilah kebenarannya." [TMQ Al-Hujurat: 6]. Maka perintah untuk membuat pengesahan telah diberikan apabila seorang fasiq datang membawa berita, dan pemerintah tidak boleh termasuk dalam kalangan mereka yang pendapatnya diterima tanpa pengesahan. Oleh itu, adalah haram pemerintah itu terdiri daripada golongan yang kata-katanya tidak diterima kecuali selepas pengesahan apabila dia membuat keputusan. Syarat lain bagi Waali ialah dia mestilah cekap dan mampu melaksanakan tugas-tugas pemerintahan yang diamanahkan kepadanya. Ini kerana Rasulullah ﷺ bersabda kepada Abu Dharr apabila beliau memohon untuk dilantik memegang sesuatu Wilayah:

He should also be mature and sane, for the Messenger of Allah (pbuh) said; “Three types of people are exempt from punishment...” and they include “...the child until He is mature and the insane until He is cured.” [Narrated by Abu Dawood] Whoever is not punishable cannot be accountable, and if punishment is lifted so is his accountability, therefore He cannot take the responsibilty of executing rules i.e. take the authority. Another condition is that the Waali must be just, for Allah (swt) has made it a condition for the witness, and there is more reason for it to be a condition required for the ruler, because Allah (swt) says; “O you who believe, if a Fasiq (sinner) came to you with some news then do verify it.” [TMQ Al-Hujurat: 6] So verification has been ordered when a Fasiq comes with the news, and the ruler should of those whose verdict is taken without verification. Therefore, it would be forbidden that the ruler be from among those whose word is not accepted except after verification when He judges. It is also a condition for the Waali to be competent and able to perform the ruling tasks that have been assigned to him. This is because the Messenger of Allah (pbuh) said to Abu Dharr when He requested appointment over a Wilayah:

“Saya rasa kamu lemah.” Dalam riwayat lain disebutkan: “Wahai Abu Dharr! Kamu lemah, dan jawatan ini adalah amanah.” [Kedua-duanya diriwayatkan oleh Muslim daripada Abu Dharr] Ini menjadi dalil bahawa orang yang lemah, iaitu yang tidak cekap, tidak layak untuk menjadi Waali.

“I think you are weak.” Another narration says; “O Abu Dharr! You are weak and this post is a trust.” [Both are narrated on the authority of Muslim on the authority of Abu Dharr] This serves as evidence that He who is weak, i.e. incompetent is not fit to be a Waali.

Rasulullah ﷺ biasanya memilih Wali-walinya dari kalangan orang-orang yang baik, yang berilmu dan dikenali kerana ketakwaannya. Baginda memilih mereka dari kalangan orang-orang yang pakar dalam bidang mereka, dan yang akan memenuhi hati manusia dengan Iman dan rasa hormat kepada Negara. Sulayman Ibnu Barida meriwayatkan daripada bapanya, bahawa dia berkata: "Setiap kali Rasulullah ﷺ melantik seorang Amir ke atas sebuah tentera atau ekspedisi, Baginda biasanya menasihatinya supaya bertakwa kepada Allah dan berbuat baik kepada orang-orang Islam yang menyertainya." [Diriwayatkan oleh Muslim] Oleh kerana Wali sebenarnya ialah seorang Amir ke atas Wilayahnya, maka hadis ini juga terpakai ke atasnya.

The Messenger of Allah (pbuh) used to select his Wulah from among the good people, and those who had knowledge and were known for their piety. He used to select them from among those who were experts in their field, and who would fill people’s hearts with Iman and respect for the State. Sulayman Ibnu Barida reported on the authority of his father that He said; “Whenever the Messenger of Allah (pbuh) appointed an Ameer over an army or an expedition, He used to advise Him to fear Allah and to be good to the Muslims who accompany him.” [Narrated by Muslim] Since the Waali is, in fact, an Ameer over his Wilayah, the Hadith would then apply to Him as well.

Adapun pemecatan Wali, maka ia terserah kepada Khalifah, dan kepada majoriti penduduk di wilayahnya atau wakil-wakil mereka jika mereka menunjukkan ketidakpuasan terhadapnya. Khalifahlah yang memecatnya. Ini kerana Rasulullah ﷺ memecat Mu’az bin Jabal dari Yaman tanpa sebarang sebab, dan Baginda ﷺ menurunkan Al-Ala’ Ibnul-Hadhrami, ‘Amil beliau ke atas Bahrain, kerana delegasi Abdu Qays mengadu tentangnya. ‘Umar ibn Al-Khattab biasa memecat Wulah, sama ada dengan atau tanpa sebab. Beliau memecat Ziad Ibnu Abi Sufyan tanpa memberikan sebab, dan beliau memecat Sa’d Ibnu Abi Waqqas kerana orang ramai mengadu tentangnya, kemudian berkata; “Aku tidak memecatnya kerana ketidakcekapan atau pengkhianatan.” Ini membuktikan bahawa Khalifah berhak memecat Wali bila-bila masa yang dikehendakinya jika penduduk yang tinggal di wilayahnya membuat aduan terhadapnya.

As for the dismissal of the Waali, this would be up to the Khaleefah, and the majority of people in his Wilayah or their representatives if they showed discontent towards him. It is the Khaleefah who removes him. This is because the Messenger of Allah (pbuh) dismissed Mu’az bin Jabal from Yemen without any reason, and He (pbuh) removed Al-Ala’ Ibnul- Hadhrami, his ‘Amil over Bahrain, because the delegation of Abdu Qays complained about him. ‘Umar ibn Al-Khattab used to dismiss the Wulah with or without reason. He dismissed Ziad Ibnu Abi Sufyan without giving a reason, and He dismissed Sa’d Ibnu Abi Waqqas because the people complained about him, and then said; “I did not remove Him because of incompetence or betrayal.” This proves that the Khaleefah reserves the right to remove the Waali whenever He wished if the people living in his Wilayah filed a complaint against him.