د قرآن کریم د نزول د سببونو پوهه د قرآن کریم او د هغو ډیرو اسلامي احکامو د پوهیدو لپاره ډېره مهمه ده چې په دې کې راغلي دي.

Knowledge of the reasons for revelation is of great importance to understanding the Qur’aan, as well as many of the Islaamic laws contained in it.

د وحی د سبب د پوهیدو څو ګټې دا دي:

The following are some of the benefits provided by knowledge of the reasons for revelation:

۱. اسباب النزول اکثراً د هغو حکمتونو بیان کوي چې د اسلامي احکامو د تشریع تر شا پروت دي. د الهي احکامو د حکمت پېژندنه عالمانو ته عمومي اصول په لاس ورکوي، چې په هغو کې د ورته علتونو یا پایلو لرونکو نویو مسئلو لپاره احکام راوباسي. همدارنګه اسباب النزول د انسان د عمومي ګټې په اړه د احکامو اندیښنه هم په دې ښيي چې دوی څنګه مسئلې حل کوي.

1. Asbaab an-nuzool often explain the wisdom underlying the legislation of some of the Islaamic laws. Knowledge of the wisdom behind divine laws provides scholars with general principles which enable them to work out laws for new problems which have similar causes or effects. Asbaab an-nuzool also show the concern of the laws for the general welfare of man in their treatment of problems.

دې ته په پام سره موږ د الله تعالی د رحمت په اړه خبر کیږو، کوم چې د ټولو الهي قوانینو بنسټیز برخه ده. د مثال په توګه، ابن عباس روایت کوي چې هلال بن امیه د نبي ﷺ په خدمت کې راغی او د خپلې ښځې باندې د شریک بن سحماء سره د زنا تور ولګاوه. نبي ﷺ ورته وفرمایل: «(شاهدان) راوړه، که نه نو په شا باندې د اتیا کوړې سزا به درباندې واقع شي.» هلال وویل: ای د الله رسوله ﷺ، که څوک له موږ څخه خپله ښځه د یوه سړي سره وګوري، ایا هغه دې ولاړ شي او شاهدان دې وپلټي؟ د الله رسول ﷺ بیا وفرمایل: «(شاهدان) راوړه...»

This, in turn, makes us aware of Allaah’s mercy, which is a fundamental part of all divine laws. For example, Ibn ‘Abbaas reported that Hilaal ibn Umayyah went to the Prophet (ﷺ) and accused his wife (Hilaal’s wife) of adultery with Shurayk ibn Sahmaa’. The Prophet (ﷺ) said to him, “ (Produce) the proof (four witnesses) or else you will receive the punishment (of eighty lashes) on your back.” Hilaal replied, “O Messenger of Allaah (ﷺ), if one of us sees a man on his woman, should he leave and seek witnesses?” Allaah’s Messenger again said, “ (Produce)

«دلیل راوړه، ورنه به ستا په شا باندې سزا پلي شي.» هلال وویل: «(زه قسم کوم) په هغه ذات چې تا یې په حق سره لیږلی یم، زه ریښتیا وایم، او الله به خامخا داسې څه نازل کړي چې زما شا له سزا څخه خلاصه کړي.» بیا جبرئیل علیه السلام د وحی سره نازل شو،

the proof or else you will receive the punishment.” Hilaal then said, “ (I swear) By the One who sent you with the Truth that I am telling the truth. And Allaah will surely reveal something to free my back from the punishment.” And Jibreel descended with the revelation,

2. کله کله د نزول سبب (د آیت د نازلیدو لامل) د آیت د عمومي معنا څخه هغه ځانګړی اړخ بیانوي چې الله تعالی ارادہ کړی وه. یعنې د آیت ظاهري معنا ممکن داسې عام وي چې هغه حالات هم پکې شامل شي چې الله تعالی یې نه دي اراده کړي.

2. Sometimes the reasons for revelation specify the particular aspect which was intended from the general meaning of the verses. That is, the obvious meaning of the verse may be general enough to include circumstances not intended by Allaah.

د دې یوه بېلگه دا آیت دی،

An example of this is the verse,

مروان۴۶ نے اپنے دربان سے کہا: «اے رافع! ابن عباس کے پاس جا اور ان سے کہہ: "اگر ہم میں سے ہر وہ شخص جو اپنے کیے ہوئے کام پر خوش ہو اور جو کام اس نے نہ کیا ہو اس پر تعریف پانا پسند کرے، اسے عذاب دیا جائے گا، تو ہم سب ہی عذاب میں پڑیں گے۔"» (جب اس نے ایسا کیا) تو ابن عباس نے جواب دیا: «تم لوگوں کو اس آیت کے بارے میں کیا ہو گیا ہے؟ یقیناً یہ آیت اہلِ کتاب کے بارے میں نازل ہوئی تھی۔»۴۷ پھر انہوں نے اس سے پہلے والی آیت تلاوت کی۔

Marwaan46 told his gateman, “O Raafi‘, go to Ibn ‘Abbaas and say to him, ‘If every man among us who is happy about what he has brought about and likes to be praised for what he has not done will be punished, then we will all be punished.’ ” (When he did so) Ibn ‘Abbaas replied, “What has happened to you all concerning that verse? Verily it was revealed concerning the People of the Book.” 47 He then recited (the verse previous to it)

ابن عباس رضی الله عنهما فرمایلي: «کله چې د الله رسول ﷺ له دوی څخه یو څه وپوښتل، نو دوی هغه له هغه څخه پټ کړ او د هغې پر ځای یو بل څه وویل. بیا دوی داسې ووتل چې ګویا هغه ته یې د هغه څه ځواب ورکړی وي چې هغه یې پوښتلی و، او د هغه ستاینه او مننه یې غوښته. دوی دا ډېر خوښ وو چې د هغه څه پټول یې وکړای شول چې هغه یې پوښتلی و۔» 49 له همدې امله، دا آیت د هر هغه چا په اړه نه دی چې د خپلو کړنو څخه خوشحاله وي، بلکه په ځانګړې توګه هغو کسانو ته اشاره کوي چې د وحي د کتابونو په درلودلو خوشحاله دي، خو د هغې معناوې هغو کسانو څخه پټوي چې د حق د پیژندلو هیله لري۔

Ibn ‘Abbaas then said, “When Allaah’s Messenger (r) asked them about something, they concealed it from him and gave something else in its place. They then went out, making him think that they had informed him about what he had asked and they sought his praise and thanks. They were also very happy about having been able to hide from him what he asked about.” 49 Hence, the verse does not refer to everyone who is happy about what they have done, but specifically those who are happy about being given books of revelation, yet they hide its meanings from those who wish to know the truth.

۳۔ د نزول سبب ځینې وختونه هغه احکام روښانه کوي چې له آیتونو څخه اخیستل کیږي۔ د آیت ظاهري معنا ممکن یو ځانګړی حکم ولري، پداسې حال کې چې هغه شرایط چې لاندې آیت نازل شوی، یو بل حکم ښیي۔ د بیلګې په توګه، عروه یوځل خپلې ترور عایشې، د نبي ﷺ زوجې ته وویل: «آیا ته دا آیت پیژنې،

3. The reason for revelation sometimes clarifies the laws which may be deduced from the verses. The obvious meaning of the verse may imply a particular law, whereas the circumstances under which the verse was revealed indicate another law. For example, ‘Urwah once said to his aunt ‘Aa’ishah, wife of the Prophet (r), “Do you know the verse,

ما فکر نه کوم چې په هغه چا باندې ګناه ده چې د دواړو ترمنځ ونه ګرځي.» عایشه (رضي الله عنها) ځواب ورکړ: «ای زما خويندې زویه! ستا خبره ډېره بده ده. که چېرې آيت هماغسې وای لکه څنګه چې ته يې تفسير کوې، نو داسې به ويل شوی وای: (فلا جناح عليه أن لا يطوف بهما)، يعنې په هغه چا باندې ګناه نشته چې د دواړو ترمنځ ونه ګرځي. مګر آيت د دې لپاره نازل شو چې انصارو، پر اسلام د مخه، د (حج يا عمرې) قرباني د دوو بتانو «اساف» او «نائله» لپاره کوله، کوم چې د سمندر په غاړه وو. خلک هلته تلل، بيا د صفا او مروې ترمنځ يې ګرځېدل، بيا به يې سرونه تراشل. د اسلام له راتګ وروسته دوی خوښ نه کاوه چې د دواړو ترمنځ وګرځي، ځکه چې دا د جاهليت د دورې کار و. نو الله تعالی دا آيت نازل کړ: (إن الصفا والمروة من شعائر الله...)». په يوه بله روايت کې يې زياته کړه: «بيا د الله رسول ﷺ وښودله چې د دواړو ترمنځ ګرځېدل څنګه بايد وشي. نو هېچا ته اجازه نشته چې د دواړو ترمنځ ګرځېدل پرېږدي.» که څه هم د آيت ښکاره معنا دا بېيې چې د صفا او مروې ترمنځ ګرځېدل يوازې مباح دی، خو د نزول سبب دا ښيي چې دا واجب دی.

I do not feel that there is any sin on one who does not walk between them.” ‘Aa’ishah replied, “What a terrible thing you have said, O my nephew! Verily, if the (verse) meant as you interpreted it, it would have been, ‘So there is so sin on anyone who does not walk between them.’ But verily, it was revealed because the Ansaar,50 before Islaam, used to dedicate their (hajj or ‘umrah) to two idols, Isaaf and Naa’ilah, on the seashore. The people went there, then walked between asSafaa and al-Marwah, then got their heads shaved. After Islaam they didn’t like to walk between them, because of what they used to do during the Days of Ignorance. Hence, Allaah revealed the verse, ‘Verily as-Safaa and al-Marwah are among the shrines of Allaah...’ ” 51 In another version she added, “Then Allaah’s Messenger (ﷺ) showed how the walk between them should be done. Thus, no one is allowed to drop the walking between them.” 52 Although the obvious meaning of the verse indicated that the walking between Mount as-Safaa and Mount al-Marwah was merely mubaah (allowable), the reason for revelation indicates that it is waajib (compulsory).