الله تعالیٰ په قرآن کریم کې ژمنه کړې ده چې هغه به د خپل وروستي کلام د ورکیدو څخه ساتنه په خپله غاړه واخلي. هغه فرمایي:

Allaah promised in the Qur’aan that He would take on the responsibility of protecting His final word from loss. He said,

همدې ترتیب قرآن کریم په شفاهي او لیکلي دواړو بڼو کې داسې محفوظ پاتې شوی، لکه تر دې مخکې هیڅ مذهبي کتاب چې په تاریخ کې داسې محفوظ نه دی پاتې شوی.

Thus, the Qur’aan has been preserved in both the oral as well as written form in a way no other religious book in history has.

الله ولې قرآن وساتلو او ولې یې پرې نازل شوو نورو الهي کتابونو ته اجازه ورکړه چې بدل یا له منځه تللي شي؟ د دې پوښتنې ځواب په درې لاندې حقایقو کې دی:

Why did Allaah preserve the Qur’aan and allow His earlier books of divine revelation to be changed or lost? The answer to that question lies in the following three facts:

1. گذشتہ انبیاء اور ان کی کتابیں تاریخ کے خاص ادوار میں خاص قوموں کی طرف بھیجی گئی تھیں۔ جب وہ دور ختم ہوا تو ایک نیا نبی ایک نئی کتاب کے ساتھ بھیجا گیا تاکہ پہلی کتاب کی جگہ لے۔ اس لیے یہ ضروری نہیں تھا کہ یہ کتابیں اللہ کی طرف سے محفوظ رکھی جائیں۔ پہلی کتابوں کی حفاظت لوگوں کے سپرد کی گئی تاکہ یہ ان کے لیے ایک امتحان ہو۔ چنانچہ جب لوگ گمراہ ہو گئے تو انہوں نے ان کتابوں میں لکھی ہوئی باتیں بدل ڈالیں جو ان کے انبیاء لائے تھے، تاکہ وہ چیزیں جو ان پر حرام تھیں انہیں حلال ٹھہرا سکیں۔ اس طرح وحی کی تمام پہلی کتابیں یا تو بدل گئیں یا ضائع ہو گئیں۔

1. The earlier prophets and their books were sent to a particular people in particular periods of history. Once the period ended, a new prophet was sent with a new book to replace the previous book. So, it was not necessary that these books be preserved by Allaah. The preservation of the earlier books was left up to the people as a test for them. Thus, when the people went astray, they changed what was written in the books which their prophets brought in order to make allowable the things which were forbidden to them. In that way, all of the earlier books of revelation became either changed or lost.

۲۔ پیغمبر محمد ﷺ هغه آخری پیغمبر وو چې الله تعالی يې لیږلی و، او هغه نه د یوې ځانګړې ټولنې ته او نه د یوه ځانګړي وخت لپاره لیږل شوی و. هغه د نړۍ د پای تر وخته ټولې انسانیت ته راولیږل شو. الله تعالی په قرآن کې فرمایي،

2. Prophet Muhammad (r) was the last prophet whom Allaah sent, and he was not sent to a particular people or a particular time. He was sent to all of mankind until the end of the world. Allaah said in the Qur’aan,

له همدې امله وه چې د هغه د وحي کتاب، قرآن کریم، باید د هرډول بدلون یا ورکېدو څخه په ځانګړې توګه وساتل شي، ترڅو د انسانانو ټولو نسلونو ته، تر دنیا د وروستې ورځې پورې، شتون ولري.

Thus, his book of revelation, the Qur’aan, had to be specially preserved from any form of change or loss so that it would be available to all the generations of man until the last day of the world.

3. قرآن کریم د پیغمبر محمد ﷺ اصلي معجزه وه چې د دې لپاره ورکړل شوې وه چې ثابته کړي چې هغه د الله ﷺ ریښتینی پیغمبر دی او نه درواغجن. نو قرآن کریم ساتل ضروري وو ترڅو راتلونکو نسلونو ته ثابته شي چې محمد ﷺ واقعاً د الله ﷺ وروستی پیغمبر دی. هغه ټول درواغجن پیغمبران چې د پیغمبر محمد ﷺ وروسته راغلل، هغوی داسې کتابونه راوړل چې ادعا یې کوله چې دا د الله ﷺ له لوري نازل شوي دي، مګر هیڅ یو یې دا معجزوي ځانګړتیا نلري چې په زرګونو کسان یې یاد کړي، او نه یې د قرآن کریم د پیغام په ښه کولو کې کومه برخه درلوده.

3. The Qur’aan was the main miracle given to Prophet Muhammad (ﷺ) to prove that he was a true prophet of Allaah and not an imposter. So, the Qur’aan had to be saved to prove to the later generations that Muhammad (ﷺ) was really the last prophet of Allaah. All of the false prophets who came after Prophet Muhammad (ﷺ) brought books which they claimed to be revealed from Allaah, but none of them have the miraculous ability to be memorized by thousands, nor have they improved on the message of the Qur’aan.

قرآن کی حفاظت کی اہمیت یہ ہے کہ اسی کے ذریعے اسلام اپنی اصلی پاکیزگی کے ساتھ محفوظ رہا ہے۔ وقت گزرنے کے ساتھ لوگوں نے جو کچھ بھی اس میں شامل کیا یا جو کچھ بھلا دیا، انسانیت ہمیشہ اسلام کے سرچشموں کی طرف لوٹ سکتی ہے۔ اسلام کے تمام بنیادی اصول قرآن میں موجود ہیں۔ چنانچہ قرآن کی حفاظت کا مطلب اسلام کی اس کی آخری صورت میں حفاظت ہے۔ انجیلِ عیسیٰ کے ضائع ہو جانے کا مطلب یہ ہے کہ عیسائی نبی عیسیٰ کی سچی تعلیمات کی طرف کبھی نہیں لوٹ سکتے، سوائے اسلام قبول کرنے کے۔ اسی طرح اصل تورات اس وقت ضائع ہو گئی جب بابلیوں نے یروشلم میں سلیمان کے ہیکل کو تباہ کیا۔ اس لیے یہودی نبی موسیٰ کی خالص تعلیمات کی طرف اسلام کی پیروی کے بغیر نہیں لوٹ سکتے۔

The significance of the Qur’aan’s preservation is that Islaam has been kept in its original purity because of it. Humanity can always return to the sources of Islaam no matter what people may have added or forgotten in time. All of the essential principles of Islaam are to be found in the Qur’aan. Consequently, the preservation of the Qur’aan meant the preservation of Islaam in its final form. The loss of the Gospel of Jesus means that Christians can never return to the true teachings of Prophet Jesus except by accepting Islaam.107 Similarly, the original Torah was lost when Solomon’s Temple in Jerusalem was destroyed by the Babylonians.108 Thus, the Jews cannot return to the pure teachings of Prophet Moses except by following Islaam.

یوازې په اسلام کې دي چې د پیغمبرانو پاک تعلیمات بې له کومې بدلون څخه ساتل شوي دي. ځکه الله تعالیٰ په قرآن کې فرمایلي دي،

It is only in Islaam that the pure teachings of the prophets have been preserved without any change. That is why Allaah said in the Qur’aan,