قرآن مجید د دې ننګونه کوي چې د هغه لوستونکي که په دې باور نه لري چې دا واقعاً د خدای له جانبه دی، په دې کې کومې تېروتنې ومومي.

The Qur’aan challenges its readers to find any errors in it if they do not believe it is really from God.

هغه څو ښکاره «تناقضات» چې نقادان یې عموماً یادوي، په اسانۍ سره تشریح کیدای شي.

The few apparent “contradictions” commonly mentioned by critics are easily explained.

ایا ناقدین وایی: «یو ځای کول، که شلول؟ د پیدایښت په بهیر کې، اسمان او ځمکه لومړی سره جلا وې او دا وبلل کیږي چې یو ځای شي [۴۱:۱۱]، پداسې حال کې چې ۲۱:۳۰ وایي چې دوي په اصل کې یو ټوټه وو او بیا شلول شول.» لومړی راځئ د هرې آیت متن وګورو. د سورة الأنبیاء آیت ۳۰ داسې وایي:

One critic writes: “Calling together or ripping apart? In the process of creation, heaven and earth were first apart and are called to come together [41:11], while 21:30 states they were originally one piece and then ripped apart.” First let us look at the text of each verse. Verse 30 of Soorah al-Ambiyaa’ states:

له بل د سورة فصلت آیتونه ۱۱ او ۱۲ وایي:

On the other hand, verses 11 and 12 of Soorah Fussilat say:

یہ حیرت انگیز ہے کہ امریکی یونیورسٹی سے تعلیم یافتہ ایک نقاد ان دونوں آیات میں تضاد دیکھے، حالانکہ ایسی یونیورسٹیوں میں جو نظریۂ کائنات (کوسمولوجی) سب سے زیادہ پڑھایا جاتا ہے وہ بگ بینگ تھیوری ہے۔ فلکیات دانوں اور طبیعیات دانوں کے مطابق کائنات کا تمام مادّہ انتہائی زیادہ کثافت اور انتہائی زیادہ درجۂ حرارت کی ایک حالت سے وجود میں آیا، جو پھر ایک دھماکے میں پھٹ گئی، جس کے نتیجے میں درجۂ حرارت اور کثافت تیزی سے کم ہوئی۔ اس سے بعض ایٹمی مرکزوں (نیوکلیائی) کی تشکیل ممکن ہوئی۔ ان کا کہنا ہے کہ ایک ملین سال کے بعد کائنات اتنی ٹھنڈی ہو چکی تھی کہ ہائیڈروجن اور ہیلیم کے ایٹم بن سکیں۔ چند سو ملین سال کے بعد پھیلتے ہوئے گیسی بادل میں کثافت کے اتار چڑھاؤ سے بالآخر کہکشاؤں کی صورت میں علیحدگی ہوئی۔ پھر کہکشاؤں کے اندر گیس کے بادل سمٹ کر انفرادی ستارے بنے۔ اس ماڈل میں تخلیق کے عمل کے دو مرحلے تصور کیے گئے ہیں۔ پہلا ایک ناقابلِ تصور حد تک گھنا ٹھوس مادّہ ہے۔ دوسرا تیز توانائی والے ذرات کا پھیلتا ہوا بادل ہے، جو آخرکار اتنا ٹھنڈا ہوا کہ اسے گیسی بادل کہا جا سکے، اور اسی سے کہکشائیں بنیں۔

It is surprising that a critic educated in an American university would find a contradiction between these two verses, considering that the dominant theory of cosmogony taught in such universities is the Big Bang theory. According to astronomers and physicists, all the matter in the universe emerged from a state of extremely high density and temperature, which then split apart in an explosion that led to a rapid decrease in temperature and density. This allowed for the formation of certain atomic nuclei. They say that after a million years the universe was sufficiently cool for hydrogen and helium atoms to form. After a few hundred million years, fluctuations in density in the expanding gas cloud led to an eventual separation into galaxies. Clouds of gas in the galaxies then pulled together to form individual stars.65 This model envisions two stages in the process of creation. The first is an unimaginably dense solid mass. The second is an expanding cloud of high energy particles which eventually cooled enough to be called a gas cloud, from which the galaxies formed.

دا چې دې نقاد دوه قرآني آیتونه یادونه کوي، د کائنات د تاریخ دوه پړاوونه بیانوي. نه کوم یو آیت په صریح ډول ښیې چې کوم حالت لومړی و، خو دا معقوله ده چې فرض کړو چې یوه اصلي تړلې ډله وه چې وویشل شوه، چې په پایله کې د گاز (“دود”) پړاو رامنځته شو، او بیا له هغه څخه آسمانونه جلا شول.

The two Qur’aanic passages cited by this critic describe two stages in the history of the universe. Neither passage explicitly indicates which state came first, but it is not far-fetched to suppose that there was an original compacted mass that was split asunder, which led to a gaseous (“smoke”) stage, from which the heavens then became differentiated.

دغه نقاد لیکي: «انسان له څه څخه پیدا شوی؟ د وینې له ټوټې څخه [96:1-2]، له اوبو څخه [21:30، 24:45، 25:54]، د «غږیدونکي» (یعنې سوځول شوي) خاورې څخه [15:26]، له خاورې څخه [3:59، 30:20، 35:11]، له نه شي څخه [19:67]، او بیا دا په 52:35 کې ردول کیږي، له ځمکې څخه [11:61]، د غلیظ مایع له یوې څاڅکۍ څخه [16:4، 75:37].» راځئ چې ذکر شوي آیتونه وګورو:

The same critic writes: “What was man created from? A blood clot [96:1-2], water [21:30, 24:45, 25:54], ‘sounding’ (i.e. burned) clay [15:26], dust [3:59, 30:20, 35:11], nothing [19:67] and this is then denied in 52:35, earth [11:61], a drop of thickened fluid [16:4, 75:37].” Let us look at the verses cited:

د تناقض دا احساس د مابعدالطبیعه، کیمیا او بیولوژۍ ترمنځ د ګډوډۍ او د بیولوژیکې تخلیق د مختلفو مرحلو ترمنځ د ګډوډۍ پایله ده. پورتنیو لومړیو دوو آیتونو کې د مابعدالطبیعې له مخې تخلیق بیان شوی. په لومړۍ آیت کې الله تعالی انسانانو ته یادونه کوي چې هغه دوی او ټول مخلوق په پای کې له عدمه پیدا کړي، او دا د هغه له ښکلو صفتونو څخه یو دی. په دویمه آیت کې هغه یوه استفهامي پوښتنه کوي ترڅو د الحاد ناسم اړخ ښکاره کړي: «که تاسو د خدای شتون انکار کوئ، نو آیا باور لرئ چې عدم تاسو پیدا کړي یاست؟» له همدې کبله، د دې دوو آیتونو ترمنځ هیڅ تناقض نشته.

The perception of contradiction here is a result of confusion between metaphysics, chemistry and biology, and between different stages of the process of biological creation. The first two verses above are dealing with creation in metaphysical terms. In the first verse, Allaah reminds human beings that He created them and all of creation ultimately from nothing, which is one of His most sublime attributes. In the second verse, He poses a rhetorical question to highlight the untenable implication of atheism, “If you deny the existence of God, then do you believe that nothingness brought you into existence?” Therefore, there is no contradiction between these two verses.

دا درې راتلونکي آیتونه بیانوي چې ټول ژوندي مخلوقات، په دې کې هغه چې ځمکې باندې ځي او انسانان هم، له اوبو څخه پیدا شوي دي. دا یوه بیولوژیکه حقیقت دی چې هیڅوک یې انکار نه کوي. ټول ژوندي مخلوقات د اوبو پر بنسټ فزیولوژي لري.

The next three verses state that all living creatures, including those that crawl and human beings, are created from water. This is a biological fact that no one denies. All living creatures have water-based physiologies.

دې وروستیو آیتونو کې ویل شوي چې انسان له خاورې او لوښي ته ورته لجې (ګل صلصال) څخه پیدا شوی او له ځمکې راوتلی دی. د دغو آیتونو لپاره دوه منل شوي تفسیرونه شتون لري. یو دا چې دا خبرې د انسانانو د پلار آدم عليه السلام په اړه دي. بل دا چې دوی د هرې انسان کیمیاوي جوړښت ته اشاره کوي. په ځمکه کې د کاربن، هایدروجن، نایټروجن او نورو عنصرونو شتون دی. د فوتوسنتز له لارې دا عنصرونه د نباتي موادو بڼه غوره کوي، کوم چې انسانان یا مستقیم خوري، یا د هغو څارويو غوښه خوري چې نبات یې خوړلی وي. د ټولو ژوندیو موجوداتو سرچینه، پای په پای، ځمکه ده، یا په بله ژبه، د ځمکې خاوره، کومه چې د اوبو سره یوځای کیږي او "لجه" بلل کیږي.

The next set of verses state that the human being was created from dust and clay and was brought forth from the earth. There are two acceptable tafseers for these verses. One is that they refer to Aadam, the ancestor of mankind. The other is that they refer to the chemical composition of every human being. The elements of carbon, hydrogen, nitrogen, etc. are present in the earth. Through photosynthesis these elements are transformed into vegetable matter, which human beings consume directly or by eating the flesh of animals that have consumed plants. The source of all living creatures is thus, ultimately, the earth, or, by another expression, the dust of the earth, which when combined with water is called ‘clay.’

باقی آیتونه د انساني پیدایښت د بیولوژیکو اړخونو په اړه دي. کلمه «نطفه» عموماً د نارینه منی لپاره کارول کیږي، خو ژبپوهنیز پلوه دا ممکنه ده چې د ښځې د تناسلي مایعاتو لپاره هم وکارول شي. د نطفه امشاج، یعنې «یوه ګډه مایع»، په توګه قرآن کریم هغه زایګوټ یادوي چې ګډ شوی وي.۷۷ په یوه حدیث کې، کلمه «نطفه» په صراحت سره د ښځې د مایع لپاره کارول شوې ده. روایت دی چې له پیغمبر ﷺ څخه وپوښتل شو چې انسان له څه شی پیدا شوی دی، او هغه ﷺ وفرمایل:

The rest of the verses refer to the biological aspects of human creation. The word nutfah is commonly used to refer to male seminal fluid, but it is also linguistically possible to use it to refer to the female reproductive fluids. The fertilized zygote is referred to in the Qur’aan as nutfah amshaaj, that is, ‘a mingled fluid’.77 In a hadeeth, the word nutfah is explicitly used to refer to the fluid of the woman. It was reported that the Prophet (r) was asked from what the human being was created, and that he replied,

نطفه سره کیدو وروسته، جنین د رحم په دیوال کې ځان نښلوي. د دې مرحلې په وخت کې دی چې په عربي کې ورته «علقه» وایي. نو د دې آیتونو ترمنځ هیڅ تناقض نشته، الحمدلله.

After fertilization, the embryo implants itself in the uterine wall. It is at this stage that it is called an ‘alaq in Arabic.79 Therefore, there is no contradiction between any of these verses, al-hamdulillaah.