11.3 د توپیر اهمیت
11.3 The Importance Of The Distinction
د مکّي او مدنيّ سورتونو او آيتونو ترمنځ توپير کول ضروري دي، ځکه چې دا توپير ډېرې مهمې فايدې لري. لاندې درې تر ټولو مهم دلیلونه دي:
There are a number of reasons why a distinction needs to be made between Makkan and Madeenan soorahs and verses. The following are three of the most important reasons:
1. فقه (اسلامي قانون):
1. Fiqh (Islamic Law):
د اسلام احکام د دېرشو کلونو په اوږدو کې نازل شوي. ځینې احکامو مخکنیو احکامو ته پای ورکړ او ځینې نور احکام ګام په ګام نازل شول. له همدې امله ضروري ده چې د احکامو د سم پلي کولو لپاره وپوهیږو چې کوم حکم په کوم وخت کې نازل شوی. د مدني دورې وروستي احکام ځینې وخت مخکنیو احکامو ځای نیولی دی. د بېلګې په توګه، شرابو په تدریجي پړاوونو کې حرام شوي. د شرابو په اړه لومړی حکم یوازې د دې د زیانونو خبرداری و. الله تعالیٰ وفرمایل،
The various laws of Islaam were revealed over a period of twenty-three years. Some laws canceled earlier laws and other laws were revealed bit by bit. Thus, it is necessary to know at which point in time the various laws were revealed in order to apply them properly. The laws of the later Madeenan period sometimes took the place of earlier laws. For example, alcohol was made forbidden in gradual stages. The first law concerning alcohol was simply a warning of its dangers. Allaah said,
{ او له تا د شرابو (خمر) او قمار په اړه پوښتنه کوي؛ ووایه چې په دواړو کې ځینې ګټې دي، خو د دوی ګناه له ګټې څخه لویه ده۔ } 11
“And they ask you about khamr (alcohol) and maysir (gambling); tell them that they contain some benefit, but the sin is greater than the benefit.” 11
دوهم حکم چې نازل شو، هغه مسلمانانو ته دا خبرداری ورکاوه چې د نشې (سکر) په حالت کې لمونځ مه کوئ. الله تعالی فرمایي،
The second law that was revealed warned Muslims away from salaah when they were intoxicated (drunk). Allaah said,
"د نشې په حال کې لمانځنې ته مه راځئ، تر دې چې دا ونه پوهېږئ چې څه وایاست." 12
“Do not come to salaah when you are intoxicated, until you know what you are saying.” 12
دریم حکم، په هرصورت، د شرابو د هر ډول سره حتی نږدې کېدو باندې بشپړ منع وه. الله تعالیٰ فرمایلي دي،
The third law, however, was a complete prohibition of even coming near any form of alcohol. Allaah said,
بې شکه شراب، جوا او ازلام (فال کتل) ناپاکي دي، د شیطان له عمل څخه دي، نو له دې څخه ډډه وکړئ۔ 13
“Verily, khamr, maysir and azlaam (fortunetelling) are filth, as a result of Shaytaan’s work, so stay away from them.” 13
که څوک د دې آیتونو د نازلیدو ترتیب ونه پیژني، ممکن په غلطۍ کې فکر وکړي چې شراب څښل جایز دي تر هغې چې څوک مست نشي او لمانځه ته ونه درځي. یا ممکن فکر وکړي چې د شرابو په پلورلو څخه ګټه اخیستل هم جایز دي.
If one was unaware of the order in which these verses were revealed, he may mistakenly think that he is allowed to drink alcohol as long as he doesn’t get drunk and come to salaah. Or, he may think that it is allowed for him to benefit from the sale of alcohol.
2. دعوت:
2. Da‘wah:
د قرآن کریم د آیاتو د نازلېدو ترتیب په پوهېدو سره، انسان د اسلام د ښوونې غوره لاره زده کولای شي. مثلاً، قرآن کریم مؤمنانو ته دا ښوونه وکړه چې د کافرانو د بتانو کنځل یا ټوکې ونه کړي، ترڅو کافران له ځان څخه ونه ښوي او د ناپوهۍ له امله الله ﷻ ونه کنځي. پر ځای یې دوی ته امر وشو چې له کافرانو سره په دلیل خبرې وکړي او په منطقي ډول ورته وښيي چې د بتانو عبادت ولې ناسم دی. الله ﷻ د ابراهيم ﷺ قول داسې نقل کړی دی، چې هغه خپلې قوم ته وویل:
By understanding the order in which the verses of the Qur’aan were revealed, one can learn the best method of teaching Islaam. For example, the Qur’aan taught the believers not to curse or make fun of the idols of the disbelievers in order not to drive them away and in order that they not curse Allaah out of ignorance. Instead they were told to reason with the disbelievers and show them logically why the worship of idols was incorrect. Allaah quoted Prophet Ibraaheem as saying to his people,
ایا تاسو د الله پرته داسې نورې معبودان عبادت کوئ چې نه تاسو ته کومه ګټه رسولای شي او نه زیان؟
“Are you worshipping besides Allaah other gods which cannot benefit you at all nor harm you?” 14
هغه آیت چې د ابراهیم علیه السلام د خپل قوم او د هغو شیانو سره د دښمنۍ اعلان نقلوي چې دوی د الله پرځای عبادت کوله:
The verse quoting Ibraaheem’s declaration of enmity to his people and what they worshipped instead of Allaah:
په ابراهیم او هغو کسانو کې چې د هغه سره وو، تاسو لپاره یوه ښه نمونه ده، کله چې دوی خپلې قوم ته وویل: "موږ له تاسو او له هغو شیانو څخه بیزاره یو چې تاسو د الله پرته عبادت کوئ؛ موږ تاسو انکار کړی دی، او زموږ او ستاسو تر منځ تل لپاره دښمني او کرکه پیدا شوې ده، تر دې چې تاسو یوازې الله ته ایمان راوړئ." [الممتحنة: ۴]
“There is an excellent example for you in Abraham and those with him, when they said to their people, ‘We are clear of you and of whatever you worship besides Allah; we have rejected you, and there has arisen, between us and you, enmity and hatred forever, unless ye believe in Allah alone,’ ” 15
دا آیت په مدینه کې نازل شوه، هغه وخت چې مسلمانانو د مکې له خپلو خپلوانو سره کلونه د صبر او دلیل پر بنسټ بحث کړی و. د مکې کافرانو د دلیلي خبرو ځواب په ځورونې او تشدد ورکړ. دوی مسلمانان له خپلو کورونو وویستل، او د دواړو خواوو ترمنځ د وسلو لرونکې جګړې حالت موجود و. نو د یو سړي لپاره سنت نه دی چې اسلام قبول کړي، دا آیت ولولي، او هغه په خپل کورنۍ او پیژندګلو باندې د پلي کولو هڅه وکړي۔
was revealed in Madeenah, after the Muslims had practiced years of patient argument with their relatives in Makkah. The disbelievers of Makkah had met reasoned argument with persecution and violence. They had driven the Muslims from their homes, and a state of armed conflict existed between the two sides. It is not, therefore, Sunnah for a person to accept Islaam, read this verse and try to apply it on his family and acquaintances.
3. سیرت:
3. Seerah:
د پیغمبر ﷺ د ژوند ډیرې مهمې پېښې د قرآن کریم په مختلفو آیتونو کې ثبت شوي دي. له همدې امله، که څوک د هغو آیتونو د نازلېدو ترتیب پېژني، نو د پیغمبر ﷺ د سوانحو یوه لویه برخه کولی شي په تدریجي ډول سره یو ځای کړي.
Most of the most important events in the Prophet’s life have been recorded in various verses of the Qur’aan. Thus, by knowing the order in which the verses were revealed, it is possible to piece together a large portion of the biography of the Prophet (ﷺ).
سورة البقرة (۲:۲۱۹)
11 Soorah al-Baqarah (2):219.
د سورة النساء (۴):43
12 Soorah an-Nisaa’ (4):43
سورۃ المائدہ (۵):۹۰
13 Soorah al-Maa’idah (5):90.
د انبیاء سورت (۲۱): ۶۶
14 Soorah al-Ambiyaa’ (21):66.
د سورې الممتحنۃ (۶۰:۴)
15 Soorah al-Mumtahinah (60:4).