11.2 د مدنی وحیونو ځانګړتیاوې - اصول التفسیر | Quran Course

11.2 د مدنی وحیونو ځانګړتیاوې - اصول التفسیر | Quran Course

مدینہ میں مسلمانوں کا پہلی بار یہودیوں سے سابقہ پڑا۔ مسلمانوں کے عقائد میں تزلزل پیدا کرنے کے لیے یہودی نبی ﷺ سے اللہ، پہلے انبیاء اور غیب کے بارے میں طرح طرح کے سوالات کیا کرتے تھے۔ اس طرح مدنی آیات کا ایک بڑا حصہ ان بہت سے سوالات کے جوابات کی صورت میں نازل ہوا جو یہودیوں نے اٹھائے تھے۔ مدینہ کے مسلمانوں کا عیسائیوں سے بھی وسیع پیمانے پر سابقہ پڑا۔ اس کے نتیجے میں ہمیں متعدد مدنی آیات ملتی ہیں جو عیسیٰ علیہ السلام اور اللہ کے بارے میں عیسائیوں کی غلط فہمیوں کو واضح کرتی ہیں۔ ان آیات میں بتایا گیا کہ عیسیٰ کی پیدائش آدم کی پیدائش سے بڑھ کر عجیب نہ تھی، جن کا نہ باپ تھا نہ ماں۔ ان میں یہ بھی زور دیا گیا کہ عیسیٰ کے معجزات، جیسے مردوں کو زندہ کرنا، صرف اللہ کی اجازت سے تھے۔ یوں عیسیٰ نہ خدا تھے اور نہ اللہ کے بیٹے، اور اللہ تین میں کا تیسرا بھی نہیں۔

In Madeenah, Muslims came in contact with the Jews for the first time. In order to try to shake the beliefs of the Muslims, the Jews used to ask the Prophet (ﷺ) various questions about Allaah, the earlier prophets, and the unseen. Thus, a number of Madeenan verses represented answers to the many questions raised by the Jews. The Muslims of Madeenah also came in contact with the Christians on a larger scale. As a result of that, we find a number of Madeenan verses clarifying Christian misconceptions about Prophet Jesus and Allaah. They pointed out that Jesus’ birth was not greater than that of Aadam, who had neither father nor mother. They also stressed that the miracles of Jesus, such as bringing the dead back to life, were only by Allaah’s permission. Thus, Jesus was not a god nor the son of Allaah, and Allaah was not the third of three.

د پیغام د پای له پیل راهیسې لومړی ځل داسې خلک مسلمانیږي چې پر اسلام ایمان نه لري. په مکه کې مسلمانان ظلم کېدل او پر دوي برید کېده، نو هېڅوک به اسلام نه منله مګر دا چې په رښتیا ایمان یې درلودی. په بل اړخ کې د مدینې مسلمانان قوي وو او ښار یې پر مدیریت کاوه. له همدې امله ځینې خلک اسلام منې ترڅو د هغه له ځواک څخه ګټه پورته کړي او د دننه څخه پر هغه مخالفت وکړي. عبدالله بن ابي بن سلول د مدینې د پاچا په توګه د تاج پر سر کېدو و چې نبي ﷺ راغی. نبي ﷺ د مدینې واکمن وټاکل شو، او د ابن سلول هیلې ناکامې شوې.8

For the first time since the beginning of the final message we find people entering Islaam yet not believing in it. In Makkah, Muslims were oppressed and attacked, so no one would enter Islaam unless he truly believed. On the other hand, the Muslims of Madeenah were strong and they ruled the city. Thus, we find some people entering Islaam in order to benefit from its strength and to oppose it from within. ‘Abdullaah ibn Ubayy ibn Salool was about to be crowned king of Madeenah when the Prophet (ﷺ) arrived. The Prophet (ﷺ) was made the ruler of Madeenah, and ibn Salool’s hopes were ruined.8

چونکه مسلمانان قوي وو او هغه نشو کولای په ښکاره د دوي مخالفت وکړي، نو هغه اسلام قبول کړ او له دننه يې د اسلام په ضد کار کاوه. بالاخره هغه د منافقينو مشر شو. په دې ترتيب د مدينې دورې آيتونو مسلمانان د منافقينو له خطرونو خبر کړل او دوي ته يې ښوولې چې له منافقينو سره څنګه په اغيزمنه توګه معامله وکړي.

Since the Muslims were strong and he could not openly oppose them, he accepted Islaam and worked against it from within. He eventually became the head of the Munaafiqoon (hypocrites). Thus, the verses of the Madeenan stage warned the Muslims about the dangers of the hypocrites and taught them how to deal effectively with them.

د دښمن سره د جګړې کولو اجازه لومړی ځل په مدینه کې ورکړل شوه. د مکې په دوره کې مسلمانانو ته د ځواب ورکولو اجازه نه وه. دا د دوو بنسټیزو سببونو له امله وه: (۱) مسلمانان یوه کمه اکثریت وو او کیدای شو چې په اسانۍ سره په بشپړ ډول له منځه یوړل شوي وای. (۲) دا هغه پړاو وو چې پکې د مؤمنانو کردار جوړیده. د هغو کسانو لپاره چې پیغام رسوي، له ترټولو مهمو صفتونو څخه یو ثابت صبر و. یوازې هغه کسان چې قوي ایمان لري، دې ازموینې ته دوام ورکولای شو.

The right to fight against the enemy was given for the first time in Madeenah. During the Makkan period, Muslims were forbidden to fight back. This was for two basic reasons: (1) The Muslims were a minority and could easily have been completely wiped out. (2) This was a stage where the believers’ characters were being forged. One of the foremost qualities required of those who would carry the message was steadfast patience. Only those of strong faith could survive this test.

مکی دور د اسلامي غورځنگ د راتلونکي بنسټ تیار کړ. مدني دور کې بیا د کفر د ځواکونو په وړاندې یو لړ جنگونه وشول، تر دې چې په پای کې مکه فتحه شوه او د عربي ټاپوزمکې ټوله د اسلام د حاکمیت لاندې راغله. په همدې ترتیب، د مدني آیتونو یو شمېر مسلمانانو ته د اسلام جنګي اصول وښودل. د مثال په توګه، دوی ته وښودل شول چې د جنګي اسیرانو سره څنګه چلند وکړي، او د برید په وخت کې له شاتګ څخه منع شوي وو، پرته له دې چې د دښمن د جال کولو لپاره یوه چل وي. دوی مسلمانان هم هڅول شوي وو چې خپل ځانونه د غوره وسلو او جنګي تجهیزاتو سره چمتو کړي چې کولی یې شي ومومي.

The Makkan period prepared the foundation of the Islaamic movement to come. It was during the Madeenan stage that a series of battles were fought against the forces of disbelief, until finally Makkah was conquered and the whole of the Arabian peninsula came under the rule of Islaam. Thus, a number of the Madeenan verses taught Muslims the Islaamic principles of war. For example, they taught how to deal with prisoners of war and they forbade retreat during an attack except as a trick to trap the enemy. They also encouraged the Muslims to prepare themselves with the best weapons and battle gear they could find.

اگرچه ټول مکي آیتونه په ورته دوره کې نازل شوي، خو نه دا چې دوی په ورته ترتیب سره یاد شوي یا لیکل شوي وو چې په کوم ترتیب سره نازل شوي وو. د مختلفو سورتونو آیتونه یو ځای نازل شوي، او ځینې وختونه ټول سورتونه په یوه وخت کې نازل شوي. هر کله چې جلا آیتونه نازلیدل، پیغمبر ﷺ به خپلو لیکوالو ته ویل چې دا آیت هغه سورت کې ولیکئ چې دا ورپورې تړلی دی. که چیرې نوی سورت نازلیده، نو هغه به سورت داسې لوستلو چې د لیکلو ترتیب ورسره سم وي. کله چې مدني آیتونه او سورتونه نازلیدل شروع شول، پیغمبر ﷺ به خپلو صحابه کرامو ته ویل چې دا د ځینو مکي سورتونو او آیتونو مخې ته یا وروسته کیږدي. په دې ډول، کله چې د قرآن نزول بشپړ شو، مکي آیتونه په مدني سورتونو کې او مدني آیتونه په مکي سورتونو کې موندل کیدای شول. پیغمبر ﷺ د قرآن آیتونه او سورتونه د الله ﷻ د امر سره سم ترتیب کړل. دا ګډېدل شاید په دې ځکه وو چې آیتونه د یوې وده کوونکې ټولنې د اړتیاوو سره سم نازل شوي، پداسې حال کې چې د لوستلو لپاره ترتیب داسې توییږی ترڅو څرګنده شي چې قرآن یوازې یو تاریخي سند نه دی. د آیتونو جلا کول د نزول له تاریخي ترتیب څخه، د دوی د پیغام عمومي او نړیوال اړخونه ټینګار کیږي.

Although all of the Makkan verses were revealed during the same period, they were neither memorized nor written in the same order in which they were revealed. Verses from various soorahs were revealed together, and sometimes whole soorahs were revealed at once. Whenever single verses were revealed, the Prophet (ﷺ) would tell his scribes to write it in the soorah to which it belonged. If a new soorah was revealed, he would recite the soorah in the order it was to be recorded. Once the Madeenan verses and soorahs began to be revealed, the Prophet (ﷺ) would tell his companions to place them before or after certain Makkan soorahs and verses. Thus, when the revelation of the Qur’aan was complete, Makkan verses could be found within Madeenan soorahs and Madeenan verses within Makkan soorahs. The Prophet (ﷺ) ordered the verses and soorahs of the Qur’aan according to Allaah’s command. The reason for the mingling may have been that the verses were revealed according to the needs of a developing community, whereas the order for reading purposes was varied to make it clear that the Qur’aan is not a mere historical document. By divorcing the verses from the chronological order of their revelation, the general and universal aspects of their message are emphasized.