Mezalim Kadısı, Halife veya Kadıl-Kudat tarafından atanır. Görevden alınması, hesap sorulması, azarlanması veya başka bir göreve nakledilmesi ise Halife tarafından yapılır; ya da Halife bu konuda kendisine bağlayıcı yetki vermişse Mezalim mahkemesi tarafından yapılır. Bunun nedeni, mezalim görevinin Halifeye özgü bir yetki (vilayet) olmasıdır. Dolayısıyla Mezalim Valisinin atanması Halife tarafından yapılmalıdır. Ayrıca mezalim, yargı işlevinin bir parçasıdır; çünkü şer'i hükmün zorlayıcı biçimde açıklanmasıdır. Kadı, Halife tarafından atanmalıdır; bu husus, Allah'ın Resulü ﷺ'in kadıları atamasıyla da teyit edilmiştir. Bütün bunlar, Mezalim kadısını atayanın Halife olduğunu gösteren delillerdir. Ancak Halife, atama akdinde bu konuda hüküm koymuşsa, Kadıl-Kudat Mezalim Kadısını atayabilir.

The Qadhi al-Mazaalim is appointed by the Khaleefah, or by the Qadhi al-Qudhah. His removal, accounting, reprimanding or transfer, is carried out by the Khaleefah, or by the court of Mazaalim - if the Khaleefah gave it such mandatory power. This is because the Mazaalim is wilayah that is exclusive to the Khaleefah. Thus the appointment of the Waali of Mazaalim must be by the Khaleefah. Besides, the Mazaalim are part of the judiciary, for they are the pronouncement of the Shari’ah rule by way of compulsion. The judge must be appointed by the Khaleefah; a matter that is confirmed by the Messenger of Allah’s actions, for He (pbuh) used to appoint the judges. All this serves as evidence that it is the Khaleefah who appoints the judge of Mazaalim, yet the Qadhi al-Qudhah could appoint the Qadhi al-Mazaalim if the Khaleefah made provisions for this in his appointment clause.

Qâdî el-Mezâlim'i görevden almak, prensip olarak, onu atama hakkına sahip olan Halife'nin hakkıdır. Ancak Halife, Halife'nin, Muâvin Tefvîz'in veya Kâdi'l-Kudât'ın aleyhine açılmış bir davayı incelemekte iken onu görevden alma hakkına sahip değildir. Bu, "Harama götüren vasıta da haramdır" ilkesine dayanmaktadır. Allah'ın Resulü ﷺ, mezâlim yargısını bizzat kendisi yürütürdü ve genel bir yetkiyle, yani mezâlim üzerinde genel bir velayet vererek bir mezâlim kadısı atadığı rivayet edilmemiştir. Hulefâ-i Râşidîn'in dördü de mezâlim üzerine hiç kimseyi atamadı. Ali ﷺ, mezâlim işlerini bizzat yürütür ve birçok mezâlim davasına bakardı. Abdülmelik İbn Mervân halife olduğunda, mezâlim için belirli bir gün tayin etti; bu günde davaları incelemeksizin dinleme yapardı. Bağlayıcı bir hükme ihtiyaç duyulan bir mezlûmiyet meydana geldiğinde ise bunu kadısı Ebû İdris el-Ezdî'ye havale ederdi. Ebû İdris, Abdülmelik'in kendisine havale ettiği mezâlim davalarına bakan bir kadıydı. Müminlerin Emiri Ömer İbn Abdulaziz (rahimehullah) geldiğinde ise mezâlim davalarını bizzat kendisi ele aldı ve Emevîlerin mezâlimine son verdi. Abbâsî döneminin ortalarında halifeler mezâlim davalarını özel bir kadıya devretmeye başladı. Bu tarihten itibaren mezâlim yargısı halifeden ayrıldı; oysa bundan önce bunu her zaman halifenin kendisi yürütürdü. Bu sebeple halife, mezâlimi bizzat incelemek hakkını elinde tutar ve mezâlim kadısı atamaya, onu görevden alıp yerine başka bir kadı getirmeye yetkilidir. Dolayısıyla halifenin bunu yapması caizdir, yani bu bir mübah fiildir.

The removal of the Qadhi al-Mazaalim should, in principle, be the right of the Khaleefah, as it is He who has the right to appoint him. However, He has no right to remove Him if He was investigating a case submitted against the Khaleefah, the Muawin Tafweedh or the Qadhi al-Qudhah. This is based on the principle of; The Means to Haram is Haram”. The Messenger of Allah (pbuh) used to personally take charge of the judiciary of Mazaalim and it has not been reported that He ever appointed a judge of Mazaalim on a general capacity i.e. giving Him a general Wilayah over the Mazaalim. The four of Khulafaa’ Ar-Rashidoon never appointed anyone over the Mazaalim. Ali used to personally be in charge of the Mazaalim; and He looked into several cases of Mazaalim. When ‘Abdul-Malik Ibnu Marwan became Khaleefah He fixed a particular day for the Mazaalim, where He would hold hearings without going into the investigations. If a problem arose and He needed a binding judgement to settle the Mazlema, He would refer it to his judge Abu Idriss Al-Azadi. Abu Idriss would then be the one who looked into the Mazaalim, for He was a judge and He dealt with the Mazaalim that the Khaleefah ‘Abdul-Malik would refer to him. When the Ameer of the believers ‘Umar Ibnu Abdel-Aziz (Rahim Allah) came, He himself dealt with the cases of Mazaalim, and put a halt to the Mazaalim of Banu Umayyah. Midway through the Abbasi (Abbasid) era, the Khulafaa’ used to delegate the cases of Mazaalim to a special judge. Since that date the judiciary of Mazaalim became separate from the Khaleefah, while before that the Khaleefah himself always carried it out. Therefore, the Khaleefah reserves the right to look into the Mazaalim himself, and He is allowed to appoint a judge of Mazaalim, and to remove Him and replace Him with another judge, thus it is permitted for the Khaleefah to do so i.e. it is a Mubah action.

Halife, mezalim kadısını da hesaba çeker; onu azarlayabilir ve görevden alabilir. Bunun nedeni, mezalimden ve onun adına mezalimi incelemek üzere atadığı kadıdan sorumlu olmasıdır. Halife, baş mezalim kadısına (Kadı'l-Mezalim) veya Kadı'l-Kudat'a, mezalim kadısını görevden alma, azarlama, görevden alma veya başka bir yere nakletme yetkisini verebilir. Eğer böyle yapmışlarsa, onların mezalim kadısını görevden alma, hesaba çekme ve azarlama konusunda zorunlu bir yetkisi olur.

It is also the Khaleefah who holds the judge of Mazaalim accountable, where He reprimands Him and removes him. This is because He is responsible for the Mazaalim and for the judge whom He appoints on his behalf to look into the Mazaalim. The Khaleefah is allowed to give the (head) Qadhi al-Mazaalim or to the Qadhi al-Qudhah the power to remove the Qadhi al-Mazaalim, reprimand, remove or transfer him. If He did so, they would have the mandatory power to remove, account and reprimand the Qadhi al-Mazaalim.

Mezâlim kadılığı görevi yalnızca bir kişiye özgü değildir. Halife, ihtiyaca göre, sayıları ne kadar olursa olsun, mezâlim için birden çok kadı atayabilir. Ancak hüküm verme konusunda yalnızca bir kadı hüküm verebilir. Yine de diğer kadıların duruşma sırasında onunla birlikte oturmasına izin verilir; fakat bu kadılar yalnızca istişare niteliğinde bir rol üstlenirler ve (mezâlim kadısının) onların görüşünü dikkate alması zorunlu değildir.

The position of Qadhi al-Mazaalim is not restricted to one person. The Khaleefah is allowed to appoint a number of judges for the Mazaalim according to the need, no matter how many they were. However, when it comes to the judgement, only one judge can pass the judgement. Yet it is permitted for other judges to sit with Him during the court proceedings, but they would only have a consultative role, and He would not be obliged to consider their opinion.

Halife, bir veya daha fazla naibi onun adına hareket etmek üzere görevlendirmesine izin verilmiştir. Ancak birden fazla Mezâlim hâkimi bulunsaysa, Mezâlim'e bakma yetkileri zorunlu olarak paylaştırılamaz, çünkü bunların her biri Mezâlim davalarına bakma hakkına sahip olur. Halife ise bir Mezâlim hâkimini tek bir vilayetle sınırlandırabilir ya da onu belirli bir türde davalarla sınırlayabilir; çünkü Mezâlim üzerinde genel bir vilayet verme hakkına sahiptir, dilerse özel bir vilayet de verebilir. Ayrıca Devletin tamamı üzerinde bir vilayet verebilir ya da onu belirli bir bölge veya vilayetle sınırlandırabilir. Mezâlim hâkimi bir davaya baktığında, bunu tek başına yapması gerektiğine gelince: bu, daha önce belirtilen sebepten dolayıdır; yani belirli bir davaya birden fazla hâkimin bakması caiz değildir, ancak aynı bölgede birden fazla hâkim bulunması caizdir. Bununla birlikte, diğer Mezâlim hâkimlerinin yalnızca istişari bir sıfatla kendisiyle birlikte mahkemede oturmalarına izin verilir. Hâkim onların görüşünü dikkate almakla yükümlü değildir ve onların yanında oturmasını isteyip istememek kendisine bağlıdır; çünkü hiç kimsenin hâkimin yanında oturup, ona kendisine tevdi edilen işe bakarken dikkatini dağıtması caiz değildir. Ancak mahkemeden çekildikten sonra onlara danışabilir.

This is because the Khaleefah is permitted to appoint one or more deputies to act on his behalf. However, if there were several judges of Mazaalim, their mandatory power to look into the Mazaalim cannot be apportioned, for each one of them would have the right to look into the cases of Mazaalim. The Khaleefah is, however, allowed to confine a judge of Mazaalim to one province, or to confine Him to a certain type of cases, for He has the right to give a general Wilayah over the Mazaalim, or a specific Wilayah if He wished. He can also give a Wilayah over the whole of the State or confine it to a specific area or province. As for the fact that, when the judge of Mazaalim looks into a case, He should look into it on his own, this is because of what was mentioned earlier, that it is forbidden to have more than one judge looking into a particular case, while it is permitted to have more than one judge in the same area. However, it is permitted for other judges of Mazaalim to sit with Him in court in a consultative capacity only. He would not be obliged to consider their opinion, and it would be up to Him whether He wished them to sit with Him or not, for nobody should sit with the judge and distract Him while He looks into what has been confined to him. However, He could consult them once He retires from court.