Tefsir ve te'vil kelimeleri, selef neslinde eş anlamlı kabul ediliyordu; ancak tabiîn ile onların öğrencilerinin döneminden sonraki yüzyıllarda (miladi 9. ve 10. yüzyıllar / hicri 3. ve 4. yüzyıllar), te'vil terimi yeni ve tehlikeli sonuçlar doğuran yeni bir anlam kazandı. Bu nedenle, bu terimlere hem ilk kullanımlarındaki bağlamları içinde hem de sonraki kullanımlarında bakmamız gerekmektedir.

The words tafseer and ta’weel were considered synonyms by the early generations of Muslims; however, in the centuries following the era of the taabi‘oon and their students (9th and 10th centuries CE/3rd and 4th centuries AH), the term ta’weel took on a new meaning with new and dangerous implications. Consequently, it is necessary for us to look at these terms in their original context, as well as their later usage.

"Tefsir" kelimesi, "fessere" fiilinden türemiştir ve sözlük anlamıyla bir açıklama veya izah anlamına gelir; nitekim şu ayette de geçmektedir:

The word tafseer, which comes from the verb fassara, literally means an explanation or an exposition, as in the verse,

Ancak Kur'an ilimlerinde bu terim, Kur'an'ın anlaşılmasını, anlamlarının açıklanmasını ve hüküm ile hikmetlerinin istinbat edilmesini sağlayan ilim dalı olarak tanımlanır.56

However, in Qur’aanic sciences, this term is defined as a branch of knowledge by which the Qur’aan is understood, its meanings explained, and its points of law and wisdom derived.56

Öte yandan, awwala fiilinden gelen ta'wîl kelimesi sözlük anlamıyla yorum anlamına gelir. Ta'wîl kelimesi bir emir bağlamında kullanıldığında, onun yerine getirilmesi veya uygulanması anlamına gelir; nitekim Âişe'nin rivayet ettiği ve şöyle dediği hadiste olduğu gibi: "Allah'ın Elçisi ﷺ, rükû ve secdede (namaz esnasında) şöyle diyerek Kur'ân'ı uygulardı (yetee'avvelu)..."

On the other hand, the word ta’weel, which comes from the verb awwala, literally means interpretation. When the word ta’weel is used in the context of a command, it means its execution or implementation, as in the hadeeth reported by ‘Aa’ishah in which she said, “Allaah’s Messenger (r) used to implement (yata’awwal) the Qur’aan by saying in rukoo‘ (bowing) and sujood (prostration) [during salaah],

Onun, Allah'ın şu ayetindeki emrini Peygamber'in yerine getirmesine atıfta bulunduğunu söylüyordu:

She was referring to the Prophet’s execution of Allaah’s command in the verse,

Haber veya bilgi bağlamında kullanıldığında te'vîl, onun gerçekleşmesi anlamına gelir; nitekim şu âyette olduğu gibi:

When ta’weel is used in reference to news or information, it refers to its occurrence, as in the verse,

Yani, Allah, vahyi kabul etmeyenlerle alay eder; onlara, kıyametin ve alametlerinin, Mahşer'in, Cennet'in ve Cehennem'in ortaya çıkmasını, artık pişmanlığın fayda vermeyeceği bir anda, aptalca mı bekledikleri diye sorarak onlarla alay eder.

That is, Allaah ridicules those who do not accept revelation by asking them if they are foolishly awaiting the occurrence of the final hour and its signs, the Judgment, Paradise, and the Hellfire, when it will be too late.

Ancak ta'weel kelimesi kaydedilmiş bir söz hakkında kullanıldığında, bu, şu ayetteki gibi onun açıklamasını veya yorumunu ifade eder:

However, when the word ta’weel is used in reference to recorded speech, it refers to its explanation or interpretation, as in the verse:

Bu nedenle, erken dönem tefsir âlimleri "tefsir" ve "te'vil" kelimelerini birbirinin yerine kullanmışlardır. Örneğin İbn Cerîr et-Taberî, tefsirinde genellikle her bölümü şu ifadeyle başlatmıştır: "Yüce Allah'ın şu sözünün te'vili (açıklaması) hakkındaki görüş..."61

Hence, the early scholars of tafseer used the words tafseer and ta’weel interchangeably. For example, Ibn Jareer at-Tabaree, in his tafseer, commonly introduced each section with the phrase, “The opinion concerning the ta’weel (explanation) of the statement of the Exalted.”61

Daha sonraki yüzyıllarda, sapkın ve bid'at niteliğindeki açıklamalar çoğalınca, o dönemin âlimleri bunları haklı göstermek ve meşru bir görünüm kazandırmak için "te'vîl" terimini kullandılar. Te'vîli, bir ifadenin bağlam sebebiyle açık anlamından, muhtemel anlamlarından birine çevrilmesi olarak tanımladılar; yani bir bâbın, bir âlimin uygun gördüğü herhangi bir sebeple açık anlamı dışında yorumlanması. Örneğin, Mu'tezile'nin (Akılcı) etkisinde olan bu dönemin âlimleri, sahâbenin yaptığı biata ilişkin şu âyette geçen "el" kelimesini başka anlamlara çekerek açıkladılar:

In later centuries, when deviant and heretical explanations abounded, the term ta’weel was used by the scholars of that time to justify them and give them an air of legitimacy. They defined ta’weel as the shifting of an expression from its obvious meaning to one of its likely meanings due to its context;62 that is, the interpretation of a passage by other than its obvious meaning for whatever reason a scholar considered relevant. For example, scholars of this period under Mu‘tazilee (Rationalist) influence explained away the word ‘hand’ in the following verse, which refers to an oath taken by the sahaabah:

Bu yorumda, Allah'ın yardımı ve desteği olarak yorumladılar; bunun basit gerekçesi, onların deyimiyle, Allah'ın bir ele sahip olamayacağıydı. Bu te'vil, Allah'a bir el isnat etmenin otomatik olarak Onu insan biçiminde tasavvur etmek anlamına geldiği yanlış öncülüne dayanıyordu. Ancak, Allah'a el-Hayy (Diri) demek, Onun hayatı bizim hayatımız gibi olmadığı için Onu hiçbir şekilde insana benzetmiyorsa, Allah'ın eline gerçek bir el demek de Onu insana benzetmez, çünkü Onun eli hiçbir şekilde bizim ellerimize benzemez. Ancak şunu belirtmek gerekir ki, Ehl-i Sünnet ve'l-Cemaat'in Allah'ın gerçek bir eli olduğunu kabul etmesi, bunun bir organ olarak anlaşıldığı anlamına gelmez.64

They interpreted it as being Allaah’s help and support for the simple reason that, as they put it, Allaah could not possibly have a hand. This ‘ta’weel’ was based on the false premise that the attribution of a hand to Allaah automatically implied concep-tualizing Him in human form. However, in the same way that referring to Allaah as a living being (al-Hayy) does not in any way make Him humanlike, because His life is in no way like our life, referring to Allaah’s hand as a real hand does not make Him humanlike, for his hand is in no way like our hands. It should be noted, however, that the affirmation by Ahl as-Sunnah wa al-Jamaa‘ah that Allaah has a real hand does not mean that they understand His hand to be a body part.64