Kur'an, insanlığa bir furkan olarak indirilmiştir; yani insanın Yaratıcısı ile ve içinde yaşadığı yaratılışla olan ilişkisinde hakkı batıldan ayırt etmeye yarayan bir ölçüdür. Bu ilişkilerin temel ilkeleri Kur'an'da açıkça belirlenmiş, hiçbir spekülasyona ya da şüpheye yer bırakılmamıştır ve Kitabın özünü oluşturan bu ilkelerdir (ummü'l-kitap). Örneğin salat (namaz) ilkesi insanla Allah arasındaki temel ilişkiyi belirlerken, zekat (kurumsallaşmış farz sadaka) ilkesi insan ilişkilerinin temel bir yönünü belirler. Allah, Kur'an'ı işte bu bakış açısıyla şu ayetle tarif eder:

The Qur’aan was revealed to mankind as a furqaan, a means of distinguishing between truth and falsehood in man’s relationship with his Creator and with the creation in which he exists. The basic principles of these relationships have been clearly defined in the Qur’aan, leaving no room for speculation or doubt, and these are the principles which make up the essence of the Book (umm al-kitaab). For example, the principle of salaah (prayer) defines the primary relationship between man and God, while that of zakaah (institutionalized obligatory charity) defines a primary aspect of human relationship. It is from this viewpoint that Allaah describes the Qur’aan in the following verse:

Bu nedenle, Müslüman ümmetinin (ümmet) birliğinin temelleri, Kur'an'ın kendisinin temel ayetleriyle sağlam biçimde atılmıştır. Bu ayetlere ve içerdikleri ilkelere muhkemat denmiştir.

Hence, the foundations for the unity of the Muslim nation (Ummah) are firmly laid down by the essential verses of the Qur’aan itself. These verses and the principles which they contain have been referred to as the muhkamaat.

Ancak Kur’an, insanın ve dünyasının sırlarına değindiği için, insanın bilgisinin sınırlı olduğu gerçekliklerin bazı yönlerine ilişkin, zorunlu olarak belirsiz ve açık olmayan göndermeler içerir. Bu göndermelerin bazıları yalnızca diğer ayetlerle ilişkilendirilerek anlaşılabilir, bazılarının gerçekliği ise hiç anlaşılamaz. Örneğin, Kur’an'ın bazı surelerinin başında yer alan harflerin kendi başlarına açık bir anlamı yoktur. Bu harfler eski Arap şiirinde kullanılmış olsa da, hiçbir zaman ayetlerin başında kullanılmamıştır ve bağlam her zaman kastedilen anlamı gösterirdi.

However, since the Qur’aan addresses the mysteries of man and his world, there are, of necessity, vague and obscure references to aspects of realities about which man’s knowledge is limited. Some of these references may only be understood in relationship to other verses, while the reality of other references cannot be understood at all. For example, the letters of the alphabet with which some of the soorahs of the Qur’aan begin have no obvious meanings in themselves. Although they were used in ancient Arabic poetry, they were never used at the beginnings of verses, and the context would always indicate the intended meaning

Bunun bir örneği, Arap şiirinden aşağıdaki beyitte bulunabilir:

An example of that can be found in the following couplet of Arabic poetry:

(Ona "Dur" dedik, o da "Kaf" dedi. [waqaftu kısaltmasıdır, "Durdum" anlamına gelir.])

(We said to her, “Stop,” and she said, “Qaaf.” [short for waqaftu, “ I have stopped.”])

Ancak Kur'an'a gelince, erken dönem âlimleri, başlangıç harfleri ile bunların ilgili surelerde ve Kur'an'ın diğer surelerinde geçme sayıları arasında matematiksel bir ilişki bulunduğunu belirtmişlerdir. Bunu örneklemek için, şöyle başlayan Kâf Suresi'ni inceleyelim:

However, with regard to the Qur’aan, it has been noted by the early scholars that there is a mathematical relationship between the introductory letters and their occurrence in their respective soorahs, as well as in the other soorahs of the Qur’aan itself. For an illustrative example, let us examine Soorah Qaaf, which begins as follows:

Bu surede Arapça harflerden Kaf harfinin, Arap alfabesindeki diğer hiçbir harften daha sık geçtiği gösterilmiştir. Ayrıca bu surenin toplam harf sayısına oranla Kaf sayısının oranı, Kur'an'ın diğer yüz on üç suresinin hiçbirindekinden daha yüksektir.

It has been shown that the Arabic letter Qaaf occurs more frequently in this soorah than any other letter of the Arabic alphabet. Also, the ratio of Qaafs to the total number of letters in this soorah is higher than in any of the other one hundred and thirteen soorahs of the Qur’aan.

Ancak "Kāf" harfinin kastedilen anlamı bilinmemektedir. Kur'ân müfessirlerinden bazıları, bu harfin "Kur'ân" kelimesinin kısaltması olduğunu ileri sürmüşler; bazıları ise "qudiyalamr" ("işin takdir edilmiş olduğu") ifadesini temsil ettiğini öne sürmüşlerdir. Kur'ân'ın kendisine indirildiği son Peygamber Muhammed ﷺ bu harfin anlamını açıklamadığı ve kullanıldığı dilbilgisel bağlam da açık bir anlam ima etmediği için, dürüstçe yalnızca Allah'ın onun gerçekliğini bildiğini söyleyebiliriz.

However, the intended meaning of the letter Qaaf is unknown. Some commentators of the Qur’aan have speculated that it is abbreviation for the word “Qur’aan,” while others have proposed that it represents the phrase, “qudiyalamr,” (“the matter has been destined”). Since the last Prophet, Muhammad (ﷺ), to whom the Qur’aan was revealed, did not explain its meaning, and the grammatical context in which it is used does not indicate any obvious meaning, we can only honestly say that Allaah alone knows its reality.

İnsanla ilgili bir başka örnek de rûh (ruh)tur. Varlığı hem vahiy hem de insan tecrübesi ile doğrulanmıştır, ancak gerçek mahiyeti insana bilinmemektedir. Allah, Kur'ân'da onun kökenine işaret ederek şöyle buyurur:

Another example in relation to man himself is that of the rooh (soul). Its existence is confirmed by revelation, as well as human experience, but its reality is unknown to man. Allaah, in the Qur’aan, points out its origin for us, saying,

Buradan, ruhun yaratılmış olduğunu biliyoruz; ancak neyden yaratıldığı konusunda yalnızca Allah bilir. Ruh hakkında başka şeyleri de biliyoruz: Örneğin, ceninin gelişiminin beşinci ayının başında onu cenine yerleştirmekle görevli bir meleğin bulunduğunu ve ecelinin geldiği zaman onu insan bedeninden çekip çıkarmakla görevli başka bir meleğin bulunduğunu, vb. Ancak nasıl yaratıldığı, şekli, bedendeki yeri ya da bedene nasıl bağlandığı bilgimizin bir parçası değildir.

Hence, we know that the soul is created, but as to what it is created from, Allaah alone knows. We know other things about it, like the fact that an angel is responsible for placing it in the fetus at the beginning of the fifth month of its development, and another angel is responsible for extracting it from the human body when its appointed time of death has arrived, etc. 4 But how it was created, its form, its place in the body, or how it is connected to the body is not part of our knowledge.

İnsanın ve dünyasının ilişkisi bakımından bir örnek, ahiret hayatına ve kıyamet saatine yapılan atıflarda bulunabilir. Cennet ve Cehennem'in meyveleri ve içecekleri isimleriyle anılır; ancak İbn Abbas (r)'ın açıkladığı gibi, yalnızca isimleri benzerdir, hakikatleri tamamen farklıdır. Allah, bunu bazı eşsiz niteliklerini zikrederek belirtir: hiç ekşimeyen akan süt ırmakları, sarhoş etmeyen şarap, amelleri tartan bir terazi ve Cehennem'e mahkum olanların derileri; ki bunlar yanıp kavrulduktan hemen sonra yeniden çıkar.

In relation to man and his world, an example can be found in the references to the next life and the final hour. Fruits and drinks of paradise and Hell are mentioned by name, but as Ibn ‘Abbaas (r) explained, only the names are similar; their realities are totally different.5 Allaah Himself indicates that by mentioning some of their unique qualities, such as rivers of flowing milk that never sours or wine that does not intoxicate, a scale that weighs deeds and the skins of those doomed to the Fire, which grow back again as soon as the fire has burnt them.

Benzer şekilde, bu dünyanın sonu için belirlenmiş vaktin bilgisi bilinmemektedir. Kur'an ve Sünnet'te birçok alametten söz edilmiş ve dünyanın dağılma süreci canlı bir biçimde anlatılmış olsa da, bunun gerçekleşeceği kesin zaman insandan tamamen gizlenmiştir. Bu nedenle Kur'an'da Kıyamet Saati'ne ve ahiret hayatının unsurlarına yapılan atıflar her zaman muğlaktır.

Similarly, knowledge of the appointed time for the end of this world is unknown. Although many of the signs have been mentioned in the Qur’aan and Sunnah, and the process of disintegration has been vividly described, the exact time of its occurrence is completely hidden from man. Hence, Qur’aanic references to the Final Hour and the components of the next life are always vague.

Benzer şekilde Allah, Kur'an'ın tamamına "mutashaabih" kelimesinin genel anlamını, yani "birbirine benzeyen" veya "benzer" anlamını uygulamıştır; şu ayette:

Likewise, Allaah applied the general meaning of mutashaabih, “mutually resembling one another” or “similar,” to the whole Qur’aan in the following verse:

Yani, Kur'an'ın bütün âyetleri ritmik ve şiirsel mükemmellik bakımından birbirine benzer ve hepsi anlamlarını birbirini doğrulayarak teyit eder.

That is, all of the verses of the Qur’aan resemble each other in their rhythmic and poetic perfection, and they all mutually confirm each other’s meanings.

Ancak bu iki terimin belirli anlamları tefsir ilminde çok önemli bir rol oynar. Bu anlamlar, çok sert bir uyarıyla birlikte şu ayette yer almaktadır:

However, the specific meanings of these two terms play a very important role in the science of tafseer. Those meanings are contained in the following verse, along with a very stern warning:

Bu nedenle muhkem, anlamları açık olan âyetler; müteşabih ise iç anlamları yalnızca Allah'ın bildiği âyetler olarak tanımlanabilir. Âişe'nin rivayet ettiğine göre Peygamber (ﷺ) bir gün yukarıda zikredilen âyeti okudu ve şöyle buyurdu:

Hence, the muhkam could be defined as those verses whose meanings are clear, and the mutashaabih as those verses whose inner meanings are known only to Allaah. ‘Aa’ishah reported that once the Prophet (ﷺ) recited the above mentioned verse and said,

Muhkam ve müteşâbih kavramları, Kur'an'ın nasıl anlaşılması gerektiğine dair bir dizi ilke sunar. İslam hukuku (fıkıh) sistemi, muhkem âyetlerden gelişmiştir. Erken dönem âlimleri, insan fiilleriyle doğrudan ilgili olan, uygulanabilen ve mantıksal ile evrensel olarak kabul görmüş dilbilgisel ilkelere göre yorumlanabilen âyetler üzerinde yoğunlaşmıştır. Ancak İslam'ın mesajını içeriden yok etmek isteyenler, saldırılarını doğrudan kaynağa, Kur'an'a yönelterek başlatmıştır. Muhkem âyetler felsefi yorumlara elverişli değildir. Bu nedenle müteşâbih âyetler, İslam karşıtı düşüncenin üzerine inşa edildiği temeller hâline gelmiş ve Allah'ın isim ve sıfatları bu yolun başlangıç noktası olmuştur. Örneğin Allah, Kur'an'da kendisini, sayısız isim ve sıfatı arasında, el-Basîr (Gören) ve es-Semî' (İşiten) olarak tanımlar. Peygamber (s.a.v.) döneminde ve onun vefatından sonra dört Hulefâ-i Râşidin devrinde sahâbîler, bu sıfatları içeren âyetleri, neden ve nasıl sorularına girmeksizin, açık anlamlarına göre anlamışlardır. Onlara göre Allah, hiçbir şekilde yaratıklarına benzemeksizin, her şeyi görür ve işitir. Ancak sahâbe döneminden sonra bazıları, görmenin ve işitmenin, Yüce Rab'be yakışmayan özel duyu organları gerektiren insan ya da hayvan özellikleri olduğunu ileri sürmeye başlamıştır. Oysa Allah, Kur'an'da zaten şunu bildirmişti:

The concepts of muhkam and mutashaabih provide a set of guidelines by which the Qur’aan should be understood. The system of fiqh (Islaamic law) has evolved from the muhkamaat verses. The early scholars concentrated on those verses which had direct relevance to human actions, the verses which could be applied and interpreted according to logical and universally acceptable grammatical principles. However, those who sought to destroy the message of Islaam from within began their attack at the very source, the Qur’aan. The muhkamaat verses do not lend themselves to philosophical interpretations. Hence, the mutashaabihaat became the pillars upon which counter-Islaam was built, and Allaah’s names and attributes became the starting point. For example, Allaah describes Himself in Qur’aan as al-Baseer, the Seer, and as-Samee‘, the Hearer, among His many names and attributes. During the era of the Prophet (r) and that of the four Righteous Caliphs after his death, the sahaabah understood the verses containing these attributes according to their obvious meanings without delving into the why and the hows. To them, Allaah sees and hears all things without resembling His creation in any way. However, after the era of the sahaabah, the argument was raised by some that seeing and hearing were human or animal characteristics which required particular sensory apparatuses not befitting the Lord God Almighty. He had already said in the Qur’aan that:

Bunun sonucunda, Allah'ın isim ve sıfatlarını inkar eden Cehmiyye adlı bir ekol ortaya çıktı. Bu ekolden, Cehm bin Safvân'ın açıkça sapkın olan görüşlerini Yunan mantığı ve Kur'an ile Sünnet metinlerine yönelik akılcı yorumlarla yumuşatan başka bir ekol, Mu'tezile doğdu. Erken Abbâsî hükümdarlarının himayesinde bu ekol ümmeti kuşattı; öyle ki görüşleri norm haline geldi ve bunlara karşı çıkanlar sistematik biçimde zulme uğratıldı. Allah'ın isimleri tanındı ama her türlü anlamdan boşaltıldı; O'nun görme ve işitme sıfatları ise ilim anlamına geldiği şeklinde yorumlandı.

As a result, a school of philosophy known as the Jahmeeyah arose, which denied Allaah’s names and attributes. Out of this school evolved another, the Mu‘tazilah, which toned down clearly heretical statements of Jahm ibn Safwaan with Greek logic and rationalist interpretations of the texts of the Qur’aan and Sunnah. Under the patronage of the early ‘Abasssid rulers, this school engulfed the Ummah, to the degree that its concepts became the norm, and those who opposed them were systematically persecuted. Allaah’s names were recognized, but were made void of any meaning, and His attributes of sight and hearing were taken to mean knowledge.

Zamanla, ümmet içinde, Kur'an'ın tamamının müteşabih olduğunu ve gerçek anlamlarını yalnızca kendilerinin bildiğini iddia eden başkaları ortaya çıktı. Dışsal anlamlara zahir ya da Şeriat adını verdiler, içsel anlamlara ise batın ya da hakikat dediler. Bazıları içsel anlamların Peygamber'in soyundan gelenler aracılığıyla gizlice aktarıldığını, bu kişilere imam adını verdiklerini iddia ederken, diğerleri bu anlamların bir şeyh, yani manevi önder silsilesi yoluyla nakledildiğini öne sürdüler.

In time, there arose others among the Ummah who claimed that all of the Qur’aan was mutashaabih and that they alone knew its real meanings. They called the outer meanings the thaahir or the Sharee‘ah and the inner meanings were termed the baatin or the haqeeqah. Some claimed that the inner meanings were handed down secretly through the Prophet’s descendants, whom they named imaams, while others claimed that they were passed down through a chain of shaykhs or spiritual leaders.

Neyse ki, bu eğilimin kalplerin eğriliğinden ve sapmadan kaynaklandığını anlatan Kur'an açıklaması ile Peygamber'in ﷺ ümmetine bu yolu izleyenlerden sakınmasını bildiren uyarısı, muhkemât âyetlerinde yer alan Kur'an mesajının temel saflığını ve açıklığını yüceltmeye devam etmemize yardımcı olmaktadır.

Fortunately, the Qur’aanic description of this trend as being a result of twisted hearts and deviation and the Prophet’s warning to the Muslim Ummah to avoid those who take this path aid us in continuing to hold high the essential purity and clarity of the Qur’aanic message contained in the muhkamaat verses.