10.1 Esbâb-ı Nüzulün Faydaları
10.1 The Benefits Of Asbaab An-nuzool
Kur'an'ı anlamak ve onda yer alan birçok İslam hükmünü kavrayabilmek için nüzul sebeplerini bilmek büyük önem taşır.
Knowledge of the reasons for revelation is of great importance to understanding the Qur’aan, as well as many of the Islaamic laws contained in it.
Vahyin sebeplerini bilmenin sağladığı bazı faydalar şunlardır:
The following are some of the benefits provided by knowledge of the reasons for revelation:
1. Esbâb-ı nüzûl, çoğu zaman İslâm hukukunun bazı hükümlerinin konulmasının ardındaki hikmeti açıklar. İlahi hükümlerin hikmetini bilmek, âlimlere benzer sebep ya da sonuçlara sahip yeni meselelerin hükmünü çıkarmalarını sağlayan genel ilkeler kazandırır. Esbâb-ı nüzûl ayrıca, hukukun meselelere yaklaşımında insanın genel maslahatına gösterdiği özeni de ortaya koyar.
1. Asbaab an-nuzool often explain the wisdom underlying the legislation of some of the Islaamic laws. Knowledge of the wisdom behind divine laws provides scholars with general principles which enable them to work out laws for new problems which have similar causes or effects. Asbaab an-nuzool also show the concern of the laws for the general welfare of man in their treatment of problems.
Bu durum, bizi Allah'ın merhametinin farkına varmaya yöneltir; bu merhamet, bütün ilahi hükümlerin temel bir parçasıdır. Örneğin İbn Abbas'ın rivayet ettiğine göre, Hilal ibn Ümeyye Peygamber'e (ﷺ) gelerek karısının (Hilal'in karısının) Şerîk ibn Sahmâ ile zina ettiğini iddia etti. Peygamber (ﷺ) ona şöyle buyurdu: "(Delil) getir, yoksa sırtına had cezası (seksen sopa) vurulur." Hilal şöyle dedi: "Ey Allah'ın Resulü (ﷺ), birimiz karısının yanında bir adam görse, gidip şahit mi arayacak?" Allah'ın Resulü yine şöyle buyurdu: "(Delil) getir..."
This, in turn, makes us aware of Allaah’s mercy, which is a fundamental part of all divine laws. For example, Ibn ‘Abbaas reported that Hilaal ibn Umayyah went to the Prophet (ﷺ) and accused his wife (Hilaal’s wife) of adultery with Shurayk ibn Sahmaa’. The Prophet (ﷺ) said to him, “ (Produce) the proof (four witnesses) or else you will receive the punishment (of eighty lashes) on your back.” Hilaal replied, “O Messenger of Allaah (ﷺ), if one of us sees a man on his woman, should he leave and seek witnesses?” Allaah’s Messenger again said, “ (Produce)
"...kanıtı getir, yoksa cezaya çarptırılırsın." Hilal şöyle dedi: "(Yemin ederim) seni Hakla gönderen Zat'a ki, doğru söylüyorum. Allah, sırtımı cezadan kurtaracak bir şey mutlaka indirecektir." Ve Cebrail vahiyle indi,
the proof or else you will receive the punishment.” Hilaal then said, “ (I swear) By the One who sent you with the Truth that I am telling the truth. And Allaah will surely reveal something to free my back from the punishment.” And Jibreel descended with the revelation,
"Ve eşlerine (tanık olarak) kendilerinden başka tanıkları olmadan zina isnat edenlere gelince, onlardan birinin şahitliği, Allah'a yemin ederek dört kez, doğru söylediğine şahitlik etmesi ve beşincisinde, yalan söylüyorsa üzerine Allah'ın lanetinin olması (kabul edilir). Ancak eşi dört kez Allah'a yemin ederek, kocasının yalancı olduğuna şahitlik ederse ve beşincisinde, eğer doğru söylüyorsa üzerine Allah'ın gazabının olması (kadından cezayı) savar." 44
“And for those who accuse their wives without witnesses except themselves, the testimony of one of them (can be accepted) by bearing witness (with an oath) by Allaah four times that he is telling the truth, and the fifth time that the curse of Allaah be upon him if he is telling a lie. However, it would avert punishment from (the wife) if she bears witness four times (with an oath) by Allaah that he is lying, and the fifth (time) that Allaah’s wrath be upon her if he was truthful.” 44
2. Bazen nüzul sebepleri, ayetlerin genel anlamından kastedilen belirli yönü açıkça ortaya koyar. Yani ayetin apaçık anlamı, Allah'ın kastetmediği durumları da kapsayacak kadar genel olabilir.
2. Sometimes the reasons for revelation specify the particular aspect which was intended from the general meaning of the verses. That is, the obvious meaning of the verse may be general enough to include circumstances not intended by Allaah.
Bunun bir örneği, şu ayettir,
An example of this is the verse,
"Sakın, yaptıklarıyla sevinen ve yapmadıkları şeylerle övülmekten hoşlanan kimselerin azaptan kurtulacağını sanma. Onlara acı dolu bir azap vardır."
“You should not think that those who are happy with what they have brought about and enjoy being praised for things they have not done, will successfully escape the punishment. They will have a painful punishment.”
Marwân, kapıcısı Râfi'a, "Ey Râfi', İbn Abbâs'a git ve ona de ki: 'Aramızda, yaptığıyla sevinen ve yapmadığı şeylerle övülmeyi seven her insan cezalandırılacaksa, hepimiz cezalandırılacağız'" dedi. (Râfi' bunu yapınca) İbn Abbâs şöyle cevap verdi: "Sizin o ayet hakkında neyiniz var? Gerçekten o ayet Kitap Ehli hakkında indirilmiştir." 47 Sonra ondan önceki ayeti okudu.
Marwaan46 told his gateman, “O Raafi‘, go to Ibn ‘Abbaas and say to him, ‘If every man among us who is happy about what he has brought about and likes to be praised for what he has not done will be punished, then we will all be punished.’ ” (When he did so) Ibn ‘Abbaas replied, “What has happened to you all concerning that verse? Verily it was revealed concerning the People of the Book.” 47 He then recited (the verse previous to it)
“Ve Allah, kendisine Kitap verilenlerden şu sözü almıştı: ‘Onu insanlara açıkça anlatacaksınız, gizlemeyeceksiniz.’ Ama onlar bu sözü arkalarına attılar ve onu değersiz bir karşılık uğruna sattılar. Yaptıkları alışveriş ne kötüydü!” 48
“And when Allaah took the solemn pledge of those who were given a Book (of revelation), (saying to them), ‘Make it known to mankind, and do not conceal it!’ But they cast this (pledge) behind their backs and bartered it away for a trifling gain; and how evil was their bargain.” 48
İbn ‘Abbas şöyle dedi: "Allah'ın Elçisi ﷺ onlara bir şey sorduğunda, onlar bunu ondan gizlediler ve yerine başka bir şey verdiler. Sonra, ona sorduğu şeyi kendilerinin bildirdiğini sanmasını sağlayarak dışarı çıktılar; övgü ve teşekkür istediler. Ayrıca, sorduğu şeyi ondan gizleyebilmiş olmaktan da çok memnun oldular." 49 Dolayısıyla bu ayet, yaptıkları şeyden memnun olan herkesi değil, özellikle kendilerine kitap verilmesinden memnun olan ama gerçeği bilmek isteyenlerden onun anlamlarını gizleyenleri kastetmektedir.
Ibn ‘Abbaas then said, “When Allaah’s Messenger (r) asked them about something, they concealed it from him and gave something else in its place. They then went out, making him think that they had informed him about what he had asked and they sought his praise and thanks. They were also very happy about having been able to hide from him what he asked about.” 49 Hence, the verse does not refer to everyone who is happy about what they have done, but specifically those who are happy about being given books of revelation, yet they hide its meanings from those who wish to know the truth.
3. Nüzul sebebi, ayetlerden çıkarılabilecek hükümleri bazen açıklığa kavuşturur. Ayetin açık anlamı belirli bir hükme işaret edebilirken, ayetin indiği koşullar başka bir hükmü gösterebilir. Örneğin, Urve bir keresinde teyzesi, Peygamber'in (ﷺ) eşi Âişe'ye şöyle dedi: "Şu ayeti biliyor musun:"
3. The reason for revelation sometimes clarifies the laws which may be deduced from the verses. The obvious meaning of the verse may imply a particular law, whereas the circumstances under which the verse was revealed indicate another law. For example, ‘Urwah once said to his aunt ‘Aa’ishah, wife of the Prophet (r), “Do you know the verse,
Gerçekten es-Safa ile el-Merve, Allah'ın şiarlarındandır. Dolayısıyla hac veya umre yaparken ikisinin arasında yürüyen kimseye bir günah yoktur.
‘Verily as-Safaa and al-Marwah are among the shrines of Allaah, so there is no sin on anyone who walks between them when making hajj or ‘umrah’?
"Bu ikisinin arasında yürümeyen kimseye bir günah olmadığını düşünüyorum." Âişe (r.a.) şöyle cevap verdi: "Ey yeğenim, ne kötü bir söz söyledin! Gerçekten, ayet senin yorumladığın gibi olsaydı, 'Bu ikisinin arasında yürümeyen kimseye günah yoktur' şeklinde olurdu. Ama ayet, Ensâr'ın İslâm'dan önce, Isâf ve Nâile adlı iki putun adına, deniz kıyısında hac veya umre niyetlerini adadığı için indirilmiştir. İnsanlar oraya gider, Safa ile Merve arasında yürür, sonra başlarını tıraş ettirirlerdi. İslâm geldikten sonra, Cahiliye Dönemi'nde yaptıklarından dolayı, bu ikisi arasında yürümekten hoşlanmadılar. Bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi: 'Şüphesiz Safa ile Merve, Allah'ın şiarlarındandır...'" Başka bir rivayette şunu eklemiştir: "Sonra Allah'ın Resûlü (ﷺ) bu ikisi arasında yürümenin nasıl yapılması gerektiğini göstermiştir. Bu yüzden hiç kimseye bu ikisi arasındaki yürüyüşü terk etmek caiz değildir." Ayetin açık anlamı, Safa Dağı ile Merve Dağı arasında yürümenin sadece mübah (caiz) olduğunu gösterse de, ayetin iniş sebebi bunun vâcib (zorunlu) olduğunu göstermektedir.
I do not feel that there is any sin on one who does not walk between them.” ‘Aa’ishah replied, “What a terrible thing you have said, O my nephew! Verily, if the (verse) meant as you interpreted it, it would have been, ‘So there is so sin on anyone who does not walk between them.’ But verily, it was revealed because the Ansaar,50 before Islaam, used to dedicate their (hajj or ‘umrah) to two idols, Isaaf and Naa’ilah, on the seashore. The people went there, then walked between asSafaa and al-Marwah, then got their heads shaved. After Islaam they didn’t like to walk between them, because of what they used to do during the Days of Ignorance. Hence, Allaah revealed the verse, ‘Verily as-Safaa and al-Marwah are among the shrines of Allaah...’ ” 51 In another version she added, “Then Allaah’s Messenger (ﷺ) showed how the walk between them should be done. Thus, no one is allowed to drop the walking between them.” 52 Although the obvious meaning of the verse indicated that the walking between Mount as-Safaa and Mount al-Marwah was merely mubaah (allowable), the reason for revelation indicates that it is waajib (compulsory).
44 Sûre en-Nûr (24):6-9. Bu hadis el-Buhârî (Sahîhu'l-Buhârî, c. 6, s. 245-6, no. 271), et-Tirmizî ve İbn Mâce tarafından rivayet edilmiştir.
44 Soorah an-Noor (24):6-9. The hadeeth was collected by al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari, vol. 6, p. 245-6, no. 271), at-Tirmithee, and Ibn Maajah.
Âl-i İmrân Suresi (3):188.
45 Soorah Aal ‘Imraan (3):188.
Mervan ibn el-Hakem, Muaviye'nin döneminde Medine valisiydi. Daha sonra halife oldu ve soyundan gelenler, Emevîler nihayet devrilene kadar hükümdarlık yaptı.
46 Marwaan ibn al-Hakam was a governor of Madeenah under Mu‘aawiyah. He later became the Caliph, and his descendants ruled until the Umayyads were finally overthrown.
47 Hristiyan ve Yahudi.
47 Christians and Jews.
Âl-i İmrân Suresi (3):187.
48 Soorah Aal ‘Imraan (3):187.
49 Buhârî tarafından (Sahîhu'l-Buhârî, c. 6, s. 73-4, no. 91) ve Müslim tarafından (Sahîhu Müslim, c. 4, s. 1458, no. 6687) rivayet edilmiştir.
49 Collected by al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari, vol. 6, p. 73-4, no. 91) and Muslim (Sahih Muslim, vol. 4, p. 1458, no. 6687).
Literal olarak, "Yardımcılar" anlamına gelir. İslami açıdan ise, Peygamber'i (ﷺ) ve sahabelerini Mekke'den kaçtıklarında barındıran Medine'deki Müslümanlara işaret eder.
50 Literally, “The Helpers.” Islaamically, it refers to the Muslims of Madeenah, who gave the Prophet (r) and his companions refuge when they fled Makkah.
Sahih Muslim, cilt 2, s. 644, no. 2923. Kur'an ayeti Bakara suresi (2):158'dendir.
51 Sahih Muslim, vol. 2, p. 644, no. 2923. The Qur’aanic verse is from Soorah al-Baqarah (2):158.
52 Buhârî (Sahîhu'l-Buhârî, c. 2, s. 412-3, no. 706) ve Müslim (Sahîhu Müslim, c. 2, s. 645, no. 2926) tarafından rivayet edilmiştir.
52 Collected by al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari, vol. 2, pp. 412-3, no. 706) and Muslim (Sahih Muslim, vol. 2, p. 645, no. 2926)