بسیاری از مسلمانان بیش از حد زود، پس از خواندنی سطحی از یک آیه یا یک حدیث، به این نتیجه می‌رسند که چیزی یا حرام است یا فرض. اما همه دستورهای موجود در منابع تشریعی یا فرض نیستند یا حرام. قواعدی که برای تمایز میان انواع حکم شرعی به کار می‌روند، باز هم به اصول فقه مربوط می‌شوند.

Many Muslims are too quick to conclude that something is either Haram (prohibited) or Fard (compulsory) after a quick reading of an Ayah or a Hadith. Not all commands in the legislative sources are Fard or Haram. The rules, which are used to differentiate the types of Hukm Shar‟i, are again related to Usul al-Fiqh.

در حقیقت، الحکم الشرعی را می‌توان به پنج شیوه‌ی کلی فهمید.

In reality, the Hukm Shar‟i can be understood in five general ways.

اگر درخواست انجام کاری قاطع باشد (طلب جازم)، آنگاه آن فرض یا واجب است؛ و این دو از نظر معنا یکسان‌اند. کسی که از فرض پیروی کند پاداش داده می‌شود، و کسی که از آن سرپیچی کند مجازات خواهد شد.

If the request to do an action is decisive (Talab Jazim) then it is a Fard or Wajib; both have the same meaning. A person who complies with a Fard will be rewarded, while one who disobeys will be punished.

مثال: انجام دادن و برپا داشتن نماز، پرداخت زکات، شرکت در جهاد، حکومت شدن بر اساس اسلام، پوشیدن حجاب توسط زنان مسلمان و غیره

Example: Performing and establishing Salah, paying Zakah, participating in the Jihad, being ruled by Islam, Muslim women wearing Hijab etc.

اگر حکمِ شرعی با یک نهیِ قاطع از انجام دادن کاری همراه باشد، آن کار حرام یا ممنوع است. اگر حرام انجام داده شود، شخص مستحقِ عقوبت خواهد بود، اما اگر از کارِ حرام پرهیز شود، شخص پاداش داده خواهد شد.

If the instruction is connected with a decisive command of refraining from an action then it is Haram or Mahdhur. If the Haram is committed, then the person will be punished, but if the Haram action is avoided, the person will be rewarded.

مثال: معامله با ربا، قمار، ترویج ناسیونالیسم یا دموکراسی، و غیره.

Example: dealing with Riba, gambling, promoting nationalism or democracy, etc.

اگر دستور انجام دادن یک کار قاطع نباشد، آن کار مندوب شمرده می‌شود. کسی که آن را انجام دهد ستوده و پاداش داده می‌شود؛ اما کسی که آن را انجام ندهد نه سرزنش می‌شود و نه مجازات.

If the instruction to do an action is not firm, then it is considered Mandub. The one who performs it is praised and rewarded; however, the one who did not perform it is neither blamed nor punished.

عیادت مریض، صدقه دادن به فقیران، روزه گرفتن در روزهای دوشنبه و پنجشنبه.

Example: Attending to the sick, giving alms to the poor, fasting Mondays and Thursdays.

اگر دستور به ترک یک کار قاطع نباشد، آن کار مکروه شمرده می‌شود. کسی که از آن خودداری کند ستوده شده و پاداش می‌یابد، و کسی که آن را انجام دهد نه مجازات می‌شود و نه سرزنش.

If the instruction of refraining from an action is not firm, then it is considered Makruh. The one who abstains is praised and rewarded while the one who does it is neither punished nor blamed.

مثال: انجام دادن نماز بین نماز فجر و طلوع آفتاب، خوردن سیر پیش از رفتن به مسجد برای نماز، ریختن زباله در راه و جز آن.

Example: performing Salah between Fajr Salah and sunrise, eating galic before going to the masjid for Salah, dropping litter on the road etc.

اگر انتخاب انجام دادن یا ترک کردن یک کار به خود شخص واگذار شده باشد، آن کار «مباح» نامیده می‌شود. انسان به سبب انجام کاری که در این دسته قرار می‌گیرد، نه پاداش داده می‌شود و نه مجازات.

If the choice to do or not to do an action is left up to the person, then the action is called Mubah. One will neither be rewarded nor punished for an action falling under this category.

مثال: خوردن گوشت گوسفند یا مرغ، ازدواج با حداکثر چهار همسر، رانندگی کردن با ماشین و مانند آن.

Example: Eating lamb or chicken, marrying up to four wives, driving a car etc.

برخی از احکام شرعی مانند فرض به زیرمجموعه‌هایی تقسیم می‌شوند. برای نمونه، فرض به فرض عین و فرض کفایه تقسیم می‌شود. فرض عین بر هر مسلمانی واجب است، مانند نماز پنج‌گانه در روز، روزه‌ی رمضان، و ادای حقوق همسر نسبت به یکدیگر. اما فرض کفایه بر کل امت واجب است تا زمانی که بخشی از امت آن را انجام دهد، مانند تجهیز و دفن یک مسلمان متوفی. اگر بخشی از امت این وظیفه را انجام دهد، تکلیف از دیگر مسلمانان ساقط می‌شود. برخی دیگر از انواع حکم شرعی نیز خود به زیرمجموعه‌هایی تقسیم می‌شوند.

Some of the Hukm Shar‟i such as Fard are divided into sub-categories. For example, Fard is divided into Fard al Ayn and Fard al Kifaya. Fard al Ayn is obligatory on every Muslim, such as praying five times a day; fasting Ramadhan, fulfilling duties to husband/wife whereas, Fard al Kifaya is obligatory on the whole Ummah until part of the Ummah fulfils the Fard, such as the burial of a deceased Muslim. If a portion of the Ummah fulfilled this task, then this relieves the duty from the rest of the Muslims. Some of the other types of Hukm Shar‟i are also further sub-divided.