اگرچه برخی از عالمان، مانند برخی عالمان حنفی، علت‌های عقلی (عِلَل مُسْتَنْبَطَه) را می‌پذیرند، قوی‌ترین دیدگاه آن است که علت باید از متن باشد. این به آن دلیل است که عقل توانایی تعیین علت‌های احکام را ندارد، مگر آنکه آن‌ها از جانب الله (سبحانه و تعالی) وحی شده باشند. علت همان دلیلی است که اجازه می‌دهد حکم به مسئله‌ای تازه گسترش یابد. برای آنکه این حکم یک «حکم شرعی» باشد، یعنی یک حکم معتبر در شریعت، باید از خطاب شارع گرفته شود، زیرا تعریف حکم شرعی همان خطاب شارع است که به افعال انسان مربوط می‌شود. هر حکمی که از خطاب شارع نباشد، رد می‌شود، زیرا وحی نیست و ما تنها مأموریم که در اعمال خود از وحی پیروی کنیم. گسترش حکم بدون علت متنی، مانند آن است که حرمت شراب را به سرکه تعمیم دهیم، صرفاً به این دلیل که سرکه از شراب به دست می‌آید. شراب یک حقیقت است و سرکه حقیقتی دیگر. نمی‌توان به دلخواه حکمی را بدون آنکه متن چنین گسترشی را روا بداند، تعمیم داد. اگر متن از طریق علت چنین گسترشی را اجازه دهد، آنگاه این حکمی شرعیِ معتبر است، و اگر نه، آنگاه این یک داوری عقلی است که در شریعت هیچ ارزشی ندارد.

Although some scholars like those from the Hanafi school accept rationale „Illah‟s, the strongest position is that the „Illah must be from the text. This is because the mind is not capable to determining the reasons for the rules unless they have been revealed by Allah (swt). The „Illah is the daleel which allowed the extension of the rule to a new matter. For this rule to be a Hukm Shar‟i i.e. a valid ruling of the Shar‟iah, it must be taken from the speech (Khitaab) of the Legislator since the definition of Hukm Shar‟i is the speech of the Legislator relating to man‟s actions. Any rule which is not from the speech of the legislator is rejected because it is not revelation (Wahiy) and we are ordered only to follow the Wahiy in our actions. To extend the rule without a textual „Illah would be like extending the prohibition of alcohol to vinegar just because vinegar originates from alcohol. Alcohol is one reality and vinegar is another. One cannot arbitrarily extend the Hukm without the text allowing such an extension. If the text allows it through an „Illah, then this is a valid Hukm Shar‟i, if not then it is a rational judgment which has no value in the Shar‟iah.

با وجود این، انسان نمی‌تواند درباره آنچه که با حواس خود درک نمی‌کند حکم دهد. اگر خالق علت (عِلَّة) تشریع حکم را برای ما بیان نکرده باشد، پس چگونه انسان می‌تواند درباره آن داوری کند؟ بنابراین، نه تنها علت عقلی از دیدگاه حکم شرعی مردود است، بلکه اساساً برای انسان صدور چنین حکمی از نظر عملی غیرممکن است.

This is notwithstanding the fact that man is unable to give judgment on that which he cannot sense. If the Creator did not provide us the reason („Illah) for the legislation of the rule then how can man judge it. Thus, not only is the rational „Illah rejected from the viewpoint of Hukm shar‟i but it is practically impossible for man to give such a judgment in the first place.

علاوه بر این، اینکه عقل بدون علت شرعی (عِلّت شرعی) نمی‌تواند قیاس کند، به‌خوبی از واقعیت خود احکام شرعی آشکار می‌شود. برای نمونه، می‌بینیم که واقعیت‌های مشابه، احکام متفاوتی دارند و واقعیت‌های متفاوت، حکم یکسانی دریافت می‌کنند. عقل معمولاً می‌تواند میان چیزهای مشابه قیاس کند، اما متن با این اصل در تضاد است: بنابراین، در نبود آب، از میان همه چیزها، خاک برای وضو کافی است، با آنکه این دو چیز متفاوتند. بر اساس احکام شریعت، اگر دختربچه‌ای بر لباس ادرار کند، آن لباس باید شسته شود، اما اگر پسربچه‌ای چنین کند، کافی است که اندکی آب بر آن پاشیده شود. پس شباهت به معنای حکم یکسان نیست، همان‌گونه که تفاوت به معنای حکم متفاوت نیست. پس چگونه عقل می‌تواند برای احکام تازه قیاس کند، در حالی که حتی احکام موجود نیز بدون علت شرعی قابل توجیه عقلی نیستند؟

Furthermore, the fact that the mind cannot make analogy without a Shar‟i „Illah is aptly demonstrated by the reality of the Shari‟ah rules themselves. For example, we find similar realities are given different Ahkam while different realities are given the same Hukm. The mind can normally make analogy between similar things but the text contradicts this principle: So in the absence of water, of all things dust are sufficient to make Wudhu even though they are two different things. According to the Shari‟ah rules if a baby girl urinates on clothes then the clothes must be washed but if a baby boy does the same then it is sufficient just to sprinkle some water on it. Thus, similarity does not mean the same Hukm just as dissimilarity does not mean a different Hukm. So how can the mind make analogy for the sake of new Ahkam when even the existing Ahkam cannot be rationalised without a Shar‟i „Illah?