۶.۴ دلایل کسانی که قیاس را رد میکنند
6.4 The Arguments of those who reject Qiyas
استدلالها علیه قیاس عمدتاً توسط مکتب ظاهری (لفظگرایان) و برخی از معتزله، از جمله ابراهیم النظام، مطرح شده است. همچنین، شیعه امامیه از نظر اصولی اعتبار قیاس را نمیپذیرد، زیرا معتقد است قیاس صرفاً گمان و حدس است که باید از آن پرهیز کرد. افزون بر این، به باور علمای شیعه، قرآن، سنت و احکام ائمه برای راهنمایی رفتار کافی است و هرگونه استناد به قیاس نه لازم است و نه روا.14
The arguments against Qiyas have been articulated mainly by the Zahiri (literalist) school, and some amongst the Mu'tazilah, including, Ibrahim al-Nazzam. Also in principle, the Shi‟a Imamiyyah do not recognise the validity of Qiyas, as they maintain that Qiyas is pure conjecture which must be avoided. In addition, the Quran, the Sunnah and the rulings of the Imams, according to the Shi'i Ulema, provide sufficient guidance for conduct, and any reference to Qiyas is unnecessary and unwarranted.14
این دیدگاه قطعاً دیدگاه شاخه اخباری شیعه دوازدهامامی است که رد آن بر قیاس بسیار شبیه رد ظاهریان است. اما شاخه اصولی شیعه، برخی انواع قیاس را معتبر میداند، یعنی قیاسی که علت آن بهصراحت در متن بیان شده (قیاس منصوص العلة)، قیاس اولویت (قیاس الأولی) و قیاس جلی (قیاس جلی). از نظر ایشان این انواع قیاس صرفاً گمانهزنی نیستند؛ یا در معنای خود متن قرار میگیرند، یا احتمال قوی (الظن القوی) را تشکیل میدهند که میتوان آن را راهنمای عمل قرار داد. با این حال، ایشان اعتبار این انواع را نه از راه خود قیاس، بلکه از راه اجتهاد و عقل توجیه میکنند.15