در زمان پیامبر ﷺ، متن قرآن هم در حافظه نگهداری می‌شد و هم بر سنگ‌های صاف، چوب و استخوان نوشته می‌شد.

During the time of the Prophet (saw), the text of the Qur‟an was preserved in memory and also inscripted on flat stones, wood, and bones.

قرآن بر پیامبر خدا ﷺ نازل می‌شد و ایشان مردم را به حفظ کردن آن و نوشتن آن بر تکه‌های چرم، کاغذ، کتف، شاخه‌های نخل، استخوان‌ها، دمبرگ‌های برگ نخل و مانند آن فرمان می‌داد. هنگامی که آیات نازل می‌شد، ایشان دستور می‌داد که آن‌ها در جایگاه درست خود در سوره (فصل) قرار داده شود. بدین‌ترتیب، ایشان می‌فرمود: این آیه را در فلان سوره، بعد از فلان آیه قرار دهید. پس آن‌ها را در جایگاه درست خود در سوره قرار می‌دادند. از عثمان (رض) روایت شده است که گفت: «آیات بر پیامبر ﷺ نازل می‌شد و ایشان می‌فرمود: این آیات را در سوره‌ای قرار دهید که فلان مطلب در آن ذکر شده است.» [ابن ماجه و ابوداود]

The Qur‟an used to be revealed to the Messenger of Allah (saw) and he used to instruct people to memorise it and write it down on pieces of leather, paper, scapula, palm risp, bones, leaf stalks of date palm etc. When the Ayat were revealed he used to give the order that they be placed in their proper place in the Surah (chapter). Thus, he used to say put this Ayah in such and such Surah after such and such Ayah. So they used to put them in their proper place in the Surah. It has been narrated by Uthman (ra) that he said, “The Ayat used to be revealed to the Prophet (saw) and so he used to say: “Put these Ayat in the Surah which mentions such and such thing.” (Ibn Majah & Abu Dawud)

این کار به همین شیوه ادامه یافت تا آنکه کل قرآن نازل شد و الله (سبحانه و تعالی) پس از کامل شدن نزول قرآن، جان پیامبر ﷺ را گرفت. از این رو، ترتیب آیات هر سوره به همان شکلی که اکنون در مصحف موجود است، به وحی توقیفی از جانب پیامبر ﷺ تعیین شد که جبرئیل از جانب الله (سبحانه و تعالی) به ایشان ﷺ منتقل کرد. بر اساس این ترتیب، امت قرآن را از پیامبر ﷺ نقل کرده است و در این مورد هیچ اختلافی وجود ندارد. ترتیب آیات درون سوره‌ها نیز همان گونه‌ای بود که امروز می‌بینیم.

It was done in this manner until the whole Qur‟an was revealed and Allah (swt) took his (saw) soul after the revelation of the Qur‟an was complete. That is why the arrangement of the verses of every Surah in the form as it is in now in the present script (Mushaf) was determined by the revelation (Tawqeefan) from the Prophet (saw) transmitted to him (saw) by Jibreel from Allah (swt). According to this arrangement the Ummah transmitted the Qur‟an from the Prophet (saw) and there is no dispute about this. The order of the verses within the chapters (Surahs) was in the same form as we see today.

برخی از ترتیب سوره‌ها نیز بر اساس اجتهاد صحابه (رضی اللہ عنہم) صورت گرفته است۔

As for the arrangement of some of the chapters (Surahs) they were put together according to the Ijtihad of Sahabah (may Allah be pleased with them).

امام احمد و صاحبان السنن، حدیثی از ابن عباس روایت کرده‌اند که ابن حبان و حاکم آن را صحیح دانسته‌اند. آنان روایت کرده‌اند که ابن عباس (رض) از عثمان (رض) پرسید که چرا سورهٔ براءت (التوبه) را پس از سورهٔ الانفال قرار داده، با اینکه سورهٔ الانفال از «مَثانی» (سوره‌هایی با کمتر از صد آیه) و سورهٔ براءت از «مئین» (سوره‌هایی با حدود صد آیه) است. ابن عباس گفت: «شما این دو را کنار هم قرار داده‌اید و میان آن دو «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» ننوشته‌اید، و آن‌ها را در میان هفت سورهٔ بلند (طِوال) جای داده‌اید.» پس عثمان گفت: «گاه بر پیامبر خدا ﷺ سوره‌ای نازل می‌شد که چندین آیه داشت. هنگامی که چیزی بر او نازل می‌شد، یعنی آیاتی از آن سوره، یکی از کاتبان وحی را فرا می‌خواند و می‌فرمود: "این آیات را در سوره‌ای قرار دهید که در آن چنین و چنان یاد شده است." سورهٔ الانفال از نخستین سوره‌هایی بود که در مدینه نازل شد، و براءت در پایان قرآن بود. داستان آن‌ها شبیه یکدیگر بود، پس گمان کردم که الانفال بخشی از براءت است.» پیامبر خدا ﷺ درگذشت و برای ما روشن نکرد که آیا الانفال بخشی از براءت است یا نه. از همین رو، سعید بن جبیر از ابن عباس روایت کرده که گفت: «پیامبر ﷺ پایان هیچ سوره‌ای را نمی‌دانست تا آنکه «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» نازل شد.» در روایتی دیگر آمده است: «هنگامی که «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» نازل می‌شد، می‌دانستند که سوره به پایان رسیده است.» این امر نشان می‌دهد که ترتیب آیات در هر سوره توقیفی بوده و با وحی تعیین می‌شده است. و چون پیامبر ﷺ مسئلهٔ براءت را روشن نکرد، عثمان (رض) بر اساس اجتهاد خود آن را به الانفال ملحق ساخت. صاحب الإقناع روایت کرده است که «بِسْمِ اللَّهِ» (مخفف «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ») در مصحف ابن مسعود برای سورهٔ براءت موجود است. روایت شده است که صحابه نسخه‌هایی نگه می‌داشتند که ترتیب سوره‌های آن‌ها متفاوت بود، هرچند در ترتیب آیات هیچ اختلافی وجود نداشت. بنابراین مصحف ابن مسعود به شیوه‌ای متفاوت از مصحف عثمان از نظر ترتیب سوره‌ها تدوین شده بود. این مصحف با الفاتحه آغاز می‌شد، سپس البقره، النساء و آل عمران. برخلاف مصحف عثمانی که ترتیبش الفاتحه، البقره، آل عمران و سپس النساء است. هیچ‌یک از آن‌ها بر اساس ترتیب نزول تدوین نشده بودند. گفته می‌شود مصحف علی بر اساس ترتیب نزول بود؛ با اقرأ آغاز می‌شد، سپس المدثر، ن و القلم، المزمل، تبت، التکویر، سبّح، و به همین ترتیب تا پایان سوره‌های مکی ادامه می‌یافت و سپس به سوره‌های مدنی می‌رسید.

Imam Ahmad and the Sunan compilers have reported a hadith by Ibn 'Abbas which has been declared sound by Ibn Hibban and al-Hakim, they narrated that Ibn Abbas (ra) asked Uthman (ra) as to why he put Surah Al-Bara‟ah (At-Tawba) after Surah Al-Anfal when it is from the Mathani (Surahs with less than 100 Ayahs) and Al-Bara'ah is from the Mi'un (consisting of about 100 Ayahs). Ibn Abbas said, “You have put them together them and you did not write between the line بِسْمِ اللَّوِ الرَّحَْْنِ الرَّحِيمِ 'Bism‟illah ar-rahman ar-rahim” and you have placed them among the seven long (Tiwal) Surahs. So Uthman said, “Often a Surah would be revealed to the Messenger of Allah (saw) that would have a number of verses. When something was revealed to him – i.e. verses from it - he used to call someone from among those who used to write for him and say: „Place these Ayah in the Surah, in which this and this is mentioned. Surah Al-Anfal was one of the first to be revealed in Madinah and Al-Bara'ah was at the end of the Qur‟an. Their narrative used to resemble each other so I thought Anfal was part of Bara‟ah.” The Messenger of Allah (saw) died and he did not clarify to us if Al-Anfal was part of Al-Bara'ah. Thus, it has been narrated by Sa'eed b. Jubayr from Ibn 'Abbas who said that: “The Prophet (saw) did not know the ending of a Surah until 'Bism‟illah ar-rahman a-rahim' was revealed.” In another narration: “When Bism‟illah ar-rahman ar-rahim was revealed they knew that the Surah had come to an end.” This indicates that the verse order in every Surah was determined by revelation (Tawqifiyyan). And since the Prophet (saw) did not elucidate the issue of al-Bara'ah, Uthman (ra) added it to al-Anfal according to his own Ijtihad. The author of al-Iqna' reported that the Bism‟illah (abbr. for Bism‟illah ar-rahman ar-rahim) for al-Bara'ah is present in the Mushaf (collection) of Ibn Mas'ud. It has been reported that the Sahabah used to keep copies whose arrangement of Surahs was different though there were no differences in the verse arrangement. So the Mushaf of Ibn Mas'ud was compiled in a manner different to the Mushaf of Uthman in terms of the arrangement of the Surahs. It began with Al-Fatiha, then Al-Baqarah, Al-Nisa and Aal-Imran. Contrary to the Uthmani Mushaf whose arrangement is al-Fatiha, al-Baqarah, Aal-Imran and then Al-Nisa. None of them were compiled according to the order of revelation. It is said that the Mushaf of 'Ali was according to the order of revelation, it began with Iqra', then Al-Muddaththir, Nun wal qalam, Al-Muzzammil, Tabbat, Al-Takweer, Sabbih, it went on in this manner to the end of the Makkan Surahs and then to the Madinan Surahs.

از همه‌ی این‌ها برمی‌آید که ترتیب برخی سوره‌ها بر اساس اجتهاد صحابه انجام گرفته است. از این رو، رعایت ترتیب سوره‌ها در تلاوت، چه در تلاوت قرآن (تلاوت)، چه در نماز (صلاة)، چه در درس و چه در تعلیم، واجب نیست؛ دلیل آن این است که پیامبر ﷺ در نماز شب، سوره‌ی النساء را پیش از آل‌عمران خواند. اما آنچه درباره‌ی ممنوعیت خواندن قرآن به ترتیب معکوس نقل شده، مقصود این بوده که آیه‌ای از یک سوره به صورت معکوس خوانده نشود، نه اینکه سوره‌ها به ترتیب معکوس تلاوت گردند.

All of this indicates that the Surah arrangement in relation to some Surahs were arranged according to the Ijtihad of the Sahabah. That is why maintaining the arrangement of Surahs in recitation in not obligatory whether in reciting the Qur‟an (Tilaawah), in the prayer (Salah), in a lesson or in teaching, as evidenced by the fact that the Prophet (saw) read Surah al-Nisa before Aal-Imran in his night prayer. As for what has been reported about the prohibition of reciting the Qur‟an in reverse order, what was intended was that an Ayah in one Surah should not be read in reverse, not the recitation of Surahs in reverse order.

فرشته جبرئیل هر سال یک بار تمام آنچه را که از قرآن بر پیامبر ﷺ نازل شده بود، برای آن حضرت مرور می‌کرد. و در سالی که پیامبر خدا ﷺ وفات یافت، جبرئیل تمام قرآن را دو بار برای پیامبر ﷺ تلاوت کرد. این روایت از عایشه (رضی‌الله عنها) از فاطمه (رضی‌الله عنها) نقل شده است که:

The angel Jibreel used to read once every year all of what had been revealed to the Messenger (saw) from the Qur‟an. And in the year in which the Messenger of Allah (saw) died Jibreel recited the whole of the Qur‟an twice to the Messenger (saw). It has been narrated by Aisha (ra.) on the authority of Fatimah (ra) that:

پیامبر ﷺ به من رازگونه گفت: «جبرئیل هر سال قرآن را بر من می‌خواند.» (بخاری)

“The Prophet (saw) confided in me that: „Jibreel used to read the Qur‟an to me every year.‟” (Bukhari)

همچنین از ابوهریره روایت شده که او گفت:

It has also been narrated by Abu Hurayra that he said:

جبریل هر سال یک بار قرآن را بر پیامبر ﷺ عرضه می‌کرد، اما در سالی که پیامبر ﷺ درگذشت، آن را دو بار بر او عرضه کرد. (بخاری)

“Jibreel used to present the Qur‟an to the Prophet once a year, but he presented it twice to him in the year he died.” (Bukhari)

ارائه‌ی قرآن توسط جبرئیل به پیامبر ﷺ هر ساله به این معناست که او چینش آیات آن را در ارتباط با دیگر آیات، و چینش آیات را در سوره‌های مربوط به خود ارائه کرد، زیرا ارائه‌ی کتاب به معنای ارائه‌ی جملات، کلمات و چینش آن است.

Jibreel's presentation of the Qur‟an to the Messenger (saw) every year means that he presented the arrangement of its verses in relation to other verses and the arrangement of its verses in their respective chapters because presenting the book means to present its sentences, words and arrangement.

همچنین احادیث دیگری وجود دارد که صراحتاً به ترتیب آیات اشاره می‌کنند. آن‌ها آیات را در ارتباط با یکدیگر بیان می‌کنند و ترتیب آیات در سوره‌های مربوط به خود را نشان می‌دهند: «این آیات را در فلان سوره بعد از فلان آیه قرار دهید.» «آن آیات را در آن سوره‌ای قرار دهید که فلان مطلب در آن ذکر شده است.» هر سوره‌ای به فرمان خداوند از طریق جبرئیل پایان می‌یافت و سوره‌ای دیگر آغاز می‌شد. همه‌ی این‌ها به روشنی نشان می‌دهد که ترتیب آیات در سوره‌هایشان و شکل سوره‌ها از نظر تعداد آیات و جایگاه آن‌ها، همگی توقیفی و از جانب خداوند متعال تعیین شده است. امت این ترتیب را از پیامبر ﷺ به همین شکل نقل کرده است و این امر با تواتر ثابت می‌شود.

There are also other Ahadith which explicitly mention the arrangment of verses. They state the verses in relation to each other and the arrangment of verses in their respective chapters, “Place these verses in such and such Surah after such and such Ayah.” “Place those verses in that Surah that mentioned such and such thing.” A Surah would end and another Surah would begin as decreed by Allah through Jibreel. All of this definitely indicates that the arrangement of verses in their chapters and the form of the Surahs in terms of the number of verses and their places, all of that is determined (Tawqifi) by Allah (swt). The Ummah transmitted it in this form from the Prophet (saw) and that is proven by Tawaatur (recurrent reports).

از ام‌المؤمنین عایشه (رضی‌الله عنها) روایت شده است که مردی از عراق نزد او آمد و پرسید: «بهترین نوع کفن کدام است؟» عایشه گفت: «خداوند بر تو رحم کند! این چه اهمیتی دارد؟» او گفت: «ای ام‌المؤمنین! مصحف خود را به من نشان بده.» عایشه گفت: «برای چه؟» او گفت: «تا قرآن را بر اساس آن گردآوری و مرتب کنم، زیرا مردم آن را با سوره‌هایی که به ترتیب صحیح نیستند تلاوت می‌کنند.» عایشه گفت:

It was narrated by the mother of the believers, Aisha (ra), that a person from Iraq came to her and asked, “What type of shroud is the best?” Aisha said, “May Allah be merciful to you! What does it matter?” He said, “O mother of the believers! Show me (the copy of) your Qur‟an.” She said, “Why?" He said, “In order to compile and arrange the Qur‟an according to it, for people recite it with its Surahs not in proper order.” 'Aisha said:

"چه فرقی می‌کند که کدام بخش از آن را اول بخوانی؟ بدان که نخستین چیزی که از آن نازل شد، سوره‌ای از المفصّل بود، و در آن از بهشت و دوزخ یاد شده بود. هنگامی که مردم اسلام آوردند، آیات مربوط به امور حلال و حرام نازل شد. اگر نخستین چیزی که نازل می‌شد این بود: «شراب ننوشید.»، مردم می‌گفتند: «ما هرگز شراب را رها نخواهیم کرد»، و اگر نازل می‌شد: «زنا نکنید.»، می‌گفتند: «ما هرگز زنا را ترک نخواهیم کرد.» در حالی که من دختری کم‌سن و در سن بازی بودم، این آیه در مکه بر محمد ﷺ نازل شد: «بلکه قیامت وعده‌گاه ایشان است، و قیامت سخت‌تر و تلخ‌تر است.» ([سورۃ القمر: ۴۶])"

“What does it matter which part of it you read first? Know that the first thing that was revealed thereof was a Surah from Al-Mufassal, and in it was mentioned Paradise and the Fire. When the people embraced Islam, the verses regarding legal and illegal things were revealed. If the first thing to be revealed was: 'Do not drink alcoholic drinks.' people would have said, 'We will never leave alcoholic drinks,' and if there had been revealed, 'Do not commit illegal sexual intercourse, 'they would have said, 'We will never give up illegal sexual intercourse.' While I was a young girl of playing age, the following verse was revealed in Makkah to Muhammad: “Nay! But the Hour is their appointed time (for their full recompense), and the Hour will be more grievous and more bitter.” (TMQ Al-Qamar: 46)

«سورۂ البقرہ و سورۂ النساء در حالی نازل شدند که من با او بودم.» سپس عایشه نسخه‌ای از قرآن را بیرون آورد و آیات سوره‌ها را برای آن مرد املا کرد. این حدیث نشان می‌دهد که سوره‌های قرآن هنوز به ترتیب کنار هم جمع نشده بودند. همراه با آنچه پیش‌تر درباره‌ی تفاوت ترتیب‌ها در مصحف‌های صحابه گفته شد، روشن می‌شود که ترتیب سوره‌ها بر اساس اجتهاد صحابه بوده است.

Surah Al-Baqara and Surah al-Nisa were revealed while I was with him.” Then 'Aisha took out the copy of the Qur‟an for the man and dictated to him the verses of the Surahs. This hadith shows that the chapters of the Qur‟an had not been put together in order. Together with what was mentioned earlier about the different arrangements in the Mushaf‟s of various Sahabah it becomes clear that the arrangement of the Surahs was according to the Ijtihad of the Sahabah.