العلّةُ المعتبرةُ هي العلّةُ الشرعيةُ التي ذُكرت في النصوص من القرآن والسنة، إذ هما وحدهما النصوصُ الشرعية. فالعلّةُ التي يُبنى عليها الحكمُ الشرعيُّ المعلَّلُ هي علّةٌ شرعيةٌ لا علّةٌ عقلية. وبعبارة أخرى، يجب أن تُذكر العلّةُ في النص إما صراحةً أو ضمناً، أو بالاستنباط، أو عن طريق القياس. وهذه العلّةُ مرتبطةٌ بالحكم المعلَّل وجوداً وعدماً، فتدور الأحكامُ مع عللها. فنجد أن الشيءَ يُحرَّمُ في حالةٍ لوجود علّةٍ شرعية، فإذا زالت هذه العلّةُ صار ذلك الشيءُ مباحاً. فالحكمُ الشرعيُّ يدور مع العلّة وجوداً وعدماً؛ فإذا وُجدت العلّةُ وُجد الحكم، وإذا لم تُوجد العلّةُ لم يُوجد الحكمُ أيضاً.

The valid „Illah is the Shar‟ai „Illah that is mentioned in the text from Qur'an and Sunnah, for only these two are the Shar‟ai texts. Therefore, the „Illah upon which the reasoned Hukm Shar‟ai is built is a Shar‟ai „Illah and not a rational „Illah. In other words, „Illah must be mentioned in the text either explicitly or implicitly or by deduction or through Qiyas. This „Illah is connected with the reasoned Hukm in presence and absence. Thus the rules revolve with their „Illal. So we find a thing is prohibited in a situation due to the existence of a Shar‟ai „Illah, and if this „Illah disappears that very thing becomes permissible. So the Hukm Shar‟ai revolves with the „Illah in existence and in absence, thus when it exists the Hukm exists, and if the „Illah does not exist the rule doesn't exist either.

با این حال، نبودنِ حکم به سبب نبودنِ علّت، به هیچ وجه به این معنا نیست که حکمِ شرعی تغییر کرده است؛ بلکه حکمِ شرعیِ مسئله همچنان بدون تغییر باقی است. تنها آن حکم به سبب نبودنِ علّت دیگر اعمال نمی‌شود، و هنگامی که علّت بازگردد، دوباره اعمال خواهد شد.

However, the absence of the rule due to the absence of the „Illah does not at all mean that the Hukm Shar'ia has changed, rather the Hukm Shar‟ai of the question remains as it is, without change. It is only the rule no longer applied due to the absence of the „Illah, and will be applied once the „Illah returned.

ارتباط حکم با علت، در وجود و عدم، به این معنا نیست که احکام با تغییر زمان و مکان تغییر کنند. بنابراین، این ادعا که جلب منفعت و دفع فساد علت حکم شرعی است و با تغییر زمان و مکان تغییر می‌کند، و در نتیجه حکم شرعی نیز بر همین اساس تغییر می‌کند، نادرست است. زیرا جلب منفعت و دفع ضرر به هیچ وجه علت احکام نیستند؛ چرا که هیچ نصی نیامده که دلالت کند جلب منفعت و دفع فساد علت همه احکام است، و نه دلالت کند که علت یک حکم مشخص‌اند. از این رو، نمی‌توان آن را علت شرعی دانست.

The relationship of the rule with the „Illah in existence and in absence does not mean that the rules change due to the change of the time and place. Thus claiming that bringing about the benefit and preventing corruption is the „Illah of the Hukm Shar‟ai, which changes as the time and place change, so the Hukm Shar‟ai changes accordingly is false. This is because bringing about benefit and preventing harm are not at all the „Illah of the Akham, since no text came to denote that bringing about benefit and preventing corruption are „Illah for all the Akham, nor to denote that they are a „Illah for a specific rule. Thus, it cannot be taken as a Shar‟ai „Illah.

علاوه بر این، العلّة الشرعیة آن است که از نصّ شرعی گرفته شده و از این رو باید به همان نصّ و معنای آن محدود بماند۔ نصّ شرعی نه بر جلب منفعت و نه بر دفع مفسده به عنوان علّت دلالت نکرده است۔ آنچه در نص آمده، نه از زمان و نه از مکان دانسته می‌شود و نه از خود عمل، بلکه از خود نص است که علّت حکم را آشکار می‌سازد۔ این نص هرگز تغییر نمی‌کند، پس در این زمینه به زمان و مکان توجهی نمی‌شود، و جلب منفعت و دفع فساد نیز در این باره ارزشی ندارد۔ بر این اساس، احکام شرعیه با تغییر زمان و مکان دگرگون نمی‌شوند، بلکه با تفاوت زمان‌ها و مکان‌ها همچنان بر حال خود باقی می‌مانند۔

Moreover, the Shar‟ai „Illah is that which is taken from a Shar‟ai text and therefore should be restricted to it and its meaning. The Shar‟ai text has neither indicated that bringing about a benefit nor warding off corruption as being the „Illah. That which is brought in the text is not indicated by the time or the place nor indicated by the action itself. It is rather indicated by the text in manifesting the „Illah of the rule. This text never changes, so no consideration is given to the time and place in this context, nor is there a value to bringing about benefit and preventing corruption. Accordingly, Ahkam Shara'iah do not change with the change of time and place, they remain as such regardless of the change of times and places.

در مورد تغییر سنت‌ها و عادات مردم، این امر در تغییر حکم تأثیری ندارد؛ زیرا عادت، علّتِ حکمِ شرعی و منبعی برای آن نیست. سنت‌ها ممکن است با شریعت موافق یا مخالف باشند. اگر با شریعت مخالف باشند، شریعت آمده است تا آن‌ها را نسخ و تغییر دهد، زیرا کارکرد شریعت دگرگون ساختنِ سنت‌ها و عادات فاسد است، چراکه آن‌ها عامل تباهی جامعه‌اند. از این رو، عادت‌ها منبعِ حکمِ شرعی یا علّتِ آن به شمار نمی‌آیند. اما اگر سنت‌ها با شریعت موافق باشند، حکم با دلیل شرعی و علّت شرعی‌اش اثبات می‌شود، نه با این سنت‌ها، حتی اگر این سنت‌ها با شریعت در تضاد نباشند. بنابراین، عادت‌ها نمی‌توانند بر شریعت حاکم باشند، بلکه شریعت بر سنت‌ها و عادات حاکم است. بر این اساس، احکام شرعی دلیل مخصوص به خود دارند که همان متن است، و علّتِ شرعیِ خاص خود را دارند، و سنت‌ها و عادات به هیچ وجه جزئی از آن نیستند.

As for the change of traditions and customs of people, this does not have an effect in changing the rule, for the tradition is not an „Illah of the Hukm Shar‟ai nor a source for it. The traditions may agree or disagree with the Shar‟a; If they disagree with the Shar‟a then the Shar‟a has come to abrogate and change them, since the function of the Shar‟a is to change the corrupted traditions and customs, because they are the factors that cause corruption of the society. Therefore, they are not taken as a source for the Hukm Shar‟ai nor an „Illah for it. However, if the traditions were in agreement with Shar‟a, then the rule is proved by its Shar‟ai evidence and by its Shar‟ai „Illah and not by these traditions, even if these traditions do not contradict the Shar‟a. Therefore, the customs cannot rule over the Shar‟a, rather the Shar‟a rules over the traditions and customs. Accordingly, the Ahkam Shar'iah have their own evidence which is the text and they have Shar‟ai „Illah and the traditions and customs are not a part of that at all.