گاهی برای انسان این خیال پیش می‌آید که می‌تواند میان دو حکمی که از اجتهاد دو مجتهد به دست آمده یکی را برگزیند. برای مثال، آیا لمس همسر وضو را باطل می‌کند؟ امام شافعی می‌گوید بله. امام ابوحنیفه می‌گوید نه.

Sometimes it occurs to a person that he can choose between two rules derived from the Ijtihad of two Mujtahideen. For example, does touching one‟s wife break the Wudhu? Imam Shafi‟i says yes. Imam Abu Hanifah says no.

هر دو نظر بر پایهٔ دلیل شرعی استوار است. برخی می‌گویند اسلام آسان است، پس آسان‌ترین را برگزین؛ زیرا هر دو نظر، نظرهایی اسلامی‌اند. پیروی از یکی از این دو نظر بر اساس هوای نفس، کاملاً حرام است؛ چرا که پیروی از یک نظر اسلامی یعنی پیروی از حکم شرعی. و اطاعت از حکم شرعی بر پایهٔ سختی، آسانی یا سود نیست. پس مقلد چگونه میان دو نظر اسلامی انتخاب می‌کند؟

Both opinions are based on the Daleel. Some say that Islam is easy therefore choose the easiest. After all both are Islamic opinions. To follow one of the opinions because of one‟s desires is totally Haram (forbidden). As following an Islamic opinion means following the Hukm Shar‟i. The obedience to Hukm Shar‟i is not based on hardship, easiness or benefit. How then does a Muqallid choose between two Islamic opinions?

الله (سبحانه و تعالى) می‌فرماید:

Allah (swt) says:

«اگر در امری اختلاف کردید، آن را به خدا و پیامبر ﷺ باز گردانید» (سورۂ النساء، آیهٔ ۵۹)

“If you dispute in a thing return it to Allah and the Prophet” (TMQ An-Nisa: 59)

مقلِّد باید به سوی الله (سبحانه و تعالی) و پیامبر ﷺ بازگردد. در عمل، این به معنای برگزیدن مجتهدی است که به درستیِ حکمِ او در آن مسئله یقین دارد. انتخاب مجتهدِ درست از این راه ممکن است:

The Muqallid should return to Allah (swt) and the Prophet (saw). In practice, it means choosing the Mujtahid whom he is convinced with as having the correct ruling for the issue. Choosing the correct Mujtahid can be achieved through:

مطالعهٔ نظرات مجتهدان و پیروی از آنچه قانعکنندهتر است. اگر مقلِّد دلیل را نمیداند یا توانایی سنجیدن قوت دلیل را ندارد، بهترین صفتی که باید در مجتهد جستوجو کند، دانش فراوان و تقوا است.

Studying the opinion of the Mujtahideen and following the one that is most convincing. If a Muqallid does not know the evidence or is unable to verify the strength of the evidence, the best qualification to look for in a Mujtahid is a high degree of knowledge and Taqwa.

به‌عنوان یک هشدار لازم است دانسته شود که انسان در تقلید، از شخصیت خود مجتهد پیروی نمی‌کند. اگر کسی مذهبی را پیروی می‌کند، آن را نه به‌خاطر شخصیت بنیان‌گذار آن، بلکه به این دلیل پیروی می‌کند که معتقد است او در مسئله، فهم درستی از حکم شرعی داشته است. باید توجه داشت که انسان حکم شرعی را اطاعت می‌کند، نه امام ابوحنیفه یا امام شافعی را.

As a note of caution, it should be understood that one is not making Taqleed to the personality of the Mujtahid himself. If one follows a Madhab, one is not following a founder because of his personality, but because one believes that he had the correct understanding of Hukm Shar‟i on the issue. One must realise that he is obeying the Hukm Shar‟i not Imam Abu Hanifah or Imam Shafi‟i.

پیروی از اجتهاد یک مجتهد در اسلام جایز است، و قرآن، سنت و اجماع صحابه این را تأیید می‌کنند. در طول تاریخ مسلمانان به تقلید عمل کرده‌اند، تا آنجا که در مرحله‌ای، باب اجتهاد بسته شد و همه تقلید می‌کردند. این گام اشتباه بود، زیرا وجود مجتهدان در امت فرض (واجب) است.

Following the Ijtihad of a Mujtahid is permitted in Islam. Qur‟an, Sunnah, and Ijma as-Sahabah support this. Throughout our history the Muslims have been practicing Taqleed, to the extent that at one stage the door of Ijtihad was closed and everyone was making Taqleed. This step was wrong because the existence of Mujtahideen in the Ummah is Fard (obligatory).

مشکلی که امروز با آن روبه‌رو هستیم، مشکل تقلید نیست، بلکه مشکل نادانی است. حتی اگر همه به سطح بسیار بالایی از دانش اسلامی برسند، باز هم برخی افراد تقلید خواهند کرد، همان‌گونه که در زمان صحابه (رض) و تابعین نیز چنین بود.

The problem we face today is not the problem of Taqleed, but the problem of ignorance. Even if everyone reaches a very high level of Islamic knowledge, some people will still be practicing Taqleed as happened during the time of the Sahabah (ra) and Tabi‟een.

ما نقرّ بأنّ التعصّب للمذهب قد أدّى إلى مشكلات كثيرة، لكنّ هذا خطأ يعود إلى جهل الناس، لا إلى وجود المذهب نفسه. ولو أُلغيت المذاهب وأُلزم كلّ إنسان، رجلاً كان أو امرأة، أن يجتهد بنفسه، لضاع المسلمون. وكما أنّ ليس كلّ الناس قادرين على أن يصبحوا جرّاحين أو محامين، فلا يمكن أن نتوقّع من الجميع أن يبلغوا مرتبة المجتهد.

We acknowledge that the loyalty to the Madhab has resulted in many problems, but this is a fault of the people‟s ignorance and not the existence of the Madhab. If the Madhahib were abolished and everyone was forced to make Ijtihad by himself or herself, the Muslims would be lost. In the same way that not all people are capable of becoming surgeons or lawyers, we cannot expect everyone to reach the level of a Mujtahid.

تقلید برای کسانی که توانایی استنباط حکم را مستقیماً از متن ندارند ضروری است. این امر بر تمام مسلمانانی که زبان عربی، فقه و مانند آن را نمی‌دانند، صدق می‌کند.

Taqleed is a necessity for those who are not capable of extracting the Hukm (ruling) directly from the text. This matter applies on all Muslims who do not know the Arabic language, Fiqh, etc.

با این حال، در موضوع تقلید سه نکتهٔ اساسی باید مطرح شود:

Nevertheless, three crucial points need to be made on the subject of Taqleed:

الف. تقلید نباید با هیچ حس تعصب نسبت به یک مذهب خاص انجام شود. تقلید چیزی جز پذیرفتن یک مکتب فکری خاص نیست. هیچ کس نمی‌تواند یا نباید ادعا کند که یک مذهب خاص تنها مذهب اسلامی است یا بر سایر مذاهب برتری دارد.

A. Taqleed should not be practiced with any sense of partisanship to a particular Madhab. It is nothing more than the adoption of a particular school of thought. No one can or should claim that a particular Madhab is the only Islamic Madhab or that it has supremacy over others.

ب. اطاعت از حکم شرعی است، نه از مجتهد.

B. The obedience is to the Hukm Shar‟i and not to a Mujtahid.

ج. مسلمانوں کو اجتہاد انجام دینے کے لیے ضروری مہارتیں حاصل کرنے کی ترغیب دی جانی چاہیے، اور اسی طرح انہیں اپنے پیروی کیے جانے والے احکام کی دلیل سیکھنے کی ترغیب دی جانی چاہیے۔ اس سے مسلمانوں کو فقہ کا علم بھی حاصل ہوگا اور عمل بھی۔ تقلید کی اجازت کو جہالت کی تائید یا مسلمانوں کو اجتہاد کے لیے درکار آلات حاصل کرنے سے روکنے کا لائسنس نہیں سمجھا جانا چاہیے۔

C. Muslims should be encouraged to acquire the skills necessary to perform Ijtihad and thus should be encouraged to learn the Daleel for the rulings they are following. This will provide Muslims with knowledge in Fiqh as well as the action itself. Allowing Taqleed should not be taken as a license for endorsing ignorance or discouraging Muslims from enriching themselves in acquiring the tools necessary for making Ijtihad.