قرآن کریم در مدت بیست و سه سال به صورت پاره‌پاره بر پیامبر محمد ﷺ نازل شد. نزول آن به شیوه‌های گوناگون بود. گاهی وحی پشت سر هم و در پی یکدیگر می‌آمد و گاهی فاصله‌ای طولانی میان نزول آن‌ها می‌افتاد. قرآن به تدریج و نه یک‌جا نازل شد، به دلیل حکمتی که خداوند متعال خود در قرآن کریم بیان فرموده است.

The Qur‟an was revealed to Prophet Muhammad (saw) in parts for a period of twenty-three years. It used to be revealed in various ways. Sometimes the revelation would come in quick succession and other times it would take a long time. The Qur‟an was revealed gradually and not all at once due to wisdom (Hikma) Allah (swt) has mentioned in the noble Qur‟an itself:

و کسانی که کافر شدند می‌گویند: «چرا قرآن یک‌جا بر او نازل نشده است؟» بدین‌گونه (به تدریج نازل شد)، تا دل تو را به وسیله آن استوار گردانیم.

“And those who disbelieve say: „Why is not the Qur‟an revealed to him all at once?‟ Thus (it is send down in parts), that We may strengthen your heart thereby.” (TMQ Al-Furqan: 32)

«و قرآنی که آن را بخش‌بخش کردیم تا آن را با درنگ بر مردم بخوانی، و آن را به تدریج فرو فرستادیم.» (ترجمه قرآن مجید، سوره الإسراء: ۱۰۶)

“And (it is) a Qur‟an which We have divided (into parts), in order that you might recite it to men at intervals. And We have revealed it by stages.” (TMQ Al-Isra‟: 106)

به این منظور که قلب پیامبر (صلی الله علیه وسلم) استوار شود، و تا آن را آرام و بدون شتاب بر مردم بخواند، و نیز تا بر اساس رویدادها و پاسخ به پرسش‌ها نازل گردد، قرآن کریم به تدریج و در بخش‌های مختلف طی بیست و سه سال نازل شد.

So, in order to strengthen the heart of the Messenger (saw), and so as to recite it to the people slowly without haste, and also in order to reveal it according to incidents and answers to questions, the Qur‟an was revealed gradually and in parts for twenty-three years.

همان‌گونه که پیش‌تر اشاره شد، دانشمندان فقه را چنین تعریف کرده‌اند: «دانشِ احکام عملیِ شریعت که از دلایل تفصیلیِ آن‌ها استنباط می‌شود» (الأدلّةُ التفصيلية).

As we mentioned earlier the scholars have defined fiqh as, „the knowledge of the practical Shar‟iah rules that are derived from their detailed evidences (Al-Ad‟Illah al-Tafsiliyy ah)‟.

علم احکام شریعت از همان روزی آغاز شد که خداوند (سبحانه و تعالی) آن‌ها را نازل فرمود. این امر بیشتر پس از هجرت پیامبر ﷺ از مکه به مدینه روی داد. رسول خدا ﷺ سیزده سال در مکه ماند و سپس حدود ده سال در مدینه اقامت گزید. قرآن در مکه نازل شد و در تمام مدت اقامت پیامبر ﷺ در مدینه نیز ادامه یافت. بسیاری از آیات احکام در مدینه نازل شدند. در این دوره، آیاتی از قرآن نازل می‌شد و پیامبر ﷺ احکام مربوط به پاسخ‌گویی به پرسش‌های عملی و ارائه راه‌حل برای مشکلاتی را که پیش می‌آمد، ابلاغ می‌فرمود.

Knowledge of the Shari‟ah rules began the day when they were revealed by Allah (swt). This took place mostly after the migration (Hijra) of the Prophet (saw) from Makkah to Madina. The Messenger of Allah (saw) stayed in Makkah for thirteen years, and then he resided in Madina for about ten years. The Quran was revealed in Makkah and continued throughout the Prophet‟s stay in Madina. Many of the verses of Ahkam (rules) were revealed in Madina. In this period verses from the Qur‟an were revealed and the Messenger (saw) used to convey the Ahkam relating to answering practical questions and providing solutions to problems that arose.

بخشی که در مکه نازل شد تقریباً دو سوم قرآن را تشکیل می‌دهد و آن‌ها را آیات مکی (مکّی) می‌نامند. این آیات در مجموع به ندرت به احکام می‌پردازند، بلکه بیشتر به تبیین اصول دین و دعوت مردم به آن‌ها اختصاص دارند؛ مانند ایمان به الله و رسولش، روز قیامت، فرمان به برپایی نماز، آراستن به صفات اخلاقی چون راستگویی و صداقت، و نهی از کارهای زشتی چون زنا، قتل، زنده به گور کردن دختران، و کم‌فروشی در پیمانه و ترازو و مانند آن. بخش دوم که در مدینه نازل شد نزدیک به یک سوم قرآن است و آن‌ها را آیات مدنی (مَدَنی) می‌نامند. این‌ها آیات معاملات‌اند، مانند خرید و فروش، اجاره و ربا. همچنین حدود را دربر می‌گیرند، مانند حد زنا و دزدی. جنایات (مجازات‌های سنگین قتل) را شامل می‌شوند، مانند کشتن کسی که عمداً انسانی را کشته یا مجازات راهزنان، و احکامی از بیّنات (دلایل شهادت) مانند شهادت بر زنا و سایر شهادت‌ها. احکام باقی‌مانده درباره عبادات (عبادات) مانند روزه، زکات، حج و جهاد نیز در همین دوره نازل شد.

The portion that was revealed in Makkah is approximately about two thirds of the Qur‟an and they are known as the Makkan verses (Makki). In their totality they barely deal with few Ahkam. Rather they are confined to explaining the fundamentals of the Deen and calling people to them, such as the belief in Allah and His Messenger, the Day of Judgement, the command to perform Salah, characterisation with moral attributes such as honesty, truthfulness, and forbidding evil actions such as fornication, murder, burying girls alive, deficiency in the measure and scales etc. The second portion that was revealed in Madina is close to a third of the Qur‟an and they are known as the Madinan verses (Madani). These are verses of Mu'amalat (transactions) such as selling, renting and usury. They also include the Hudud, such as the Hadd of Zina (fornication) and stealing. They include the Jinayat (capital punishments) such as killing the one who killed someone intentionally or punishment of highway robbers and rules from the Bayyinat (testimonial evidences) such as the testimony of Zina and the rest of the testimonies. The remaining rules concerning the worships ('„Ibadat) such as fasting, Zakah, Hajj and Jihad were also revealed during this period.

از این‌جا روشن می‌شود که اگرچه احکام نماز در مکه نازل شده‌اند، اما آن‌ها مجموعهٔ احکام نیستند، بلکه شناختی از نوعی حکم‌اند. اما آنچه در مدینه نازل شد، همهٔ احکام را دربرمی‌گرفت. از همین رو، دانش این‌گونه احکام فقه شمرده می‌شود. بنابراین، درست‌تر آن است که بگوییم فقه از مدینه آغاز شد. و از آن‌جا که فقه احکام عملی را تشکیل می‌دهد، این احکام برای رسیدگی به حوادثی نازل شده‌اند که رخ داده‌اند. آیات احکام بیشتر اوقات مربوط به رویدادهایی بودند که واقع شده بودند. پس طرف‌های دعوا داوری را به رسول خدا ﷺ ارجاع می‌دادند و ایشان براساس احکامی که خداوند (سبحانه و تعالی) بر او نازل کرده بود میان آنان داوری می‌کرد، یا در مواردی که مشکلی نیازمند راه‌حل بود، آیه یا آیاتی که حکم را بیان می‌کرد نازل می‌شد. به این ترتیب، قرآن به تدریج نازل شد. جنبهٔ قانون‌گذاری در نزول قرآن بسیار آشکار بود. آیات به فرض‌هایی که ممکن بود یا نبود رخ دهد نمی‌پرداختند، بلکه به مسائلی می‌پرداختند که واقعاً رخ داده بودند و به مشکلات واقعی که مردم با آن روبه‌رو بودند. نزول قرآن ادامه داشت تا آن سالی که رسول خدا ﷺ از دنیا رفت. پس خداوند (سبحانه و تعالی) دین را کامل و تمام گردانید و آخرین آیه را که سخن او (سبحانه و تعالی) در سورهٔ البقرہ است بر او نازل فرمود: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از خدا بترسید و آنچه از ربا (سود) باقی مانده است را رها کنید.» (سورهٔ البقرہ: ۲۷۸)

From this it becomes clear that even though rules of prayer were revealed in Makkah they do not form the body of rules but knowledge of a type of rule. As for what was revealed in Madina, they consisted of all the Ahkam. That is why knowledge of such rules is considered Fiqh. Therefore, it is more accurate for us to say that Fiqh began in Madina. And since Fiqh constitutes practical rules, they have been revealed to treat incidents that have taken place. The verses of Ahkam, more often than not were in connection to events that took place. So the disputants would refer judgment to the Messenger of Allah (saw) and he would judge between them according to the rules Allah (swt) has revealed to him, or on occasions of problems requiring solutions, so an Ayah or Ayat stating the Hukm would be revealed. In this manner the Qur‟an was revealed gradually. The legislative aspect used to be quite evident in the revelation of the Qur‟an. The Ayat did not treat assumptions that may or may not happen. Rather, they treated issues that actually took place and real problems that people face. The Qur‟an continued to be revealed until the year in which the Messenger of Allah (saw) passed away. So, Allah (swt) perfected and completed the Deen and He revealed to him the last Ayah which is His (swt) saying in Surah al-Baqarah: “O you who believe! Be afraid of Allah and give up what remains (due to you) from riba (usury).” (TMQ Al-Baqarah: 278)