۱۱ قضاء - نظام حکومت در اسلام | Quran Course

۱۱ قضاء - نظام حکومت در اسلام | Quran Course

در مورد سنت، پیامبر خدا (صلی الله علیه وسلم) خود متولی امر قضاوت بود و میان مردم داوری می‌کرد. البخاری از عایشه، همسر پیامبر خدا ﷺ، روایت کرده که گفت: «عتبة بن أبی وقاص به برادرش سعد بن أبی وقاص سفارش کرد که فرزند زمعه از آنِ اوست، پس او را نزد خود نگه دار. در سال فتح مکه، سعد او را گرفت و گفت: این کودک برادرزادهٔ من است و برادرم او را به من سپرده است. عبد بن زمعه ایستاد و گفت: او برادر من است، پسری که از پدرم در بسترش متولد شده است. پس هر دو نزد پیامبر خدا ﷺ شتافتند و سعد گفت: ای پیامبر خدا! او برادرزادهٔ من است و برادرم او را به من سپرده است، و عبد بن زمعه گفت: او برادر من است و پسری است که از پدرم در بسترش به دنیا آمده است. پیامبر خدا ﷺ فرمود: "فرزند از آنِ بستر است و برای زناکار سنگسار است."» پیامبر خدا ﷺ قاضیان را منصوب می‌کرد. ایشان علی را قاضی یمن قرار داد و به او دستور داد که چگونه قضاوت کند و فرمود: «اگر دو مرد در حال نزاع نزد تو آمدند، تا زمانی که سخن طرف دیگر را نشنیده‌ای، به نفع یکی از آن دو حکم مده.» ایشان معاذ را نیز قاضی جَنَد قرار داد. این نشان‌دهندهٔ میراث قضاوت است. اما روش قضاوتی که پیامبر ﷺ به کار می‌برد، از حدیث عایشه استنباط می‌شود که سعد و عبد بن زمعه بر سر فرزند زمعه با هم اختلاف کردند. هر یک ادعا می‌کرد که او از آنِ اوست. پیامبر ﷺ به آنان خبر داد که حکم الهی این است که فرزند زمعه برادر عبد بن زمعه است و کودک از آنِ کسی است که در بسترش متولد شده است. بنابراین حکم ایشان ﷺ بیان حکم الهی بود و سپس آن را بر آنان اجرا کرد و در نتیجه عبد بن زمعه کودک را گرفت. این دلیلی است که تعریف قضاوت را ارائه می‌دهد و این تعریف، توصیفی از واقعیت است. با این حال، از آنجا که این امر یک واقعیت الهی است، و از آنجا که تعریف الهی در حقیقت یک حکم الهی است، لذا نیازمند دلیلی است که از آن استنباط شود، و این حدیث دلیلی برای تعریف قضاء است.

As for the Sunnah, the Messenger of Allah (pbuh) was himself in charge of the Judiciary and He judged between people. Al- Bukhari narrated about A’isha, wife of the Messenger of Allah (pbuh), that she said; “Utba Ibnu Abi Waqqas told his brother Sa’d bin Abi Waqqas that the child of Zuma’a belongs to him, so keep Him with you. In the year of the conquest, Sa’d took Him and said, ‘The child is my nephew, and He (his brother) has entrusted Him to me.’ Abd ibn Zuma’a stopped and said, ‘He is my brother, the son born to my father, and He was born on his bed.’ So they both rushed to the Messenger of Allah (pbuh) and Sa’d said ‘O Messenger of Allah! He is my nephew and my brother has entrusted Him to me’ and ‘Abd bin Zuma’a said, ‘He is my brother and a son born to my father on his bed.’ The Messenger of Allah (pbuh) said, ‘The child is for the bed and for the fornicator is stoning.’” The Messenger of Allah (pbuh) used to appoint the judges. He appointed ‘Ali as judge over Yemen and He gave Him instructions about how to judge by saying; “If two disputing men come to you do not give a judgement for one of them until you have heard what the other has had to say.” He (pbuh) also appointed Mu’az as a judge over Al-Janad. This indicates the legacy of the judiciary. As for the method of judicature carried out by the Messenger (pbuh), it can be deduced from the Hadith of ‘A’iesha that Sa’d and Abd Ibnu Zuma’a disputed over the son of Zuma’a. Each one claimed that He was his. The Messenger of Allah (pbuh) informed them of the divine rule that the son of Zuma’a was the brother of Abd Ibnu Zuma’a, and that the child belongs to the one on whose bed it is born. Therefore, his (pbuh) judgement was information about the divine rule and then He enforced it upon them, and thus ‘Abd Ibnu Zuma’a took the child. This is the evidence that gives the definition of the Judiciary and this definition serves as a description of the reality. However, since it is a divine reality, and since the divine definition is in fact a divine rule, it therefore requires evidence from which it is to be deduced, and this Hadith serves as an evidence for the definition of the judiciary.

«این چیست؟» گفت: «ای فرستادهٔ خدا، باران آن را تر کرده است.» فرمود: «چرا آن را بالای آن [پشته] نگذاشتی تا مردم ببینند؟ هر که تقلب کند از من نیست.» همچنین مظالم را نیز شامل می‌شود، زیرا این‌ها بخشی از قضا هستند و بخشی از حکومت نیستند، چرا که شکایت‌هایی علیه حاکم‌اند. مظالم چنین تعریف می‌شود: «اجرای حکم شرعی به‌صورت الزام، در مورد نزاعی که ممکن است میان شهروندان و خلیفه یا هر یک از والیان یا کارگزاران او پدید آید، یا هر اختلافی میان مسلمانان دربارهٔ تفسیر هر یک از متون شرعی که برای قضاوت و حکم کردن بر اساس آن به کار می‌رود.» مظالم در حدیث پیامبر ﷺ دربارهٔ تعیین قیمت‌ها ذکر شده است، آنجا که فرمود: «و به راستی امیدوارم که خداوند عزّوجلّ را دیدار کنم در حالی که هیچ‌کس علیه من شکایت مظلمه‌ای نداشته باشد که به او ستم کرده‌ام، چه در خون باشد و چه در مال.» [روایت احمد از انس] این نشان می‌دهد که شکایت علیه حاکم، یا والی، یا کارگزاران دولتی باید نزد قاضی مظالم برده شود، و قاضی مظالم حکم شرعی را به‌صورت اجرا اعمال می‌کند. از این رو، این تعریف سه حوزهٔ قضا را که در احادیث و اقدامات پیامبر ﷺ آمده در بر می‌گیرد: حل اختلاف میان مردم، جلوگیری از هر آنچه ممکن است حقوق جامعه را آسیب زند، و حل اختلاف میان شهروندان و حاکمان، یا میان شهروندان و کارگزاران دولتی در حدود وظایفشان.

“‘What is this?’ He said; ‘It was dampened by the rain O Messenger of Allah.’ He (pbuh) said; ‘Why don’t you put it on the top so that people can see it? He who cheats does not belong to me.’” It also includes the Mazaalim (unjust acts), because they are part of the judiciary and not part of the ruling, since they are complaints against the ruler. The Mazaalim would be defined as: ‘Delivering of the divine rule by way of compulsion with regards to the dispute that may arise between the citizens and the Khaleefah or any of his Wulah or employees, or any conflict between the Muslims about the interpretation of any of the Shar’a texts used in order to judge by them and to rule according to them.’ The Mazaalim (unjust acts) were mentioned in the Hadith of the Messenger of Allah (pbuh) regarding the fixing of prices where He said; “And verily I hope that I will meet Allah Azza wa Jall without having anyone claiming against me a Mazlama (complaint) I inflicted on him, be it of blood or funds.” [Narrated by Ahmad on the authority of Anas] This indicates that complaints against the ruler, or the Waali or the civil servants should be submitted to the judge of Mazaalim, and the Judge of Mazaalim would deliver the divine rule by way of enforcement. Therefore the definition would include the three areas of judiciary reflected in the Ahadith and actions of the Messenger of Allah (pbuh). These are: settling disputes between people, preventing whatever may harm the rights of the community and the settling of disputes between the citizens and the rulers, or between the citizens and the civil servants within their duties.