12.3 جزئیات مدیریت و اداره - نظام حکومت در اسلام | Quran Course

12.3 جزئیات مدیریت و اداره - نظام حکومت در اسلام | Quran Course

0% read · 2 min left

نظام حکومت در اسلام Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

12.3 جزئیات مدیریت و اداره

12.3 The administraion details

by Abdul Qadeem Zalloom2 min readViewed 90 times

این موضوع تا آنجا است که به کلِ اداره مربوط می‌شود. اما جزئیات اداره از خودِ ماهیت اداره گرفته می‌شود. با بررسی ماهیت آن درمی‌یابیم که برخی از کارها را خودِ خلیفه یا دستیارانش انجام می‌دهند، چه این کارها حکومتی باشند، مانند اجرای شرع، یا کارهای اداری، یا رسیدگی به منافع فرعیِ مردم که به شیوه‌ها و ابزارهایی نیاز دارد. از این رو خلیفه برای مدیریت اموری که به او در انجام وظایف خلافت یاری می‌رساند، به ساختاری ویژه نیازمند است. مردم نیز منافعی دارند که باید برآورده شوند و به رعایا مربوط می‌شود. این منافع نیز برای انجام دادنشان به شیوه‌ها و ابزارهایی نیاز دارند. بنابراین باید ساختاری ویژه برای رسیدگی به منافع مردم برپا شود.

This is as far as the administration as a whole is concerned. As for the details of the administration, they are taken from the nature of the administration itself. By examining its nature we find that some actions are performed by the Khaleefah himself or by his assistants, whether these were ruling, such as execution of the Shar’a, or the matters of administration or discharging the people’s subsidiary interests which require styles and means. This is why a special structure is needed by the Khaleefah to manage the affairs that help Him carry out the duties of Khilafah. The people also have interests that need to be addressed and which are related to the subjects. These interests also require styles and means in order to perform them. Therefore a special structure has to be set up in order to discharge the people’s interests.

عمر بن الخطاب اولین کسی بود که در تاریخ اسلام دیوان را بنیان نهاد. علت این کار آن بود که وی روزی لشکری را اعزام کرد و الهرمزان که در آن زمان حضور داشت به عمر گفت: «این لشکری است که دستور داده‌ای مال را میان افرادش تقسیم کنی، اما اگر یکی از آنان عقب بماند، یارانت چگونه از او باخبر شوند؟ چرا برای این کار دفتری (دیوان) نگه نمی‌داری؟» پس عمر دربارهٔ دیوان از الهرمزان پرسید و او آن را برایش توضیح داد. عابد بن یحیی از حارث بن نُفیل روایت کرده که عمر دربارهٔ ثبت دواوین با مسلمانان مشورت کرد و علی بن ابی‌طالب پیشنهاد داد: «هر مالی را که هر سال جمع‌آوری می‌کنی میان مردم تقسیم کن و چیزی از آن نگه مدار.» عثمان بن عفان گفت: «می‌بینم که مال فراوان است و برای همهٔ مردم کافی است، و اگر شمرده نشود تا معلوم گردد چه کسی گرفته و چه کسی نگرفته، می‌ترسم کار از کنترل خارج شود.» در این هنگام ولید بن هشام بن مغیره گفت: «من در شام بودم و دیدم که پادشاهانش دیوان ایجاد کرده و سربازانی به خدمت گرفته‌اند، پس چرا شما هم چنین نمی‌کنید؟» عمر این نظر را پذیرفت و عقیل بن ابی‌طالب، مخرمة بن نوفل و جبیر بن مطعم را که نسب‌شناسان قریش بودند فراخواند و گفت: «سرشماری خانه به خانه را آماده کنید.» هنگامی که اسلام به عراق رسید، دیوان پرداخت‌ها و جمع‌آوری اموال همچنان به شیوهٔ پیشین ادامه یافت. دیوان شام به زبان لاتین بود، زیرا بخشی از امپراتوری روم بوده است، و دیوان عراق به زبان فارسی بود، زیرا بخشی از امپراتوری ایران بوده است. در زمان عبدالملک بن مروان، دیوان شام به زبان عربی منتقل شد، یعنی در سال ۸۱ هجری. سپس دواوین متعددی بسته به ضرورت و نیاز به آنها در اداره امور مردم ایجاد شد. دواوین نیروهای مسلح برای ثبت و امور مستمری تأسیس شد و دیگران برای ثبت هزینه‌ها و مطالبات همهٔ معاملات ایجاد گردید. دیوان دیگری برای عاملان و والیان معرفی شد تا هر انتصاب و هر برکناری را ثبت کند، و دیوان‌های دیگری نیز در بیت‌المال برای ثبت درآمدها و هزینه‌ها و غیر آن به کار گرفته شدند. معرفی دیوان بر اساس نیاز به آن صورت می‌گرفت، و شیوه‌ی آن در طول سال‌ها به سبب تفاوت در روش‌ها و امکانات متفاوت می‌شد.

‘Umar Ibnu Al-Khattab was the first in the history of Islam to introduce the diwan. The cause for this was that He once dispatched an army expedition and Al-Harmazan, who was present at the time, said to ‘Umar; “This is an expedition in which you ordered funds to be distributed amongst its people, but if anyone of them stayed behind, how would your companions know about him? Why don’t you keep a record (register - diwan) for this?” So ‘Umar asked Al-Harmazan about the diwan and He explained it to him. Abid Ibnu Yahya reported on the authority of Al-Harith Ibnu Nufayl that ‘Umar consulted the Muslims about the recording of the Dawawin, and Ali Ibnu Abi Talib suggested; “Divide all the funds you collect each year and do not keep any of them.” ‘Uthman Ibnu ‘Affan said; “I see that there are a lot of funds enough for all the people, and if they are not counted in order to know who has taken and who has not, I fear that the matter could get out of hand.” Upon this Al-Waleed Ibnu Hisham Ibnul-Mughira said; “I was in Ash- Sham and I noticed that its kings had introduced a diwan and recruited soldiers, so why don’t you do the same?’ “‘Umar took his advice and summoned ‘Aqeel Ibnu Abi Talib and Makhrama Ibnu Nufayl and Jubayr Ibnu Mat’am who were the genealogists of Qur’aysh and said; “Prepare a house to house census.” When Islam reached Iraq, the diwan of payments and funds collection continued as before. The diwan of Ash-Sham was in Latin for it had been part of the Roman Empire, and the diwan of Iraq was in Persian for it had been part of the Persian Empire. In the time of ‘Abdul Malik Ibnu Marwan the diwan of Ash-Sham was transferred to Arabic, ie. in the year 81 AH. Several dawawin were then set up according to necessity and depending on the need for them in running the people’s interests. dawawin for the armed forces were introduced for registration and grant purposes, and others were introduced to record the fees and claims of all transactions. Another diwan was introduced for the ‘Aamileen and Wulah to record each appointment and each removal and other dawawin were used in the treasury (Bait ul-Mal) to record revenues and expenses and so on. The introduction of a diwan was according to the need for it, and its style varied over the years due to the difference in styles and means.