هر عضوی از مجلس امت حق دارد بدون هیچ فشاری و در چارچوب مجاز شریعت، آنچنان که بخواهد سخن بگوید و نظر خود را ابراز کند. این عضو نماینده مسلمانان خواهد بود که مسئولیت ابراز نظر و پاسخگو نگه داشتن حاکمان را بر عهده دارد. وظیفه او این است که به دقت فعالیت‌های خلیفه یا هر حاکم دیگری در دولت، یا هر کارمند دولتی در هر یک از ادارات و دفاتر دولت را بررسی کند. او همه آنان را پاسخگو می‌داند، به ایشان مشورت و اندرز می‌دهد، نظرات خود را بیان می‌کند، پیشنهادها ارائه می‌دهد و با ایشان وارد بحث و گفتگو می‌شود، و همچنین به همه اعمال نادرستی که دولت انجام می‌دهد اعتراض می‌کند. او همه این کارها را از جانب مسلمانانی انجام می‌دهد که موظفند به نیکی فرمان دهند و از بدی بازدارند، و حاکمان را پاسخگو بدارند و به ایشان اندرز و پیشنهاد دهند، زیرا این وظیفه‌ای است بر عهده مسلمانان. خداوند (سبحانه و تعالی) می‌فرماید: {شما بهترین امتی هستید که برای مردم پدید آورده شده‌اید، به کار شایسته فرمان می‌دهید و از کار ناشایست باز می‌دارید.} [قرآن کریم، سوره آل عمران: ۱۱۰] و می‌فرماید: {همانان که اگر ایشان را در زمین استوار گردانیم، نماز را برپا می‌دارند و زکات می‌دهند و به کار شایسته فرمان می‌دهند و از کار ناشایست باز می‌دارند.} [قرآن کریم، سوره حج: ۴۱] و نیز خداوند (سبحانه و تعالی) می‌فرماید: {و باید از میان شما گروهی باشند که به سوی همه خوبی‌ها دعوت کنند، به کار شایسته فرمان دهند و از کار ناشایست باز دارند.} [TMQ Al-Imran: 104]

Every member of the Council of the Ummah has the right to speak and voice an opinion as He wishes without any pressure and within the limits allowed by Shari’ah. The member would be a representative of the Muslims with responsibility for voicing opinions and in holding the rulers accountable. His job would be to study closely the activities of the Khaleefah or any ruler in the State or any civil servant in any of the State’s departments and offices. He holds all of them accountable, giving them advice, voicing opinions and presenting suggestions, and entering into debates with them, together with objecting to all the wrong actions performed by the State. He would do all this on behalf of the Muslims who are obliged to enjoin what is good and forbid what is evil, and to hold the rulers accountable, giving them advice and suggestions, because this is the duty upon the Muslims. Allah (swt) says; “You are the best of peoples, raised up for mankind, enjoining what is right and forbidding what is wrong.” [TMQ Al-’Imran: 110] And He (swt) says; “They are those who, if we establish them in the land, establish regular prayers and give Zakat, enjoin the right and forbid the wrong.” [TMQ Al-Hajj: 41] Allah (swt) also says; “And let there arise from amongst you a band of people inviting to all that is good, enjoining what is right and forbidding what is wrong.” [TMQ Al-Imran: 104]

بسیاری از احادیث وارد شده که بر وجوب امر به معروف و نهی از منکر دلالت دارند، مانند سخن پیامبر خدا ﷺ: «سوگند به آن که جانم در دست اوست، باید امر به معروف و نهی از منکر کنید، وگرنه ممکن است خداوند از جانب خود عذابی بر شما فرو فرستد، آنگاه به درگاه او دعا کنید و دعایتان مستجاب نشود.» [به روایت احمد از حذیفه] و نیز فرمود: «هرگاه یکی از شما منکری را ببیند، باید آن را با دست خود تغییر دهد؛ و اگر نتوانست، با زبان خود تغییرش دهد؛ و اگر نتوانست، با دل خود، و این کمترین مرتبه ایمان است.» [به روایت مسلم از ابوسعید] این آیات و احادیث، مسلمانان را به امر به معروف و نهی از منکر فرمان می‌دهند. محاسبه‌ی حاکمان نیز بخشی از امر به معروف و نهی از منکر است. برخی از احادیث به‌طور مشخص به محاسبه‌ی حاکمان فرمان داده‌اند و این خود اهمیت این وظیفه را نشان می‌دهد. ام‌عطیه از ابوسعید روایت کرده که رسول خدا ﷺ فرمود: «برترین جهاد، سخن حق در برابر حاکم ستمگر است.» این متنی است در نکوهش حاکم و در لزوم گفتن سخن حق در روی او، که آن را برترین شکل جهاد شمرده است. رسول خدا ﷺ به این گونه جهاد ترغیب کرده و آن را بسیار پسندیده دانسته است، حتی اگر به از دست رفتن جان بینجامد، چنان‌که در حدیث صحیح آمده است، آنجا که فرمود: «سرور شهیدان حمزه است، و مردی که در برابر حاکم ستمگر برخاست و او را پند داد و کشته شد.» صحابه، خدا از ایشان خشنود باد، رسول خدا ﷺ را محاسبه می‌کردند و خلفای راشدین را نیز محاسبه می‌نمودند. رسول خدا ﷺ ایشان را به خاطر محاسبه‌ی خود سرزنش نکرد و خلفای راشدین نیز چنین نکردند. رسول خدا ﷺ در جنگ بدر نظر حباب بن منذر را پذیرفت. در روز أحد، او ﷺ به رأی اکثریتی که پیشنهاد می‌کردند با قریش بیرون از مدینه روبه‌رو شوند عمل کرد، با وجود آنکه خود ﷺ رأی دیگری داشت. در روز صلح حدیبیه، مسلمانان به شدت اعتراض کردند، به‌ویژه عمر، و در جنگ حنین، انصار از این خشمگین شدند که رسول خدا ﷺ غنایم را به مسلمانان تازه‌ای که می‌خواست دل‌هایشان را به اسلام جلب کند داد، بی‌آنکه سهمی برای آنان در نظر بگیرد.

Many Ahadith have been reported that indicate the obligation of enjoining the Ma’ruf and forbidding the Munkar, such as Prophet Muhammad’s (pbuh) saying; “By He Who owns my soul, you must enjoin the Ma’ruf and forbid the Munkar, or Allah may inflict upon you a punishment from Him, you would then supplicate to Him and your supplication would go unanswered.” [Narrated by Ahmad on the authority of Huzayfah] He (pbuh) also said; “If anyone among you sees a Munkar, let Him change it with his hand; if He could not, let Him then change it with his tongue; and if He could not, then with his heart, and that is the least of Iman.” [Narrated by Muslim on the authority of Abu Sa’id] These Ayaat (verses) and Ahadith command the Muslims to enjoin the Ma’ruf and forbid the Munkar. Holding the rulers accountable is part of enjoining of the Ma’ruf and forbidding of the Munkar. Some Ahadith in fact specifically order the holding of the rulers accountable, this highlights the importance of such a duty. Umm ‘Atyya reported on the authority of Abu Sa’id that the Messenger of Allah (pbuh) said; “The best of Jihad is a word of truth before a tyrant ruler.” This is a text regarding the censure of the ruler and the obligation of uttering the word of truth in his face, considering it as the best form of Jihad. Allah’s Messenger (pbuh) exhorted this type of Jihad and made it very desirable even if it led to the loss of life, as mentioned in the sound (Sahih) Hadith, where He (pbuh) said; “The master of martyrs is Hamza, and a man who stood up to a tyrant ruler to advise him, and was killed.” The Sahabah, may Allah be pleased with them, did hold the Messenger of Allah (pbuh) accountable, and they held the Khulafaa’ Ar-Rashidoon accountable too. The Messenger of Allah (pbuh) did not censure them for holding Him accountable nor did the Khulafaa’ Ar-Rashidoon. The Messenger of Allah (pbuh) took the advice of Al-Habab bin Al-Munthir in the battle of Badr. At Uhud, He (pbuh) went along with the opinion of the majority who suggested that they should confront Qur’aysh outside Madinah, despite the fact that He (pbuh) saw otherwise. On the day of Hudaybiyah, the Muslims objected strongly, especially ‘Umar, and at Hunayn, where the Ansar were angered by the fact that the Messenger of Allah (pbuh) handed out the booties to the new Muslims whom He wanted to win over their hearts to Islam, without allocating a share for them.

صحابه در حالی که عمر بر منبر ایستاده بود، او را به سبب نحوه تقسیم کردن جامه‌های یمنی بازخواست کردند. زنی هنگامی که او خواست مهریه‌ها را تعیین کند، با او مخالفت کرد، و صحابه نیز به امتناع او از تقسیم زمین‌های عراق، شام و مصر پس از فتح آن‌ها اعتراض کردند. بلال و زبیر از سرشناس‌ترین معترضان بودند و عمر با آن‌ها بحث کرد و با دیگر صحابه مشورت نمود تا آن‌که قانع شدند.

The Sahabah held ‘Umar accountable while He was standing on the pulpit because of the way He divided the Yemeni cloaks. A woman challenged Him when He tried to fix the doweries and the Sahabah also objected to his refusal to divide the lands of ‘Iraq, Ash-Sham and Egypt after they had been conquered. Bilal and Az-Zubayr where among the main objectors and ‘Umar debated with them and consulted other Sahabah until they were convinced.

هر عضوِ مجلسِ امت، به‌عنوانِ نماینده‌ی مسلمانان به‌طور کلی، حق دارد هر گاه بخواهد در مجلس سخن بگوید و هر طور که بخواهد نظرِ خود را ابراز کند، بی‌آنکه مانع یا فشاری بر او وارد شود. او حق دارد خلیفه را، و همچنین معاون، والی و هر کارمند دولتی را، مورد بازخواست قرار دهد. آنان موظف‌اند تا زمانی که او در نقشِ بازخواست از فرمانروایان و ابرازِ نظرِ خود به احکامِ شریعت پایبند است، به او پاسخ دهند.

Any member of the Council of the Ummah, as a representative of the Muslims at large, has the right to speak in the Council as He pleases, and to voice his opinion as He wishes, without any hindrance or pressure. He has the right to hold the Khaleefah accountable, as well as the Mu’awin, the Waali and any civil servant. They are obliged to answer Him as long as He is abiding by the rules of Shar’a in his role of holding the rulers accountable and of voicing his opinion.