آیات و سوره‌های قرآن که پیش از هجرت (۶۲۲ میلادی) توسط جبرئیل به پیامبر (ﷺ) نازل شدند، به عنوان وحی مکّی تعریف می‌شوند.

Makkan revelations are defined as all verses and chapters of the Qur’aan which were brought by Jibreel to the Prophet (ﷺ) before the Hijrah (622 CE).

این [آیات] شامل آیاتی می‌شود که در طائف، و همچنین در مناطق دیگری خارج از مکه نازل شدند.۱ این وحی‌ها مرحله نخست جنبش اسلامی را نشان می‌دهند، مرحله‌ای که در آن اصول بنیادین آن استوار گردید.

This includes verses which were revealed in Taa’if, as well as those revealed in other areas outside of Makkah.1 These revelations represent the first stage of the Islaamic movement, in which its fundamentals were established.

هنگامی که اسلام نخستین بار بر مردم مکّه عرضه شد، آنان در حالت کفر بودند. بیشتر ایشان به الله ایمان داشتند، اما میان خود و الله واسطه‌های بسیاری قرار داده بودند. آنان بت‌هایی می‌ساختند تا نماینده‌ی این واسطه‌ها باشند و به جای الله آن‌ها را می‌پرستیدند. از این رو، وحی‌های نخستین مردم را درباره‌ی یگانگی الله و قدرت او بر همه‌ی چیزها آموزش می‌داد.

When Islaam was first presented to the people of Makkah, they were in a state of disbelief. Most of them believed in Allaah, but they had put many intermediaries between themselves and Allaah. They made idols to represent these intermediaries and worshipped them instead of Allaah. Thus, the early revelations taught the people about Allaah’s unity and power over all things.

آنان به مردم گفتند که الله بی‌والد و بی‌فرزند است و هیچ شریکی در قدرتش ندارد. همچنین یادآور شدند که بت‌ها نه می‌توانند خیری برسانند و نه می‌توانند شری را بازدارند. آنان منطق پرستش چیزهایی را زیر سؤال بردند که حتی نمی‌توانند ببینند یا بشنوند.

They told the people that Allaah was without parents, offspring or any partner who shared His powers. They also pointed out that idols could neither bring good nor hold back evil. They questioned the logic of worshipping things which could not even see or hear.

پس از نزول نخستین آیات وحی، که پیامبر (ر) را از برگزیده شدن به نبوت آگاه ساخت، خداوند جبرئیل را فرستاد تا روش درست نماز را به او بیاموزد. این امر از آن رو ضروری بود که روش درست نماز را نمی‌توان با استدلال عقلی به دست آورد. از این رو، حتی خود پیامبر ﷺ نیز باید روش درست عبادت خداوند را فرا می‌گرفت. به سبب اهمیت بزرگ نماز در پرورش آگاهی انسان نسبت به پروردگارش، آیات نخستین، پیامبر (ر) و یاران نخستین او را فرا خواندند تا نمازشان را به‌طور منظم برپا دارند.2

After the first verses of revelation came informing the Prophet (r) that he had been chosen for prophethood, Allaah sent Jibreel to teach him the correct method of prayer. This was necessary because the correct method of prayer could not be arrived at by logical reasoning. Therefore, even the Prophet (ﷺ) himself had to be taught the correct method of worshipping Allaah. Due to the great importance of salaah in nurturing a person’s consciousness of his Lord, the early verses called upon the Prophet (r) and his early band of followers to make their salaah regularly.2

از آنجا که اهل مکه عادت داشتند بت‌ها را می‌پرستیدند، به این باور که این خدایان ساختهٔ دست خودشان، دعاهای آنان را به نزد الله خواهند برد، آیات نخستین برای روشن کردن این تصور باطل نیز نازل شد. این آیات می‌آموختند که هم نماز و هم دعا (دعاء و مسألت) تنها باید برای الله و به سوی او باشد، زیرا تنها اوست که می‌تواند آن‌ها را اجابت کند.

Since the Makkans were in the habit of worshipping idols in the belief that these home made gods would carry their prayers to Allaah for them, the early verses were also aimed at clarifying this misconception. The verses taught that both salaah and du‘aa (supplication) should only be made for and to Allaah, as He is the only one who can answer them.

بر نماز تأکید بسیار زیادی شده است، زیرا با توحید پیوند دارد. نمازِ خالص برای الله، توحید را در عمل نمایان می‌سازد।

Great stress was placed on salaah because of its relationship to tawheed. Pure salaah to Allaah represents tawheed in practice.

از آنجا که انسان‌ها هیچ راهی برای آگاهی از جهان غیب نداشتند، آیات نخستین، شگفتی‌ها، رازها و هولناکی‌های آن جهان را به آنان آموختند. این آیات بهشت و لذت‌های آن را توصیف کردند تا مؤمنان را به ادامه کارهای نیک ترغیب کنند. همچنین آتش دوزخ و عذاب‌های آن را بیان کردند تا مؤمنان را به کوشش در دوری از کارهای بد برانگیزند. توصیف آتش و ساکنان آن نیز به مؤمنان اطمینان می‌داد که کسانی که در این زندگی ستم می‌کنند از عذاب الله رهایی نخواهند یافت. چنین توصیف‌هایی همچنین با هدف ترساندن کافران بود تا پیش از آنکه دیر شود، در موضع خود تجدید نظر کنند. برخی از آیات نیز با کسانی که رستاخیز را نمی‌پذیرفتند استدلال می‌کردند و با مثال‌هایی از طبیعت، مانند فرود آمدن باران بر زمین مرده و زنده شدن دوباره آن، با آنان سخن می‌گفتند.

Since there was no way that human beings could possibly come to know about the unseen world, the early verses taught them about its wonders, its mysteries, and its horrors. The verses described paradise and its pleasures in order to encourage the believers to continue to do good deeds. They also described the Hellfire and its torments in order to encourage the believers to strive to avoid evil deeds. Descriptions of the Fire and its inhabitants also reassured the believers that those who do wrong in this life will not escape Allaah’s punishment. Such descriptions were also aimed at scaring the disbelievers into reconsidering their position before it became too late. Some of the verses also reasoned with those who could not accept the resurrection by giving them examples from nature, such as rain falling on dead earth bringing it back to life.

دیگران به شکلی منطقی اشاره کردند که بازآفرینی زندگی آسان‌تر از آفرینش آن است، هرچند برای الله همه این‌ها یکسان است।

Others pointed out logically that the recreation of life would be easier than its creation, although it is all the same to Allaah

برخی از افراد میان مکیان در وجود خود خداوند تردید داشتند. از این رو، برخی از آیات نخستین، دلایل منطقی بر اثبات وجود خداوند ارائه کردند. گاهی دلایل از طبیعت و از مخلوقاتی گرفته می‌شد که برای آن جامعه آشنا بودند. خداوند از مکیان پرسید:

There were some individuals among the Makkans who were in doubt about Allaah’s very existence. Thus, some of the early verses presented logical arguments proving Allaah’s existence. Sometimes proofs were taken from nature and the creatures common to that society. Allaah asked the Makkans,

در مواقع دیگر از منطق مستقیم استفاده می‌شد. خداوند از ایشان پرسید که آیا از هیچ آفریده شده‌اند یا خودشان خود را آفریده‌اند:

At other times straight logic was used. Allaah asked them if they were created from nothing or if they created themselves:

این آیه از نظر ایجاز در بیان چالش، شگفت‌انگیز است. تنها سه پاسخ ممکن برای پرسش درباره‌ی منشأ آفرینش وجود دارد. آیه تنها دو مورد را ذکر می‌کند و سومی را به دلیل روشن بودنش ناگفته می‌گذارد. آیه زحمت ابطال این دو احتمال را به خود نمی‌دهد، زیرا آن‌ها چنان آشکارا نادرست‌اند. چیزی که وجود ندارد، توان پدید آوردن هیچ چیزی را ندارد.

This verse is amazing in the conciseness of its challenge. There are only three possible answers to the question of the source of creation. The verse mentions only two and leaves the third unstated due to its obviousness. It doesn’t bother to disprove these two possibilities because they are so obviously false. Something which doesn’t exist doesn’t have the power to bring anything into existence.

به همین ترتیب، همه می‌دانند که زمانی بوده که او یا ما وجود نداشته‌ایم، پس نمی‌توانیم خودمان را آفریده باشیم. حتی اگر کسی بگوید که ما از والدینمان آمده‌ایم و والدینمان از والدین خودشان و همین‌طور تا آخر، زنجیرهٔ علت‌ها سرانجام باید به چیزی برسد که وجودش به هیچ چیز دیگری وابسته نیست. بنابراین، برای آنکه وجود ما معنا داشته باشد، باید الله، آفریدگار، پذیرفته شود. در واقع، یکی از مردم مکه، جبیر بن مُطعِم روایت کرده که شنیده است پیامبر ﷺ این آیات را در نمازش تلاوت می‌کرد و همین باعث شد که احساس کند دلش در حال پرواز است، و سرانجام به همین سبب اسلام آورد.5

Likewise, everyone knows there was a time when he or she didn’t exist, so we can’t have created ourselves. Even if some were to argue that they came from their parents and that their parents came from their parents and so on, the chain of causes must eventually decrease to one whose existence doesn’t depend on anything. Thus, Allaah, the Creator, has to be accepted for our existence to make sense. In fact, one of the people of Makkah, Jubayr ibn Mut‘im reported that he heard the Prophet (r) reciting this passage in his salaah, and it made him feel that his heart was going to fly, which caused him to eventually accept Islaam.5

برای اثبات این موضوع به قریش که قرآن از جانب الله است و محمد ﷺ پیامبر الله است، برخی از آیات مکی، عرب‌ها را به مانند آوردن قرآن فراخواندند. بسیاری از سوره‌ها با حروف مفرد آغاز می‌شوند، مانند «الم»، «ص» یا «ن»، تا مکیان را با همان حروف الفبایی که با آن سخنرانی‌ها و شعرهای آراسته خود را می‌ساختند، به چالش بکشند. الله قرآن را با همان حروف نازل کرد، اما آنان نتوانستند مانندش را بیاورند. از آنجا که عرب‌ها قادر نبودند سوره‌ای حتی به کوچکی کوچکترین سوره قرآن بیاورند، ماهیت معجزه‌آسا قرآن و منشأ الهی آن در آن زمان به روشنی برای مردم اثبات شد. با این حال، بسیاری از آنان ترجیح دادند قرآن را جادویی بدانند و پیامبر ﷺ را جادوگری ماهر.

In order to prove to the Quraysh that the Qur’aan was from Allaah and that Muhammad (ﷺ) was a prophet of Allaah, some of the Makkan verses challenged the Arabs to imitate the Qur’aan. Many of the chapters began with individual letters like “Alif, Laam and Meem,” “Saad,” or “Noon” in order to tease the Makkans with the same letters of the alphabet with which they made their flowery speeches and poetry. Allaah revealed the Qur’aan with the same letters, but they just could not imitate it. Since the Arabs were unable to produce a chapter like even the smallest chapter of Qur’aan, the miraculous nature of the Qur’aan and its divine origin were clearly proven to the people at that time. However, many of them preferred to look at the Qur’aan as a magical spell, and the Prophet (r) as a master magician

مکی آیات میں اکثر عاد اور ثمود جیسی گزشتہ تہذیبوں کی مثالیں دی گئیں، جو اسلام کا پیغام ٹھکرا دینے والوں کو خبردار کرنے کے لیے بیان ہوئیں۔ ان آیات میں قدیم تہذیبوں کے عجائبات کا ذکر ہوا۔ ان میں اللہ تعالیٰ کی ان بے شمار نعمتوں کا بیان تھا جو اللہ نے ان تہذیبوں کے لوگوں پر فرمائی تھیں۔ پھر یہ بتایا گیا کہ ان لوگوں نے اللہ کی نافرمانی کی اور اس کی نعمتوں کا انکار کیا، اور اللہ کا عذاب ان کو اس حال میں آ پکڑا کہ وہ اس بات سے بالکل بے فکر تھے کہ اگر وہ اللہ کو ناراض کریں تو ان کا انجام کیا ہوگا۔ یہ مثالیں عربوں کے لیے کافی مانوس تھیں، کیونکہ ایسی تہذیبوں کے کھنڈرات اب بھی دیکھے جا سکتے تھے۔ مثال کے طور پر مدائنِ صالح کی پتھر کی قبریں، جو ثمود سے منسوب ہیں اور جو نبی صالح ؑ کی قوم تھی، شام کے تجارتی راستے پر ہی واقع تھیں۔

The Makkan verses often mentioned historical examples of earlier civilizations, like the ‘Aad and the Thamood. They were mentioned in order to warn those who had rejected the message of Islaam. The verses spoke about the wonders of the ancient civilizations. They recounted the many blessing which Allaah had bestowed on the peoples of those civilizations. Then they told how the people disobeyed Allaah and denied His blessings, and how Allaah’s punishment caught them while they were totally unconcerned of what could become of them if they displeased Allaah. These examples were quite familiar to the Arabs because the ruins of such civilizations could still be seen. For example, the stone tombs of Madaa’in Saalih, associated with the Thamood, the people of Prophet Saalih, were directly on the trade route to Syria.

در آیات مکّی احکام شرعی بسیار اندک نازل شد. در عوض، آیات بیشتر بر اصولی متمرکز بود که ایمان مسلمانان نخستین را استوار می‌ساخت. این آیات از اهمیت ترس از الله و آگاهی از حضور و علم او نسبت به همه چیز سخن می‌گفتند. بیشتر آنها سرشار از اندرز به صبر، پایداری، راستگویی و امانتداری بود، تا شخصیت اخلاقی و معنوی مسلمانان آغازین را بسازد؛ کسانی که در اقلیت بودند و زیر فشار سختِ جامعه مکّه قرار داشتند.

Very few laws were revealed in the Makkan verses. Instead, the verses concentrated on principles which would build the eemaan (faith) of the early Muslims. These verses spoke of the importance of fearing Allaah and being aware of His presence and knowledge of all things. They were often filled with advice about being patient, perseverant, truthful and trustworthy, in order to build the moral and spiritual character of the early Muslims, who were in a minority and under great pressure from Makkan society

سوره‌های مکّی معمولاً آیات کوتاه، قافیه‌های دلنشین و آهنگ بسیار قوی داشتند. این ویژگی‌ها برای جلب توجه شنوندگانی در نظر گرفته شده بود که اساساً با پیام اسلام مخالف بودند. آیات باید کوتاه می‌بود، زیرا مخاطبان حاضر نبودند به سخنان طولانی و کشدار گوش دهند.

The Makkan soorahs usually had short verses, catchy rhymes, and a very strong rhythm. These qualities were meant to catch the attention of listeners who were basically opposed to the message of Islaam. The verses had to be short because the audience would not be willing to listen to long, drawn-out statements.

همین که آنان هر چیزی از قرآن را می‌شنیدند، انگشتانشان را در گوش‌هایشان فرو می‌کردند و روی برمی‌گرداندند. از این رو، آیات اغلب باید بلافاصله اثر خود را می‌گذاشتند. این آیات بسیار شبیه سجع‌های کاهنان و فالگیران بود، اما معانی‌شان بسیار روشن بود، در حالی که سجع‌های کاهنان بیشتر مبهم و نامشخص بود. برای نمونه، کاهنه‌ای به نام زبراء، قومش را از فاجعه‌ای که به زودی بر آنان فرود می‌آمد، با این عبارات هشدار داد:

As soon as they heard any of the Qur’aan, they would stick their fingers in their ears and turn away. Thus, the verses often had to strike home immediately. They often resembled the chants of the oracles and fortunetellers, but their meanings were very clear, whereas the oracles’ chants were mostly obscure and vague. For example, the oracle Zabraa warned her people about a disaster that would soon strike them in the following words:

به وزش پرتپش باد،

By the fluttering wind,

و شب هنگامی که فرو می‌افتد؛

And the falling night;

به روشنایی بامدادِ درخشان،

By the shining morn,

و ستارهٔ درخشان؛

And the piercing star;

به ابرهای بارانزا سوگند،

By the rain-laden clouds,

همانا درختان دره، به راستی فریبنده‌اند،

Verily, the trees of the valley are really deceptive,

و دندان‌ها به هم فشرده می‌شوند تا پیچ‌خورده گردند.

And teeth gnash until twisted.

همانا تخته‌سنگ‌های کوه از سوگ خبر می‌دهند،

Verily, the boulders of the mountain warn of mourning,

از آن راهِ گریزی نخواهی یافت.

That you won’t find any escape from.

فالگیر زَبْرا.

The fortuneteller Zabraa.