۶.۲ وحی دوم
6.2 The Second Revelation
از آسمان پایینترین، بخشهایی از قرآن بهوسیلهٔ فرشته جبرئیل بر پیامبر محمد ﷺ فرود آورده شد. این روند وحی در طول بیست و سه سال نبوت ایشان ادامه یافت. این وحی با پنج آیهٔ نخست سورهٔ العلق آغاز شد. این آیات بر پیامبر ﷺ نازل شد.
From the lowest heaven sections of the Qur’aan were then taken down by the angel Jibreel to Prophet Muhammad (ﷺ). This process of revelation continued over the twenty-three years of his prophethood. This revelation began with the first five verses of Soorah al-‘Alaq. These verses were revealed to the Prophet (ﷺ)
در حالی که او در اعتکاف معنوی در غار حرا نزدیک مکه بود.۴۲ با این حال، نخستین سورهای که به طور کامل نازل شد، سورهٔ الفاتحه بود.۴۳ نزول این بخش از قرآن آغاز مرحلهٔ نهایی نبوت را رقم زد. آخرین سورهای که نازل شد، سورهٔ النصر بود.۴۴ این سوره در منا در حجة الوداع پیامبر ﷺ نازل شد، که در پایان سال دهم پس از هجرت برگزار شد. به گفتهٔ ابن عباس، آخرین آیهای که نازل شد، آیهٔ ۲۸۱ سورهٔ البقره بود که آخرین آیات از مجموعهای از آیات مربوط به ربا است.۴۵ الله به دومین وحی به این صورت اشاره کرده است:
while he was on a spiritual retreat in the cave of Hiraa’ near Makkah.42 However, the first complete soorah to be revealed was Soorah al-Faatihah. 43 The revelation of this portion of Qur’aan marked the beginning of the final phase of prophethood. The last soorah to be revealed was Soorah an-Nasr. 44 This soorah was brought down in Minaa during the Farewell Hajj of the Prophet (ﷺ), which took place at the end of the tenth year after the Hijrah. According to Ibn ‘Abbaas, the last verse to be revealed was verse 281 in Soorah al-Baqarah, the last of a series of verses dealing with interest.45 Allaah has referred to the second revelation in the following way:
«و قرآنی که آن را بخشبخش کردهایم تا آن را بهتدریج بر مردم بخوانی، و آن را بهتدریج و پیدرپی نازل کردهایم.» ۴۶
“And (it is) a Qur’aan which I have divided into parts in order that you (Muhammad) may recite it to the people gradually, and I have revealed it by successive revelation.” 46
۴۲ از عائشه روایت شده و بخاری آن را گردآوری کرده است (صحیح البخاری، جلد ۱، صفحات ۲-۴، شماره ۳)
42 Reported by ‘Aa’ishah and collected by al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari, vol. 1, pp. 2-4, no. 3)
و مسلم (صحیح مسلم، ج۱، صص ۹۶-۹۸، ح ۳۰۱).
and Muslim (Sahih Muslim, vol. 1, pp. 96-8, no. 301).
۴۳ این روایت را البیهقی در دلائل النبوۃ و الواحدی در أسباب النزول روایت کردهاند. السیوطی گفته است که راویان آن موثقاند، امّا سند آن مُرسَل است. نگاه کنید به: الإتقان، جلد ۱، صفحات ۷۰ و ۷۱.
43 Collected by al-Bayhaqee in Dalaa’il an-Nuboowah and al-Waahidee in Asbaab an-Nuzool. AsSuyootee said its narrators were reliable but the isnaad is mursal. See al-Itqaan, vol. 1, pp.70-71.
آن نظر ابن عباس بود، همانگونه که امام مسلم آن را نقل کرده است (صحیح مسلم، ج ۴، ص ۱۵۵۴، شمارههای ۷۱۷۴-۷۱۷۵). سایر صحابه نیز نظرات متفاوتی داشتند. نگاه کنید به الإتقان، ج ۱، صص ۷۷-۸۱.
44 That was Ibn ‘Abbaas’s opinion, as collected by Imaam Muslim (Sahih Muslim, vol. 4, p. 1554, nos. 7174-5). Other sahaabah had differing opinions. See al-Itqaan, vol. 1, pp. 77-81.
[البخاری نے روایت کیا (صحیح البخاری، جلد ۶، صفحہ ۵۱، حدیث نمبر ۶۷)۔ یہ آیت: «وَاتَّقُوا يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ» ، اسلامی شریعت میں کسی اضافے کا باعث نہیں بنی، لہٰذا اس روایت اور سورۃ المائدہ (۵:۳) میں اللہ کے اس فرمان کے درمیان کوئی تضاد نہیں ہے، جو حجۃ الوداع کے موقع پر نازل ہوا: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ» ۔]
45 Collected by al-Bukhaaree (Sahih Al-Bukhari, vol. 6, p. 51, no. 67). This verse, “And guard yourselves against a day when you will be brought back to Allaah; then every soul will be paid in full what it earned, and they will not be wronged,” did not involve an addition to Islaamic legislation, therefore there is no contradiction between this report and the statement of Allaah in Soorah al-Maa’idah (5):3, revealed at the Farewell Hajj, “This day I have completed your deen for you.”
سورۃ الإسراء (۱۷):106
46 Soorah al-Israa’ (17):106