۸ متنِ قرآنی - اصول التفسیر | Quran Course

۸ متنِ قرآنی - اصول التفسیر | Quran Course

اگر ترتیب آیات توقیفی نبود، این احادیث و دیگر احادیثی که برای آیات خاصی فضیلت‌های ویژه بیان می‌کنند، بی‌معنا می‌شدند. همچنین روایات صحیح فراوانی وجود دارد که پیامبر ﷺ در نماز، خطبه‌های جمعه و موارد دیگر، سوره‌ها را با ترتیب آیات آن‌ها تلاوت می‌فرمودند.

If the order of the verses was not fixed, these hadeeths, and others like them, which attach special benefits for particular verses would be meaningless. There are also numerous authentic reports in which the Prophet (r) recited soorahs with the verses in order during salaah (prayer), Jumu‘ah sermons, etc.

در جریان دومین نسخه‌برداری از قرآن، خلیفه عثمان شخصاً جایگاه هر آیه را در هر سوره بررسی می‌کرد و اطمینان می‌یافت که هر یک در جای خود قرار دارد، حتی اگر آیات منسوخ باشند. ابن الزبیر روایت کرده است که به خلیفه عثمان گفت: «آیه: "و کسانی از شما که می‌میرند و همسرانی از خود بر جای می‌گذارند..."٦ به وسیله آیه دیگر منسوخ شده است، پس چرا آن را نوشته‌ای [یا چرا اجازه داده‌ای که نوشته بماند]؟» او پاسخ داد: «ای برادرزاده‌ام، من هیچ چیزی را از جای اصلی‌اش جابه‌جا نخواهم کرد.» [٦] {البقرة: ٢٤٠}7

During the second copying of the Qur’aan, Caliph ‘Uthmaan personally checked the position of each aayah in every soorah, making sure that every one was in place, even if they were abrogated verses. Ibn az-Zubayr reported that he said to Caliph ‘Uthmaan, “The verse: ‘And those of you who die, leaving wives behind...’6 has been canceled by the other aayah, so why are you having it written[or why are you allowing it to stay written]?” He replied, “O my nephew, I will not remove anything from its original place.”7

به همین ترتیب، ترتیب سوره‌ها را خود پیامبر (ﷺ) تعیین فرمودند، اگرچه نقل شده است که علی بن ابی‌طالب متنی تدوین کرده بود که در آن سوره‌ها بر اساس زمان نزول مرتب شده بودند؛ یعنی با سورۀ العلق آغاز می‌شد، سپس المدثر و آنگاه ن. همچنین نقل شده که ابن مسعود متنی داشت که با سورۀ البقرہ آغاز می‌شد، سپس النساء و آنگاه آل عمران؛ و ابی بن کعب متنی داشت که با سورۀ الفاتحہ آغاز می‌شد، سپس البقرہ، النساء و آل عمران.⁸ با این حال، هیچ‌یک از این یاران بزرگ پیامبر (ﷺ) با ترتیبی که خلیفه عثمان و هیئت صحابه‌ای که نسخه‌های قرآن را رونویسی کرده و به مراکز مختلف دولت مسلمانان فرستادند، تأیید کرده بودند، مخالفتی نکردند. در واقع، این صحابه و دیگران نسخه‌های خود را برای جلوگیری از هرگونه سردرگمی سوزاندند.⁹ اگر ترتیب سوره‌ها ثابت نمی‌بود، هیچ‌یک از این امور رخ نمی‌داد. همچنین باید توجه داشت که جبریل در هر رمضان از زندگی پیامبر (ﷺ) یک‌بار قرآن را بر ایشان مرور می‌کرد، جز در سال آخر که دو بار آن را برای ایشان تلاوت کرد.¹⁰ برای آنکه چنین مرور و بازخوانی‌ای ارزشی داشته باشد، ترتیبی ثابت باید وجود می‌داشت، به‌ویژه با توجه به این واقعیت که برخی از صحابه به هنگامی که پیامبر (ﷺ) آن را بر جبریل تلاوت می‌کرد، گوش می‌دادند.

Similarly, the order of the soorahs was fixed by the Prophet (r) himself, although it is recorded that ‘Alee ibn Abee Taalib had compiled a text in which the soorahs were ordered according to the time of their revelation. That is, it began with Soorah al-‘Alaq, then al-Mudath-thir, and then Noon. It has also been recorded that Ibn Mas‘ood had a text which began with Soorah al-Baqarah, then an-Nisaa’, and then Aal‘Imraan; while Ubayy had one which began with Soorah al-Faatihah, then al-Baqarah, an-Nisaa’, and Aal ‘Imraan.8 However, none of these great companions of the Prophet (ﷺ) argued with the order confirmed by Caliph ‘Uthmaan and the committee of sahaabah that copied and distributed copies of the Qur’aan to the various centers of the Muslim state. In fact, these and other companions burned their copies in order to avoid any confu-sion.9 None of this would have taken place if the order of the soorahs was not fixed. It should also be noted that Jibreel reviewed the Qur’aan once during every Ramadaan of the Prophet’s life except during the final year, in which he recited it to him twice.10 For such a review to be of any value, a fixed order had to have been there, especially considering the fact that some of the sahaabah used to listen to the Prophet (ﷺ) as he recited it to Jibreel.

«سورہ‌ها بر پیامبر (ص) در طول مدتی نازل می‌شد. هرگاه چیزی بر او نازل می‌شد، یکی از کاتبانش را فرا می‌خواند و می‌فرمود: "این را در سوره‌ای که چنین و چنان را ذکر می‌کند، قرار دهید." (مسند احمد، شمارهٔ ۳۷۶ و ۴۶۸.) این حدیث را ابوداوود (سنن ابی داوود، ج ۱، صص ۲۰۱-۲۰۲، شمارهٔ ۷۸۵) و ترمذی نیز گرد آورده‌اند و دارای هفت اسناد است که همهٔ آن‌ها یزید الفارسی را در بر دارد؛ ابن حجر او را «مقبول» (پذیرفته‌شده در روایات تأییدی) دانسته است. (نگاه کنید به تقریب التهذیب، ص ۶۰۶، شمارهٔ ۷۷۹۶.) سایر راویان بسیار مورد اعتمادند. بنابراین این حدیث به‌تنهایی ضعیف است، اما می‌توان از آن در جایی استفاده کرد که روایتی دیگر، مانند حدیث عثمان بن ابی العاص، را تأیید کند.»

“Soorahs were revealed to the Prophet (r) over a period of time. Whenever something would be revealed to him, he would call one of his scribes and tell him, ‘Place this in the soorah that mentions such-and-such.’ (Musnad Ahmad, nos. 376 and 468.) The hadeeth was also collected by Aboo Daawood (Sunan Abu Dawud, vol. 1, pp. 201-2, no. 785) and at-Tirmithee and has seven isnaads, all containing Yazeed al-Faarisee, who was classified as maqbool (acceptable for corroborative reports) by Ibn Hajar. (See Taqreeb at-Tahtheeb, p. 606, no. 7796.) The rest of the narrators are highly reliable. The hadeeth is thus weak by itself, but it may be used where it corroborates another report, such as the hadeeth of ‘Uthmaan ibn Abee al-‘Aas.

روایت شده توسط مسلم (صحیح مسلم، ج ۲، صص ۳۸۶-۳۸۷، ش ۱۷۶۶) و ابوداود (سنن ابی داود، ج ۳، ص ۱۲۰۳، ش ۴۳۰۹).

4 Collected by Muslim (Sahih Muslim, vol. 2, pp. 386-7, no. 1766) and Aboo Daawood (Sunan Abu Dawud, vol. 3, p.1203, no. 4309).

صحیح مسلم، جلد ۳، صفحه ۸۵۴، شمارهٔ ۳۹۳۷.

5 Sahih Muslim, vol. 3, p. 854, no. 3937.

۶ سورۃ البقرہ (۲): ۲۴۰

6 Soorah al-Baqarah (2):240.