3 - Dalaalat An-Nass
3 - Dalaalat Un-nass
Ufafanuzi wake:
Its definition:
Dalaalat un-Nass ni pale ambapo Nass (maandishi) inaonyesha kwamba Hukm ambalo maandishi hayajalitaja moja kwa moja linalingana na Hukm lililoelezwa katika maandishi hayo.
Dalaalat un-Nass is when the Nass (text) indicates that the Hukm that the text has been silent upon is in conformity to the Hukm that has been expressed in the text.
Baadhi ya 'Ulamaa wameiita Mafhoom Al-Muwaafaqah (ufahamu wa muwafaka/makubaliano). Hiyo ni kwa sababu kile kinachodokezwa ndani ya Lafzh katika hali au mahali (Mahall) pa kimya kinaendana na Hukm iliyoelezwa (Al-Mantooq) ndani ya maandishi. Wengine wameiita 'Fahwaa l-Khitaab' (maana au kiini cha hotuba) kwa sababu 'Fahwaa' ya Kalaam (usemi) inarejelea maana yake. Kwa hiyo, ikiwa maandishi kwa 'Ibaarah yake (kwa Alfaazh zake) yanaelekeza kwenye Hukm ya hali maalum, kisha ikapatikana hali nyingine inayolingana na ya kwanza kwa kuzingatia 'Illah ya Hukm, au inayofaa zaidi kwake (Awlaa), na kwamba ulinganifu huu kati ya hali hizi mbili unaeleweka kwa kuelewa tu lugha, hivyo kwamba unakuja mara moja akilini, kwamba Nass (maandishi) inahusu hali zote mbili, basi maandishi hayo yatakuwa na Dalaalah (dalili) nyingine isipokuwa Dalaalat ul-Ibaarah, nayo ni Dalaalat un-Nass. Mfano: