Allah (c.c.), malını dilediği fiyattan satma hakkını herkese bırakmıştır. İbn Mace, Ebu Said'den rivayet etmiştir ki, Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurmuştur: "Alım satım rızaya dayalıdır." Ancak devlet (hükümet) halkın üzerine fiyat zorlaması yapabileceğinden, Allah (c.c.) bazı malların belirli fiyatlarını koyup insanları bu fiyatlara göre alıp satmaya zorlamayı yasaklamıştır; bu nedenle fiyat tespiti yasaklanmıştır.

Allah (swt) has left to everybody the right to sell his commodity at the price He likes. Ibn Majah has narrated from Abu S’aid, that He said, the Messenger of Allah (pbuh) said: “Selling (trading) is by consent.” But because it is possible that the State (government) may force pricing over the people, Allah (swt) prohibited it to set certain prices for commodities and then force people to trade (selling and buying) according to them; therefore, price-fixing was prohibited.

Fiyat tespiti, hükümdarın, onun naiplerinin ya da Müslümanlar üzerinde herhangi bir yetkiye sahip olan kimsenin, tüccarlara (tacirlere) mallarını belirlenmiş bir fiyattan başka satmamalarını emretmesidir. Böylece fiyatları yükseltmeleri engellenir, fiyatları artırmamaları için; ve başkalarıyla rekabet etmemeleri için bu fiyatların altında ticaret yapmalarına da izin verilmez. Yani, halkın menfaati (Maslaha) için belirtilen fiyatı artırmaları veya azaltmaları yasaklanır. Bu, Devletin fiyatlara müdahale ettiği, malların tamamı ya da bazıları için belirli fiyatlar koyduğu ve kamu yararına olduğunu düşündüğü için, kimsenin belirlenen fiyatın üstünde ya da altında satış yapmasına izin vermediği anlamına gelir. İslam, fiyat tespitini kesinlikle yasaklamıştır. Bunun dayanağı, İmam Ahmed'in Enes'ten rivayet ettiği şu hadistir: Enes dedi ki: "Allah Resûlü (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında fiyatlar yükseldi. Dediler ki: 'Ey Allah'ın Resûlü, fiyatları tespit etmenizi isteriz.' Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) buyurdu: 'Şüphesiz ki Allah, yaratandır, tutandır (Kâbıd), cömert olandır (Bâsıt), rızık verendir (Rezzâk), fiyat tespit edendir (Mus'ir). Ben Allah'a kavuşmayı isterim, öyle ki hiç kimse benden, ne kan ne de mal yönünden, ona karşı işlediğim bir haksızlık için şikâyetçi olmasın.'" Ayrıca Ebû Dâvûd, Ebû Hureyre'den şöyle rivayet etmiştir: "Bir adam gelip dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü, fiyatları tespit edin.' Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) buyurdu: 'Bilakis, fiyatları Allah azaltır ve artırır.'" Bu hadisler, fiyat tespitinin yasak olduğunu ve onun giderilmesi için hükümdara şikâyet edilen bir haksızlık olduğunu gösterir. Eğer hükümdar bizzat fiyat tespiti yapmışsa, yasaklanmış (Haram) bir fiyat tespiti eylemi olduğu için Allah (subhanehu ve teâlâ) katında günahkâr olur. Vali olsun, Halife olsun, fiyat tespiti yapan hükümdara karşı her vatandaşın, bu eylem hakkında Mahkemeye (Mahkemetü'l-Mezâlim) şikâyette bulunma hakkı vardır. Bu mahkemenin, aleyhine karar vermesi ve bu haksız uygulamayı (Mazlumiyet) ortadan kaldırması için şikâyet edilir.

Price-fixing is where the ruler or his deputies or anyone who holds any authority upon the Muslims orders the traders (merchants) not to sell commodities except with a specified price. Thus they are prevented from increasing the prices so they do not raise them up, nor are they allowed to trade with less than these prices so that they do not compete with others. That is to say, they are prevented from increasing or decreasing the stated price for the peoples’ interest (Maslaha). This means that the State intervenes in the prices and puts certain prices for the commodities or for some of them, and prevents anybody from selling with higher or lower than the fixed price, as it considers this to be for the public interest. Islam prohibited pricing absolutely, due to what Imam Ahmad narrated from Anas who said: “Prices increased at the time of the Messenger of Allah (pbuh), so they said, O Messenger of Allah, we wish would you price (fix the prices). He (pbuh) said: “Indeed Allah is the Creator, the holder (Qabidh), the Open-handed (Basit), the Provider (Raziq), the Pricer (who fixes prices); and I wish I will meet Allah and nobody demands (complains) of me for unjust act I did against him, neither in blood or property.” Also Abu Dawud narrated from Abu Huraira, He said, “A man came and said, O Messenger of Allah, fix prices. He (pbuh) said: “Rather Allah reduces and increases.” These Ahadith indicate that pricing is prohibited and is an unjust act against which a complaint is made to the ruler to remove it. And if the ruler himself did pricing He would be sinful in the sight of Allah (swt), because it is a prohibited (Haram) act. Every person of the citizens would have the right to complain to the Court of the Unjust Acts (Mahkamat Al-Madhalim) against the ruler who makes pricing, whether He was a governor (Wali) or Khalifah. He complains to this court about this act in order to judge against Him and remove this unjust act (Madhlama).

Fiyat belirlemenin yasaklanması tüm mallar için geneldir; dolayısıyla gıda maddeleri ile diğer mallar arasında bir fark yoktur. Bunun sebebi, hadislerin fiyat belirlemeyi mutlak olarak yasaklamasıdır; bu yüzden onlar genel (âm) hadislerdir ve onları gıda maddeleri veya diğer mallarla sınırlandıran hiçbir şey yoktur. Dolayısıyla fiyat belirlemenin yasaklanması geneldir ve bu da her şeyin fiyatlandırılmasını kapsar.

Prohibiting pricing is general for all commodities, so there is no difference between the foodstuffs and others. This is the case because the Ahadith forbid pricing absolutely, so they are general (A’am) Ahadith and there is nothing that qualifies them with the foodstuffs or others; so prohibition of pricing is general, which thus includes the pricing of anything.

Fiyat belirlemenin gerçeği şudur: Savaş hâlinde de barış hâlinde de, hangi koşulda olursa olsun, ümmet üzerinde büyük bir haramdır. Ayrıca fiyat belirleme, devletin gözetiminin ve denetiminin dışında, insanların görünmeden ticaret yaptığı gizli bir piyasanın açılmasına yol açar; bu piyasaya karaborsa denir. Bu nedenle fiyatlar öyle yükselir ki zengin insanlar mallara sahip olur ve yoksulları dışarıda bırakır. Dahası fiyat belirleme tüketimi etkiler, dolayısıyla üretimi etkiler ve bir ekonomik krize yol açabilir. Ayrıca insanlar mallarının üzerinde tasarruf hakkına sahiptir; çünkü mülkiyet, mülk üzerinde kontrol sahibi olmak demektir. Oysa fiyat belirleme, onların üzerine hacir (tasarruf kısıtlaması) uygulamak anlamına gelir; bu da ancak bu durumda mevcut olmayan ilahi bir nasla mümkün olabilecek bir şeydir. Dolayısıyla insanların mallarına belirli fiyatlar koyarak ve onların bundan yüksek ya da düşük fiyatla ticaret yapmasını engelleyerek, onlar üzerine hacir uygulamak caiz değildir.

The reality of pricing is that it is a grave Haram upon the nation under all circumstances, whether in the situation of war or peace, or as it opens a hidden market in which people trade unseen by the government and away from its supervision; a market which is called the black market. Therefore, the prices increase such that the rich people would possess commodities to the exclusion of the poor. Moreover, pricing would have an affect on consumption, thereby affecting the production, and may lead to an economic crisis. Furthermore, people have control over their property, because ownership of property means that they have control over it whereas, pricing means forcing interdiction (Hajr) over them, a matter which is not allowed except through a divine text which does not exist in this case. So it is not allowed to force interdiction (Hajr) over people by putting specific prices for their commodities and preventing them from trading with higher or lower than that.

Savaş zamanlarında veya siyasi bir kriz sırasında yükselen fiyatlar, malların ya tekel amacıyla stoklanması nedeniyle piyasada bulunmamasından ya da kıtlığından kaynaklanmaktadır. Eğer malların piyasada bulunmaması tekelcilikten kaynaklanıyorsa, tekelcilik Allah (SWT) tarafından yasaklanmıştır. Eğer piyasada kıtlık yüzünden bulunmuyorsa, ulusun işlerini yürütmekle yükümlü olan Halife, malları başka yerlerden getirerek piyasada bulunmalarını sağlamak için çaba göstermelidir ve böylece fiyatların yükselmesini önlemiş olur.

In regard to the prices that rise at the time of war, or during a political crisis, this results from either the non-availability of the commodities in the market because of their being hoarded as monopoly or because of their shortage. If their absence was due to monopoly, monopoly was prohibited by Allah (swt), and if it was due to their shortage in the market, then the Khalifah, who is ordered to look after the affairs of the nation, must strive to make them available in the market by bringing them from other places, and thus He would prevent the prices from rising.

Ramadha (kül) yılı olarak adlandırılan kıtlık yılında, yalnızca Hicaz'da o yıl gıda sıkıntısı yaşanması ve bunun sonucunda gıda fiyatlarının yükselmesiyle kıtlık baş gösterdiğinde, Ömer ibn el-Hattab gıda maddelerinin fiyatlarını sabitlemedi. Bunun yerine Mısır ve eş-Şam'dan Hicaz'a gıda maddesi sevkiyatı yapılmasını emretti; böylece fiyatlar, fiyat belirlemeye gerek kalmadan düştü.

In the famine year, which was called Ramadha (ashes) year, when famine occurred only in Hijaz due to food shortage in that year and thus food prices increased, ‘Umar ibn Al-Khattab did not fix the prices of the foodstuffs. Rather He ordered supplies of foodstuffs from Egypt and ash-Sham to be sent to the Hijaz; thus prices dropped without the need for pricing.