5.6 Yasaklanmış Faydalar Üzerinden İşçi Kiralamanın Hükmü
5.6 The Ruling Regarding Hiring Over Prohibited Benefits
Hukukî olarak geçerli bir kiralama için, elde edilecek fayda özünde helal olmalıdır. Dolayısıyla çalışan, yasak olan bir iş için kiralanmamalıdır. Buna göre bir işçi, alkolü satın alana taşıması veya onu preslemesi için kiralanmamalıdır. Domuz veya leş taşıması için de kiralanmamalıdır. Et-Tirmizî, Enes bin Malik'ten rivayet etmiştir: "Allah'ın Resûlü ﷺ, alkolle ilgili on sınıf insana lanet etti: onu presleyen, preslettiren, onu içen, taşıyan, kendisine taşınan, ona servis yapan, onu satan, kendisi için satılan, onu satın alan ve kendisi için satın alınan." Faizli her türlü işte kiralama da caiz değildir, çünkü bu yasak bir faydaya karşılık yapılan kiralamadır. Ayrıca İbn Mâce'nin İbn Mesûd'dan rivayetine göre Peygamber ﷺ, faizi alana, onu yiyene, onu verene, faiz muamelesine şahitlik eden iki kişiye ve kayıt tutanına lanet etmiştir. Bankaların ve darphanelerin çalışanları ile faizle uğraşan bütün kuruluşlar incelenmelidir. Kendisi için işe alındıkları iş, faiz işinin bir parçasıysa, bu faiz yalnızca o işin ürünü olsun ya da o iş diğerleriyle birlikte ürettiği olsun, Müslümanların böyle işleri yapması yasaktır. Bu; müdürü, muhasebecileri, denetçileri ve doğrudan veya dolaylı olarak faizle bağlantılı fayda sağlayan her işi kapsar. Ancak doğrudan veya dolaylı olarak faizle ilgisi bulunmayan işler, örneğin hamal, güvenlik görevlisi, temizlikçi ve benzeri işler caizdir; çünkü bu, helal bir faydaya karşılık yapılan kiralamadır ve faizin kayıt tutanına ve şahitlerine uygulanan hüküm onlara uygulanmaz. Bankalarda çalışanlara benzer şekilde, faizli işlemlere karışan devlet memurları da vardır; örneğin çiftçilere faizli kredi hazırlamakla görevli memurlar ve faizli işlerde yer alan Hazine memurları ile malı faizle ödünç veren yetimler dairesi çalışanları. Bütün bunlar yasak işlerdir; bunlarla ilgisi olan kimse büyük bir günah işlemiş olur, çünkü faizin yazıcısı ve faizin şahidi hakkında da bu hüküm geçerlidir. Aynı şekilde, Müslümanın Allah'ın (SWT) yasakladığı herhangi bir işle uğraşması da haramdır.
In order that hiring be legally valid, the benefit must be permitted (Halal) in nature. So the employee should not be hired for doing something which is prohibited. Accordingly a worker should not be hired to carry alcohol to one who buys it, or to press it. Nor should He be hired to carry pigs or carrion. At-Tirmidhi narrated from Anas ibn Malik, who said: “The Messenger of Allah (pbuh) cursed ten types of people regarding alcohol: its presser, the one who asks for it to be pressed, its drinker, its carrier, the one to whom it is carried, the one who serves it, its seller, the one for whom it is sold, its purchaser and the one for whom it is purchased.” Hiring is also not allowed over any work of usury, because it is a hiring over a prohibited benefit, and because ibn Majah narrated from ibn Mas’oud that the Prophet (pbuh) (pbuh) cursed the one who takes usury, his agent, its two witnesses and its recorder (clerk). The employees of banks and coinage (minting) departments and all the organisations that deal with usury have to be examined. If the work they were hired to do is a part of the usury work, whether the usury is the product of that work exclusively, or whether it is produced by that work along with others, Muslims are prohibited to perform such works. This includes the manager, accountants and auditors and every work that provides a benefit connected with usury, directly or indirectly. But the works that are not connected with usury directly or indirectly, such as the porter, the guard, the cleaner and the like, these works are allowed, because such work is hiring on an allowed benefit, and because what applies on the recorder and the witnesses of usury, does not apply to them. Similar to the employees of banks are government employees who are involved in deals with usury, such as employees who work in preparing loans with interest to farmers, and Treasury employees who are involved in usury works, and the employees of the orphans departments which lend property with interest. All these are prohibited jobs; anyone who is involved with them is committing a great sin, because it applies to Him since He is the recorder or the one who witnesses usury. Similarly it is prohibited upon a Muslim to engage in any work prohibited by Allah (swt).
İşin kârı veya ortaklığı, hukuken geçersiz olmasından dolayı yasak olan işler hakkında — sigorta şirketleri, hisse senedi şirketleri ve kooperatif birlikleri ve benzerleri gibi — bunların incelenmesi gerekir. Çalışanın yaptığı iş haramsa veya batıl ya da fasit bir akde dayanıyor ya da bunlardan kaynaklanıyorsa, bir Müslümanın bunu üstlenmesine izin verilmez; çünkü bir Müslüman batıl veya fasit akitlerle ve bunlardan doğan işlemlerle uğraşamaz. Hüküm-i Şer'î'ye (ilahi hükme) aykırı olan hiçbir akit veya işlemle uğraşmasına izin verilmez; dolayısıyla bunlara dahil olması için işe alınması da yasaktır. Bu, sigorta akitlerini kaydeden, her ne kadar bunlardan hoşlanmasa da, sigorta şartlarını müzakere eden veya sigortayı kabul eden çalışan için de geçerlidir. Aynı şekilde, kooperatif birliklerinin kârını üyelerin hisselerine göre dağıtan çalışan, şirket hisselerini satan veya hisse senedi muhasebesinde çalışan ve ayrıca kooperatif birlikleri ve benzerleri için reklam yapan çalışan da böyledir. Hukuken yapılmasına izin verilen işlerde çalışan bütün şirket personeli ise bu tür pozisyonlarda istihdam edilmesinde bir sakınca yoktur.
With regard to the work, whose profit or association in it, is prohibited because it is legally invalid such as insurance companies, share holding companies and co-operative associations and the like, they have to be examined. If the work that the employee performs is illegal, or it is of an invalid (Batil) or defective (Fasid) contract, or results from them, a Muslim is not allowed to handle it, because a Muslim is not allowed to deal with invalid or defective contracts or with the actions which result from them. He is not allowed to deal with any contract or action which disagrees with the Hukm Shar’i (divine rule), so it is prohibited for Him to be hired for involving in them. This is like the employee who records insurance contracts though He dislikes them, the one who negotiates the insurance terms, or the one who accepts the insurance. Similarly is the case of the employee who distributes the profit of the co-operative associations according to the member holdings, the employee who sells company shares or who works in share stock accounting, and also the employee who advertises for the co-operative associations and the like. All employees of companies, whose work is legally allowed to be performed, are allowed to be employed in such positions.
Bir kişinin bir işi kendi adına yapmasına hukuken izin verilmiyorsa, o işi yapmak üzere çalışan olmasına da izin verilmez ve o işi yapmak için kiralanmasına da izin verilmez. Dolayısıyla yapılması yasaklanmış fiiller için, Müslüman'ın başkasını bu işe kiralamasından da, bizzat kendisinin bu işleri yapmak üzere kiralanmasından da men edilmiştir.
If a person is not legally allowed to perform a work for himself then He is not allowed to be an employee to do it, and He is not allowed to be hired to do it. So actions which are prohibited to be conducted, the Muslim is prohibited from hiring others to it or to be hired, himself, to do them.