Faiz, Bay' (ticaret) ve Selem (peşin satış) işlemlerinde yalnızca altı kalemde gerçekleşir; bunlar: hurma, buğday, arpa, tuz, altın ve gümüştür. Kard (borç) konusunda ise faiz, her türlü şeyde, yani her şeyde gerçekleşebilir; bir kişinin başkasına bir şey ödünç vermesi ve bunun karşılığında fazla ya da eksik bir şey beklemesi veya farklı bir şey alması yasaktır. Borcun ya da ödünç alınan herhangi bir şeyin geri ödenmesi, ödünç alınan malla aynı miktarda ve aynı cinsten olmalıdır. Ticaret ve Selem ile Kard arasındaki fark şudur: birincisi farklı bir cinsle ya da aynı cinsle değiştirilebilirken, Kard yalnızca aynı cinsle değiştirilebilir, başka hiçbir şeyle değiştirilemez. Faizin yalnızca belirtilen altı kalemde gerçekleştiğine dair delil, Sahabenin genel icmasına dayanır ve Müslim'in Übade bin es-Sâmit'ten rivayet ettiğine göre Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurmuştur: "Altın altına, gümüş gümüşe, buğday buğdaya, arpa arpaya, hurma hurmaya, tuz tuza; eşit eşitle, ölçü ölçüyle ve elden ele (yani peşin olarak) yapılmalıdır; cinsler farklılaşırsa, elden ele olmak şartıyla dilediğiniz gibi satın." Sahabenin genel icmâı ve hadis, belirli şeylerin faize tabi olduğunu belirtmiştir; dolayısıyla faiz yalnızca bu şeylerde gerçekleşebilir. Faizin uygulandığı şeyler hakkında İslam hukukunun, "Delil bulunmadıkça tüm şeyler başlangıçta mübahtır" ilkesi geçerlidir. Bu altı kalemden başka hiçbir şey hakkında delil kesinleşmemiştir; dolayısıyla faiz yalnızca bunlarda gerçekleşir. Aynı kökenden olan şeyler ile zikredilen altı kalemin niteliklerine uyan şeyler de dahil edilir ve aynı hükme tabidir, ancak bunların dışındaki hiçbir şey dahil edilmez. Bu şeylerin yasaklanmasının ardındaki illet (ʿİllet) konusuna gelince, bu yönde bir Şeriat metni yoktur; dolayısıyla bu durumda bir illet çıkarılmasına gerek yoktur, çünkü illetin şer'i bir illet olması gerekir, akli olması değil; ve illet bir metinden çıkarılamıyorsa, tanınamaz.

Usury does not take place in the Bay’a (trade) and the Salam (advance sale) except in six items only, and they are: dates, wheat, barley, salt, gold and silver. As for the Qardh (loan), usury can take place in all its types i.e. in everything; it is forbidden for a person to lend something to another, and to expect more or less for it, or to receive something different in return. The settlement of the loan or anything borrowed should be by the same amount and the same type of goods borrowed. The difference between the trading and the Salamon the one hand, and the Qardh on the other hand, is that the former can be exchanged for a different type or for the same type, whereas the Qardh can only be exchanged for the same type and nothing else. As for the evidence that usury can only take place in the six mentioned items, this is derived from the general consensus of the Sahaba and because Muslim reported on the authority of Ubada ibn as-Samit that the Messenger of Allah (pbuh) said: “The gold for gold, the silver for silver, the wheat for wheat, the barley for barley, the dates for dates and the salt for salt; like for like, measure for measure and hand to hand (i.e. immediately) and if they differed sell as you wish if it was hand to hand.” The general consensus of the Sahaba and the Hadith have mentioned that specific things are subject to Riba, thus it cannot occur except within these things. The Shari’ah principle stating that: “All things are originally permitted unless there is evidence about the prohibition” applies to the things in which Riba occurs. Evidence has not been established regarding any other things except these six that are mentioned, therefore Riba only occurs in them. Things which are from the same origin and things which fit the description, as the six mentioned, are included and they follow the same rule, but nothing else. As for the reason (Illah) behind prohibiting these things, there is no Shari’ah text to that effect, therefore no reason must be deduced in this instance, simply because the reason must be a Shari’ah one and not rational; and if the reason cannot be deduced from a text, it cannot be recognised.

Kıyas yoluyla illet bakımından da bu durumda bir sonuca varılamaz; çünkü illet üzerinden kıyas yapılabilmesinin şartı, kıyas yapılacak açık ve anlaşılır bir vasfın bulunmasıdır. Eğer açık bir vasıf bulunamazsa, yasaklama hükmünün bir illeti de olamaz; ayrıca isim cinsinden olup fiilden türemeyen birincil bir kelime ve belirsiz bir vasıf, şeriatın illeti sayılamaz ve bunlardan kıyas yapılamaz. Örneğin Resulullah (sav), Ebu Bekre'den rivayet edilip İbn Mace tarafından nakledilen hadiste şöyle buyurmuştur: "Hakim, öfkeli olduğu halde iki taraf arasında hüküm vermek için oturmamalıdır." Öfke, hükmün verilmesini engelleyen sebep olarak görülmüştür; bunun nedeni, engelleyici unsurun açıkça öfke olduğunun anlaşılmasıdır. Dolayısıyla öfke bir illettir ve illet, metnin anlaşılmasından, yani engellemenin bu sebeple olduğu anlayışından çıkarılmıştır. Bu anlayış, aklın karıştığını gerektirir. Bu nedenle öfkeye veya öfke gibi illet olan şeye benzeyen her şeye kıyas yapılabilir; örneğin aklı karıştıran şiddetli açlık gibi. Böyle durumlarda öfke üzerinden başka bir şeye kıyas yapmak doğru olur, çünkü "öfke" ifadesi, hükmün verilmesinin engellenmesini açıklayan bir vasıftır. Bu durum, Allah (swt)'ın şu buyruğundan farklıdır:

As for the analogy of the reason, this also cannot be deduced in this instance, for the condition of making analogy in the reason itself must be the presence of a clear and understood description in order that analogy can be made to it. If there were no clear description to be found, there can be no reason behind the rule of prohibition; and things like a primary noun (not derived from a verb form) and a vague description cannot be regarded as divine reason, and analogy cannot be made from it. For instance, when the Messenger of Allah (pbuh) said, as reported by Ibn Majah on the authority of Abu Bakra: “A judge must not sit to pass judgement between two disputing parties when he’s in a State of anger.” Anger was considered as the reason for preventing the passing of judgement; this is because it is clearly understood that anger is the preventive factor, thus it was an “illa” (reason); the reason itself was deduced from the understanding of the text, which is that the prevention was because of it. This understanding entails that the mind is confused; therefore analogy can be made to anger or anything similar to what made anger as the reason (Illah) i.e. it would cause the mind to be in a state of confusion, such as severe hunger for instance. In such cases, it would be right to make analogy with the anger on anything else, for the expression of “anger” is a description that explains the prevention of passing judgement. This is unlike Allah (swt)’s saying:

"Size ölü hayvan eti haram kılındı" [Al-Ma’idah: 3]

“Carrion meat has been made unlawful to you” [Al-Ma’idah: 3]

Leş, yasağın açıklayıcı bir nitelendirmesi değildir; bu nedenle ona kıyas yapılamaz ve yasak yalnızca leş eti ile sınırlı kalır. Ayrıca faizin buğday üzerinde yasaklanmış olması, onun başka şeyler için kıyas olarak kullanılamayacağı anlamına gelir; çünkü buğday bir öz addır, bir anlam taşıyan bir ifade değildir. Buğday olduğu için faizin buğdayda yasaklandığını söylemek yanlış olur; zira bu, bir anlam taşıyan bir ifade değildir, dolayısıyla yasağın illeti (gerekçesi) olarak kabul edilemez ve başka şeylere kıyas için kullanılamaz.

Carrion is not an explanatory description of prohibition, therefore, analogy can not be made to it and the prohibition would in this case be restricted to the carrion meat. Also if usury has been prohibited on wheat, it cannot be used as analogy for anything else, for wheat is a primary noun, and not an expression that carries an understanding. It would be wrong to say that usury has been forbidden in the wheat because it is food, for it is not an expression that carries an understanding, thus it cannot be considered as a reason for the prohibition and it cannot be used as an analogy on other things.

Allah'ın Elçisi'ne gelince (pbuh) — Muslim'in Mu'mmar ibn Abdullah'tan rivayet ettiği hadis: "Yiyecek yiyecekle, eşit miktarda" ve Ahmed'in Ebu Sa'id el-Hudri'den rivayet ettiği hadis, "Allah'ın Elçisi ﷺ onlara çeşitli yiyecekler dağıttı, bunların bazıları diğerinden daha iyiydi. Bunun üzerine dedi ki: 'Aramızda artırarak pazarlık etmeye başladık. Bunun üzerine Allah'ın Elçisi ﷺ bizi bunu yapmaktan men etti ve ancak ölçü ile ölçü, hiçbir artış olmaksızın ticaret yapmamızı emretti.'" Ayrıca En-Nesai'nin Cabir'den rivayet ettiği hadis: "Allah'ın Elçisi ﷺ şöyle buyurdu: 'Bir yığın yiyecek, başka bir yiyecek yığınıyla, ya da yiyecek yığını belirli bir ölçülü yiyecekle takas edilmemelidir.'" Bütün bu hadisler, yasağın illetinin yiyecek olduğunu göstermez. Bunlar yalnızca yiyecek maddelerinde riba'nın gerçekleştiğini belirtir; bu nedenle genel bir kural olarak tüm yiyecek türlerini kapsar. Sonra Allah'ın Elçisi ﷺ'nın hadisi, riba'nın gerçekleştiği yiyecek türlerini belirlemek için gelmiştir. Çünkü patlıcan, kabak, havuç, tatlı patates, biber, sarımsak ve üzüm gibi, riba'nın gerçekleşse dahi yasaklanmadığı başka birçok yiyecek türü vardır. Sahabe icmaına göre bunlarda riba yoktur; oysa "yiyecek" ifadesi bunlara da uygulanır, çünkü bunlar yenilebilir şeylerdir. Ayrıca Muslim'in Aişe'den (ra) rivayet ettiği, Allah'ın Elçisi ﷺ'nın şöyle buyurduğu hadis de bunu destekler: "Yemek hazır olduğunda namaz yoktur" yani yemek yenmeye hazırdır. Dolayısıyla riba her türlü yiyecekte gerçekleşseydi, yukarıda sayılan yiyecekler de riba konusu olurdu. Bu da yiyecek hadisinin genel olduğunu ve ribanın, Allah'ın Elçisi ﷺ'nın "Buğday buğdayla, arpa arpayla, hurma hurmayla..." sözünde belirttiği türlerde gerçekleştiğini gösterir. Ve tıpkı Kur'an'ın Hadis ile tahsis edilebildiği gibi, Hadis de başka bir Hadis ile tahsis edilebilir. Bu nedenle, ticarette ve selemde riba (faiz), yalnızca Hadiste zikredilen altı türde gerçekleşir.

As for the Messenger of Allah (pbuh) Hadith reported by Muslim on the authority of Mu’mmar ibn Abdullah: “The food for food, in equal quantities”, and the Hadith reported by Ahmed on the authority of Abu Sa’id Al-Khudri “that the Messenger of Allah (pbuh) divided among them different types of food, some of which was better than the other, so He said: ‘We started bidding amongst ourselves so the Messenger of Allah (pbuh) prohibited us from doing so and ordered us not to trade in it except by measure for measure with no increase whatsoever’”. As well as the Hadith reported by An-Nisai on the authority of Jabir that the Messenger of Allah (pbuh) said: “A heap of food must not be traded for another heap of food, nor the heap of food for the fixed measure of food.” All these Ahadith do not indicate that the reason of prohibition is the food. Rather they merely indicate that usury does occur in the foodstuffs, therefore it includes all types of foodstuffs which makes it a general rule; then came the Hadith of the Messenger of Allah (pbuh) to specify the types of food in which usury occurs. This is so because there are many other types of foodstuffs where usury, if it occurred, would not be forbidden e.g. aubergines, courgettes, carrots, the sweet, peppers, garlic and grapes are foodstuffs. Usury does not occur in them according to Ijma’a of the Sahaba, despite the fact that the expression of food does apply to them, for they are edible things; and because Muslim reported on the authority of Ayisha (ra) that the Messenger of Allah (pbuh) said: “No prayer when food is ready”, i.e. the food is ready to eat. Therefore, if usury occurred in every type of food, the above mentioned foods would have been the subject of usury; this indicates that the Hadith of food is general and usury occurs in the types specified by the Messenger of Allah (pbuh) in his saying: “The wheat for wheat, the barley for barley, the date for dates...”. And just as the Qur’an can be specified by the Hadith, so can the Hadith be specified by another Hadith. Therefore, usury in the trading and the Salam occurs only in the six types mentioned in the Hadith.

Ayrıca, altının ve gümüşün ağırlıkla değerlendirildiği için riba konusunda yasaklandığını, yasaklanmanın illetinin bunların tartılabilir mallar olması olduğunu söylemek yanlıştır. Yine buğday, arpa, hurma ve tuzda riba yasaklanmıştır, çünkü bu tür mallar hacimle ölçülür, dolayısıyla yasaklanmanın illetinin bu gıda türlerinin hacim ölçüsüyle değerlendirilmesi olduğunu söylemek de yanlıştır. Zira ağırlık ve ölçü, Hadis'te bu gıda türlerinin bir vasfı olarak zikredilmiştir, illet olarak değil. Nesâî, Ubâde İbn es-Sâmit'ten rivayet etmiştir: Allah'ın Resûlü ﷺ şöyle buyurmuştur: "Altın altına, külçe ve sikke olarak, ağırlık ağırlığa; gümüş gümüşe, külçe ve sikke olarak, ağırlık ağırlığa; tuz tuza, hurma hurmaya, buğday buğdaya, arpa arpaya, eşit ve benzer olarak. Kim artırır veya artış talep ederse, riba içine düşmüş olur." Bu Hadis, yasağın uygulandığı durumu açıklamaktadır: altın ve gümüşte ağırlık farkı, buğday, arpa, tuz ve hurmada ise hacim farkı. Bu da bir illet değil, alışverişin yapılış biçimini gösterir. Dolayısıyla riba, tartılan veya ölçülen her maldа değil, yalnızca yukarıda sayılan altı türde, altın ve gümüş için ağırlıkta, diğerleri için ölçüde gerçekleşir. Ödünç verme ve ödünç alma (Karz) ise zikredilen altı tür ile diğer türlerde ve mülkiyete konu olabilen, mülkiyeti meşru biçimde devredilebilen her şeyde caizdir. Bu durumda riba ancak daha yüksek veya daha düşük bir geri ödeme şart koşulduğunda ya da ödünç alınandan daha düşük kalitede bir şey şart koşulduğunda gerçekleşebilir.

Furthermore, it would be wrong to claim that usury has been forbidden in gold and silver because they are estimated in weight, making the reason of prohibition the fact that they are weighed items. And it would be wrong to say that usury in wheat, barley, dates and salt is forbidden because such items are estimated in volumetric measure, thus making the reason of prohibition the fact that such types of foodstuffs are estimated in volumetric measure, this is wrong because the weight and measure were mentioned in the Hadith as a description of those types of foodstuffs and not as a reason. An-Nisai reported on the authority of Ubada Ibn as-Samit that the Messenger of Allah (pbuh) said: “Gold for gold, ore and coins alike, weight for weight, and silver for silver, ore and coins alike, weight for weight, and salt for salt, dates for dates, wheat for wheat, barley for barley, equally and similarly; so He who were to increase or take an increase, He would fall into usury.” The Hadith has explained the situation in which prohibition applies, which is the difference of weight in gold and silver, and the difference of volumetric measure in wheat, barley, salt and dates. This shows the way of exchange i.e. the trading takes place, not a reason for the prohibition. Therefore, usury does not occur in every measured or weighed item, but only in the six types mentioned above in weight for gold and silver, and in measure for the others. As for lending and borrowing (Qardh), this is permitted in the six types mentioned and in other types and in any other thing that can be subject to ownership and whose ownership is lawfully transferable. Usury in this case can only occur if it is stipulated for a higher return or a lower return, or if a condition is laid for lower quality than what has been loaned.