یو کوآپریټیف یو ډول د ونډو شرکت دی. دا یو شرکت دی حتی که د کوآپریټیف په نوم یاد شي. دا د خلکو د یوې ډلې ترمنځ شراکت معنا لري چې په خپل منځ کې موافقه کوي چې د خپلو انفرادي فعالیتونو له مخې یو بل سره یوځای شي.

A Co-operative is one kind of share stock company. It is a company even if called a Co-operative. It means participation between a group of people who agree amongst themselves to associate according to their individual activities.

د تعاونی ټولنه په عام تجارتي بڼه کې رامینځته کیږي چې د خپلو غړو سره مرسته کول یا د دوی د ټاکل شوو اقتصادي ګټو ساتنه ده. په دې ترتیب تعاونی ټولنه د حقونو او مسؤلیتونو له پلوه یوه مؤسسوي ادارې ده، که څه هم دا د نورو هغو تعاوني ټولنو څخه توپیر لري چې اقتصادي ځانګړتیا نه لري. تعاونی ټولنه د خپلو غړو د ګټې د زیاتولو لپاره کار کوي، نه د نورو د ګټو لپاره، او دا خبره د دې مستلزمه ده چې د تعاوني ټولنې اقتصادي فعالیت او د هرو غړو اقتصادي فعالیت (یعنې سوداګرۍ) ترمنځ قوي تړاو جوړ شي.

The Co-operative originates in the usual trading form aiming to help its members or to secure their defined economical interests. Thus the Cooperative is a corporate body regarding rights and duties, although it differs from the other Co-operatives which are not economically oriented. The Co-operative works to increase the profit of its members, not the interests of others, a matter that requires establishing a strong linkage between its economic activity and the economic activity (i.e. business) of each of its members.

په یوه تعاوني ټولنه کې د اوه یا ډېر غړو څخه تر درې پورې غړي شامل وي، خو له درې څخه کم نه شي کېدای. تعاوني ټولنې دوه ډوله کېدای شي: یو هغه شرکت دی چې ټاکلې ونډې لري، چېرې چې په شرکت کې هر څوک د ونډې په اخیستلو سره د شریک په توګه ګڼل کېدای شي. دویم هغه شرکت دی چې ټاکلې ونډې نه لري، چېرې چې شرکت ته سمون د کلنۍ عمومي غونډې لخوا ټاکل شوې کلنۍ حق‌المشارکې په ورکولو سره ترلاسه کېږي.

A Co-operative is formed between as many as seven or more members or as few as three, but cannot be less than that. Co-operatives may be of two types: One is a company with established shares where any person in the company may be considered a partner by virtue of acquiring shares. The second is a company with no established shares, where joining the company is achieved through paying an annual fee decided at the annual general meeting.

په همکاري کې پنځه شرطونه باید پوره شي:

Five conditions must be fulfilled in the Co-operative:

لومړی: د تعاوني ټولنې ته د شاملېدو ازادي. عضویت د ټولو لپاره خلاص دی، د هغو همغه شرایطو له مخې چې د پخوانیو غړو لپاره پلي شوي وو. دا چې د تعاوني ټولنې قوانین، محدودیتونه او ساتنې نوو غړو باندې پلي کېږي، که دا قوانین محلي وي لکه د یوه کلي د خلکو لپاره، یا مسلکي وي لکه د بارابرانو (ويښتو جوړونکو) لپاره، ټول همدغسې دي.

Firstly: Freedom of joining the Co-operative. Subscription stays open for everybody, according to the same conditions that applied for preceding members.Where the Co-operative laws, limits and reservations are applied on the new members, whether these laws were of a local nature like those for the people of a village, or they were of professional nature like those for Barbers (Hairdressers) as an example.

دویم: د تعاونی ټولنې غړو مساوي حقوق لري، په ځانګړې توګه د رایې ورکولو حق، له همدې امله هر غړي ته یوه رایه ورکول کیږي۔

Secondly: Co-operative members have equal rights, particularly the right of voting, thus every member is given one vote.

دریم: د ونډو لپاره یو ټاکلی ګټه ټاکل کیږي. کوپراتیف خپلو دایمي ونډه والو ته یوه ټاکلې ګټه ورکوي، په دې شرط چې د شرکت ګټې دې ته اجازه ورکړي.

Thirdly: A specified profit is assigned for the shares. The Co-operative pays to its permanent shareholders a certain profit, provided the profits of the company allow.

څلورم: د پانګونې اضافي ګټې بیرته ورکول کیږي، چیرې چې خالص ګټې د غړو ترمنځ د هغو معاملو په تناسب ویشل کیږي چې دوی د همکاریتۍ ټولنې سره کړي وي، لکه پېرود یا د همکاریتۍ ټولنې د خدماتو او وسایلو کارول.

Fourthly: The surplus profits of the investment are repaid, where the net profits are distributed amongst the members in proportion to the transactions they carried out with the Co-operative, such as purchases or use of the utilities and facilities of the Co-operative.

پنځم: د همکارۍ یوه صندوق باید د ذخیره شوو پیسو د اضافه کولو له لاري جوړ شي.

Fifthly: A Co-operative fund must be formed by crediting the reserve funds.

هغه ادارہ چې د کوپراتیف په مدیریت سره اداره کوي او خپل فعالیت ترسره کوي، هغه د ټاکنې له لارې ټاکل شوې د مدیرانو بورډ دی چې په کلنۍ عمومي غونډه کې ټاکل کیږي او له شریکانو څخه جوړیږي، چیرې چې هر شریک ته د هغه د ونډو د شمېر په پام کې نیولو پرته یوه رایه ورکول کیږي. نو هغه څوک چې یو سل ونډې لري د هغه څوک څخه توپیر نه لري چې یوه ونډه لري، او هر یو له دوی څخه د مدیرانو په ټاکلو کې یوه رایه لري.

The authority which runs the Co-operative through its management and carries out its activity is the board of directors elected at the annual general meeting and formed from the shareholders, where every shareholder has a vote irrespective of the number of his shares. So one with one hundred shares is no different from a shareholder with one share, and each of them has one vote in electing the directors.

همکاری‌یی ټولنې ډیرې ډولونه لري، لکه د مسلکي همکاری‌یی ټولنې، د مصرف‌کوونکو همکاری‌یی ټولنې، د کرنې همکاری‌یی ټولنې، او د تولید همکاری‌یی ټولنې. دا همکاری‌یی ټولنې په بشپړ ډول یا د مصرف‌کوونکو همکاری‌یی ټولنې دي، چیرې چې ګټه د پیرود له مخې ویشل کیږي، یا د تولید همکاری‌یی ټولنې دي، چیرې چې ګټه د تولید له مخې ویشل کیږي.

Co-operatives are of many kinds, like professional Co-operatives, the consumer Co-operatives, agricultural Co-operatives, and production Cooperatives. These Co-operatives, as a whole, are either consumer Cooperatives, where profits are divided according to purchases, or production Co-operatives, where the profit is divided according to the production.

دا د تعاونی ادارو په اړه بیانوي، چې دوی باطل دي او لاندې دلیلونو له مخې د اسلام له احکامو سره ټکر لري:

This describes the Co-operatives, which are invalid and contradict the rules of Islam according to the following:

1. التعاونية شركة، ولذلك ينبغي أن تستوفي شروط الشركة كما بيّنها الشرع حتى تكون صحيحة. والشركة في الإسلام عقد بين شخصين أو أكثر يتفقون فيه على تشغيل مشروع اقتصادي بقصد تحقيق الربح. ولذلك يجب أن يوجد جسم (شريك) تقوم بواسطته أنشطة الشركة من قبل الشركاء. وبعبارة أخرى، ينبغي أن تشمل الشركة جسماً (شريكاً) له حصة فيها حتى تكون قانونية. فإن لم يوجد في الشركة شريك له فيها حصص ويقوم إضافة إلى ذلك بالعمل الذي أُنشئت الشركة من أجله، فلا توجد شركة أصلاً. وإذا طبّقنا هذه الشروط على التعاونيات وجدناها غير شركات صحيحة قانونياً، لأنها قائمة على المال (رأس المال) فقط. وليست مبنية على اتفاق على تنفيذ عمل؛ إذ الاتفاق هو تقديم رأس المال وإنشاء إدارة تُدير أنشطتها (أعمالها). ولذلك فإن الأشخاص الذين اشتركوا في الشركة لا يجتمعون إلا عبر أموالهم (رأس المال)؛ فلا يكون للشركة جسم. وعليه فإن التعاونية لا تمثل شركة قانونية، لأنها لا تشمل جسماً. وتُعدّ في الأصل غير موجودة، لأن الشركة عقد لإدارة رأس المال، وهذا الفعل يتطلب جسماً. وإذا لم يكن للشركة جسم، فإنها لا تكون شركة من وجهة نظر الشرع.

1. The Co-operative is a company, so it should fulfil the conditions of a company as stated by the Shar’a in order to be valid. The company in Islam is a contract between two or more persons, in which they agree to run an economic project for the purpose of achieving a profit. Therefore, there must be a body so that the activity of the company is carried out by partners. In other words, the company should include a body (partner) who has a share in the company to be legal. Thus if there did not exist a partner in the company who has shares in it and additionally runs the work which the company was established for, then no company exists. If we apply these conditions to Co-operatives we find that they are not legally valid companies, because they are built upon property (capital) only. They are not based on an agreement to carry out work; the agreement is to provide capital and establish a management that will run its activities (work). Therefore, the people who subscribed to the company only associate together via their properties (capital); thus the company does not have a body. Accordingly, the Co-operative does not represent a legal company, as it does not include a body. It is considered non-existent in the first instance as the company is a contract to manage capital, and this action requires a body. When a company has no body, it fails to be a company from the Shar’a point of view.

۲۔ مزید یہ کہ نفع کو خریداریوں کے تناسب سے یا پیداوار کے مطابق تقسیم کرنا، نہ کہ سرمایے کے تناسب سے یا کام کے تناسب سے، جائز نہیں۔ اگر شراکت سرمایے کی بنیاد پر طے ہوئی ہو تو نفع کا تعین سرمایے کے مطابق ہونا چاہیے، اور اگر کام کی بنیاد پر طے ہوئی ہو تو نفع کا تعین بھی کام کے مطابق ہونا چاہیے۔ پس نفع یا تو سرمایے کے تابع ہوگا یا کام کے، یا دونوں کے۔ لیکن نفع کی تقسیم خریداریوں یا پیداوار کے مطابق شرط لگانا جائز نہیں، کیونکہ شریعت کی نظر میں یہ شراکت کے تقاضے کے خلاف ہے۔ اور ہر وہ شرط جو عقد کے تقاضے کے خلاف ہو یا عقد کے مفاد کے مطابق نہ ہو، فاسد شرط ہے۔ نفع کی تقسیم خریداریوں یا پیداوار کے مطابق کرنا عقد کے تقاضے کے خلاف ہے، کیونکہ شریعت کی نظر میں عقد سرمایے یا کام پر واقع ہوتا ہے، اس لیے نفع سرمایے یا کام کے تناسب سے ہونا چاہیے۔ اگر اسے خریداریوں یا پیداوار کے مطابق طے کیا جائے تو یہ فاسد شرط ہوگی۔

2. Furthermore, distributing profits proportional to purchases or according to production, rather than relative to the capital or relative to the work is not allowed. If the company was concluded on the basis of capital then the profit should be determined by the capital, and if it was concluded on the basis of work it should also be determined by work. So the profit follows either the capital or the work, or both of them. But to stipulate the distribution of the profit according to purchases or according to production is not allowed, because this contradicts the contract in the opinion of the Shar’a. And every condition that contradicts what is required by the contract or it is not for the interest of the contract, is an invalid condition (Fasid). Distributing the profit according to purchases or according to the production contradicts what is required by the contract, because the contract in the view of the Shar’a, applies upon the property (capital) or the work, so the profit should be in proportion with the capital or the work. If it is stipulated according to purchases, or the production, it would be an invalid (Fasid) condition.