۲۱.۳ د دولت بودجه
21.3 The State Budget
هر کال دیموکراټیک دولتونه د خپل دولت لپاره یوه عمومي بودجه جوړوي. د دیموکراټیک دولت د بودجې حقیقت دا دی چې بودجه پخپله د قانون په بڼه صادریږي، چې د «د فلاني کال د بودجې لایحه یا قانون» په نوم یادیږي. پارلمان بیا هغه تصویب کوي او د قانون په توګه نافذوي، وروسته لدې چې په بحث کې راځي، چې په کې د بودجې هر تخصیص په جلا توګه او د هر قلم لپاره ټاکل شوې پیسې هم شاملې دي. هر تخصیص په حقیقت کې د بودجې یوه بشپړه برخه ده او دا ټول یوځای رایه ورکول کیږي، نه جلا جلا. له همدې امله پارلمان کولی شي بودجه په بشپړ ډول ومني یا رد کړي، که څه هم دا حق لري چې په بحث کې هر قلم او هر مقدار جلا وڅیړي. د بودجې قانون څو مادو څخه جوړ دی. یوه ماده د هغو پیسو ښودلو لپاره جوړیږي چې د هغه مالي کال لپاره، چې بودجه ورته جوړه شوې، د دولت راتلونکو مصارفو ته ځانګړې شوې دي. بله ماده د راتلونکي مالي کال د دولت د عوایدو اټکل ښیي. نورې مادې د ځینو ادارو د مصارفو د ځانګړي کولو لپاره جوړیږي، پداسې حال کې چې نورې مادې د ځینو ادارو د عوایدو د اټکل لپاره ټاکل کیږي. همداراز ځینې مادې د صدراعظم (چانسلر) ته د ډیرو الزامي واکونو د ورکولو لپاره لیکل کیږي. په هره ماده کې د بودجې د برخو جدول ته اشاره کیږي، چې په هغه کې ښودل کیږي چې هره ماده د مصارفو او عوایدو له پلوه څه لري؛ بیا په هره کالم کې د برخې قلمونه لیست کیږي، او وروسته د جدول کې د برخې د هر قلم ټول مجموعي مقدارونه ښودل کیږي. د همدې اساس باندې هر کال بودجه جوړیږي، او هر کال د مختلفو پیښو سره سم یو څو وړې بدلونونه پکې راځي. د هر دیموکراټیک دولت په بودجه کې د پیښو له مخې ډیر کوچني فرعي بدلونونه هم راځي.