د ملکیت د بل ډول دا دی چې هغه ملکیت چې دولت د بیت المال له ملکیتونو څخه د ځینو اړتیاوو د پوره کولو یا د ټولنې د ګټې لپاره د اوسیدونکو په مالکیت ورکوي. د اړتیاوو د پوره کولو په اړه، دولت دوی ته داسې ملکیتونه ورکوي چې په هغو سره دوی ځمکې کرني کوي یا خپل پورونه ادا کوي. عمر بن الخطاب د عراق کروندګرو ته د بیت المال له ملکیتونو څخه داسې ملکیتونه ورکول، چې په هغو سره دوی دې ځمکو کې کرنه وکړي او خپلې اړتیاوې پوره کړي، پرته له دې چې له دوی څخه بیرته ترلاسه شي. شریعت د پورپالونکو لپاره د زکات په مال کې حق ټاکلی دی، چې هغوی ته ورکول کېږي که چیرې هغوی نشي کولی خپل پورونه ادا کړي. الله (سبحانه و تعالی) فرمایي:

Another means of property ownership is that property which the State gives from the Bait ul-Mal properties to the citizens in order to meet their needs or to benefit the community by their ownership. With regard to the meeting of their needs, the State grants them properties with which they cultivate lands or repay their debts. ’Umar bin Al-Khattab gave properties from the Bait ul-Mal to the farmers in Iraq, by which He helped them to plant on this land and to meet their needs without being reimbursed from them. Shar’a made for the debtors a right in the Zakat property, from which they are given to repay their debts if they were unable to do so. Allah (swt) said:

او د پورونو لاندې کسان۔ [التوبہ: 60]

“and the debtors.” [At-Tauba: 60],

معاشرے کو انفرادی ملکیت سے فائدہ پہنچانے کا مطلب یہ ہے کہ ریاست اپنی غیر مستعمل جائیدادوں میں سے اپنے شہریوں کو عطا کرے، جیسے ریاست وہ زمین دے جس کا کوئی مالک نہ ہو۔ جیسا کہ نبی ﷺ نے جب مدینہ ہجرت فرمائی تو ابوبکر اور عمر کو کچھ زمین عطا فرمائی۔ آپ ﷺ نے زبیر کو نقیع کی بنجر زمین کا ایک وسیع رقبہ دیا، جتنی جگہ ان کا گھوڑا دوڑ سکے، اور آپ ﷺ نے انہیں ایسی زمین بھی دی جس میں درخت اور کھجوروں کے باغات تھے۔ اسی طرح آپ ﷺ کے بعد خلفائے راشدین نے مسلمانوں کو زمینیں عطا کیں۔ ریاست جو زمین کسی شخص کو دیتی ہے، وہ اس عطا کے ذریعے اس کی ملکیت بن جاتی ہے۔ کیونکہ معاشرے کو اس جائیداد کے فائدے کی ضرورت ہے، اور اس بات کی بھی کہ فرد کو اس جائیداد سے فائدہ اٹھانے کے قابل بنایا جائے، اور یہ کہ وہ اپنی ذہنی و جسمانی صلاحیتیں اس ملکیت کے ذریعے معاشرے کے فائدے کے لیے صرف کرے۔ یہاں استعمال ہونے والا لفظ "اقطاع" لغوی اور فقہی معنی میں ہے، اور اس کا کسی جاگیردارانہ نظامِ اقطاع سے کوئی تعلق نہیں، جسے اسلام نے کبھی تسلیم نہیں کیا۔

With regards to benefiting the community from the individual property, this occurs when the State grants to its citizens from its unused properties, such as the State giving land, which has no owner. As the Prophet (pbuh) did when He gave Abu Bakr and ’Umar some land when He (pbuh) emigrated to Madinah. He (pbuh) also gave Az-Zubair a wide area of dead land of al-Naqee’a, as much as his horse could run in, and He (pbuh) also gave Him land which had trees and palms. Similarly the rightly guided Khulafaa after Him gave lands to the Muslims. This land which the State gives to the person becomes his property through this granting. For the community is in need of the benefit of this property, of facilitating the individual to utilise this property, and of employing his mental and physical efforts for the benefit of the community by means of its ownership. This term of granting (Iqta’a) used here is lingistic and jurist one, and it has no relation with the known feudal (Iqta’a) system which Islam never acknowledged.

هغه څه چې دولت د جنګیالیو تر منځ له غنیمتونو ویشي، او هغه څه چې امام جنګیالیو ته د جنگي غنیمتونو څخه د ساتلو اجازه ورکوي، هم د هغو مثالونو څخه دي چې دولت افرادو ته ورکوي ترڅو هغه خپل کړي.

What the State distributes amongst the warriors from the booties, and what the Imam allows them to hold of the war spoils are also examples of what the State grants to the individuals for them to own.