اسلام انفرادي ملکیت ته اجازت ورکوي، خو د ملکیت طریقه یې ټاکلې ده. دا یې فرد ته اجازت ورکړې ده چې د خپل ملکیت شیان په ازاده توګه وکاروي، خو د کارونې طریقه هم یې ټاکلې ده. اسلام د انسانانو تر منځ د فزیکي او ذهني وړتیاوو توپیر په پام کې نیولی دی؛ له همدې امله یې د ضعیفانو او محتاجانو د مرستې انتظام کړی دی، او بډاینو ته یې امر کړی دی چې بې وزلو او محتاجو ته ورکړي. اسلام هغه ګټورې شیان چې د خپل طبیعت له مخې ټولنې ته اړین دي، ټولو مسلمانانو لپاره عامه ملکیت ګرځولي دي، او هر څوک ته یې منع کړي چې دغه شیان په شخصي توګه ملکیت یا ځانګړي ساتنه کړي. همدارنګه د دولت په غاړه یې ایښي چې د مال او خدماتو چمتو کول تضمین کړي، او دولت ته یې دا اجازت ورکړې چې ځینې ملکیتونه په ځانګړې توګه ځانته واخلي.

Islam allows individual ownership, but has determined the manner of ownership. It has permitted the individual to freely dispose of what He or she owns, but it has also determined the manner of disposal. Islam has taken into account the disparity in the physical and mental abilities among the humans; therefore it has made provision to help the weak and the needy, by commanding the wealthy to give to the poor and needy. Islam has also made the utilities, which are in their nature indispensable to the community, a public property for all Muslims, and has forbidden any person from privately owning or protecting for himself or for others such utilities. It has also delegated the responsibility of providing the wealth, either as commodities or as services, to the State, and it has also permitted the State to exclusively acquire certain properties.

اسلام نے لہٰذا ریاست کے ہر شہری کے لیے روزی کی ضمانت دی ہے، اور یہ یقینی بنایا ہے کہ معاشرہ ٹکڑوں میں نہ بٹے بلکہ متحد رہے۔ اسلام نے افراد کے مفادات کی حفاظت بھی کی ہے، معاشرے کے امور کے انتظام کی ضمانت بھی دی ہے، اور ریاست کی ہستی کے تحفظ کو بھی یقینی بنایا ہے، جسے اپنی اقتصادی ذمہ داریاں پوری کرنے کے لیے ضروری لازمی اختیارات سونپے گئے ہیں۔ تاہم یہ مقصد صرف اسی صورت میں حاصل ہو سکتا ہے جب معاشرہ ایسا نظام قائم رکھے جو دولت کو معاشرے کے ہر فرد تک پہنچنے کا راستہ دے، اور معاشرے کے افراد بھی اجتماعی طور پر شریعت کے تمام احکام کے پابند ہوں۔ لیکن اگر معاشرہ ایسی واضح تفاوتوں پر قائم ہو جیسی آج اسلامی دنیا میں پائی جاتی ہیں، تو پھر شہریوں کے درمیان تقسیم کے ایک نئے طریقۂ کار کے ذریعے توازن قائم کرنا ضروری ہے تاکہ بنیادی ضروریات کی فراہمی میں قربت پیدا ہو۔

Islam has therefore guaranteed the livelihood for each citizen of the State, and ensured that the community does not fragment but rather remains cohesive. Islam has also protected the interests of the individuals and guaranteed the management of the community affairs, and the preserving of the entity of the State, which has been delegated with the necessary mandatory powers to carry out her economic responsibilities. This, however, could only be achievable if the society maintained a pattern which enables the wealth to reach each individual within the society, and if in turn the individuals within the society were collectively adherent to all of the Shari’ah rules. However, if the society were based on flagrant disparities, as is the case nowadays in the Islamic world, then a balance through a new process of distribution must be struck between the citizens in order to bring about a rapprochement in the provision of basic needs.

مزید یہ کہ اگر لوگوں کی سوچ شریعت کے احکام کے نفاذ میں غلط فہمی یا کسی وقتی خرابی کی وجہ سے انحراف کا شکار ہو جائے، یا ریاست اپنے فرائض میں کوتاہی کرے یا اپنے اختیارات کا غلط استعمال کرے، تو لوگ گمراہ ہو جائیں گے اور معاشرہ صحیح راستے سے ہٹ جائے گا۔ اس کے نتیجے میں خود غرضی، انانیت اور انفرادی ملکیت کا غلط انتظام پیدا ہوگا، اور یہ دولت کی ناہموار تقسیم کا باعث بنے گا۔ اسی لیے افراد کے درمیان توازن قائم رکھنا ضروری ہے، اور اگر یہ توازن موجود نہ ہو تو اسے پیدا کرنا لازم ہے۔

Furthermore, if people’s minds were to suffer deviation in the implementation of the Shari’ah rules, due to misconception, or an incidental corruption; or if the State were to neglect its duties or abuse its powers, then they would go astray and society would deviate from the right course. This would lead to egoism, selfishness and mismanagement of the individual ownership, and it would in turn lead to the maldistribution of wealth among people. That is why a balance between individuals must be maintained, and were it to be lacking, it must then be generated.

دوه شیان کیدای شي چې د خلکو ترمنځ د مال ناسم ویش ته لاره هواره کړي. لومړی دا چې مال یوازې د شتمنو ترمنځ ګرځیدو ته اجازه ورکړل شي، او دوهم دا چې خلک له دې مال څخه محروم شي او د دې مال د ګرځیدو وسیلو ته د رسیدو مخه ونیول شي. اسلام دې دواړو مسئلو ته د شریعت یو شمیر احکام ټاکلي چې په ځانګړې توګه دې ته ډیزاین شوي چې مال د ټولو خلکو ترمنځ، پرته له کوم استثنا ګرځیدلی شي. اسلام داسې شرعي احکام هم ټاکلي چې د سرو زرو او سپینو زرو د زیرمه کولو مخه نیسي، ځکه دا دواړه د تبادلې وسیلې دي، او دا تضمینوي چې دا وسایل په ټولنه کې د ټولو افرادو ترمنځ ګرځیدلي شي. دا به یو فاسده ټولنه، هغه ټولنه چې ګمراه ده یا د ګمراهۍ خطر ورسره دی، سمه کړي، او هدف یې دا دی چې مال ټولو اتباعو ته ورسیږي، یو یو تنه تر دې چې هر فرد خپل بنسټیز اړتیاوې په بشپړه توګه پوره کړي، او هر فرد ته دا امکان ورکړل شي چې د تجملاتو څومره چې کولی شي هغومره ترلاسه کړي.

Two matters could lead to the maldistribution of wealth among people. The first would be to allow the circulation of wealth exclusively among the rich; and the second would be to deprive people from that wealth, and to prevent them from acquiring the means of circulation of that wealth. Islam has solved these two matters by decreeing a host of Shari’ah rules designed to ensure that the wealth is circulated among all people with no exception. Islam has also decreed some Shari’ah rules which prevent the hoarding of gold and silver, for they represent the means of exchange, and which ensure their circulation within the society among all individuals. This would redress the corrupted society, and the deviated or the society likely to deviate and it would aim at providing the wealth to all the citizens, one by one until each individual has his basic needs fully satisfied, and each individual has been enabled to acquire as much of the luxuries as He can.