د ملکیت دوهم وسیله
6 The Second Means Of Ownership
ملکیت حاصلولو بله لاره میراث دی، چې د قرآن کریم د قطعي نص په واسطه ثابت دی، او دې ته ځانګړي لفظي احکام لري چې د عقل او اجتهاد تابع نه دي. که څه هم قرآن کریم د میراث تفصیلات بیان کړي دي، خو دا تفصیلي احکام عمومي لارښوونې دي. الله (ج) فرمائي،
Another means of property ownership is inheritance, which is established by the definite (Qat’i) text of the Qur’an, and it has certain literal rules which are not subject to reasoning. Although the Qur’an has stated the details of inheritance, these detailed rules are general guidelines. Allah (swt) says,
«ستاسو د اولادونو په اړه (میراث کې): یو نارینه د دوو ښځو د برخې په اندازه ځانګړی کیږي، او که دوې څخه زیاتې ښځې وي نو د میراث دوې دریمې دي.» [النساء: 11] د دې خبرې له مخې ډیرې احکام پوهیږو. پوهیږو چې نارینه اولاد د ښځینه اولاد دوه برابره اخلي. همدارنګه پوهیږو چې د زوی اولاد، د اولاد په نشتوالي کې، د اولاد په حکم کې راځي، ځکه د زوی اولاد د «اولاد» په لفظ کې شامل دي. دا د لور اولاد برخلاف دی، چې د اولاد نشتوالي کې د زوی د اولاد په شان نه ګڼل کیږي، ځکه د لور اولاد په لغوي ډول د «اولاد» په لفظ کې نه راځي. همدارنګه پوهیږو چې که اولاد ټول ښځې وي او شمیر یې له دوو زیات وي، نو دوې دریمې میراث اخلي. پیغمبر ﷺ د دوو ښځو لپاره هغه برخه وټاکله چې له دوو زیاتو ته ورکول کیږي، او اصحابو (رضي الله عنهم) په دې مسله اجماع وکړه. نو د دوو ښځو حکم هماغه حکم دی چې د دوو څخه زیاتو ښځو لپاره دی. دا احکام د آیت له عمومي معنا څخه پوهیږو. د دې احکامو له مخې وارث خپله برخه د میراث څخه مستحق دی. په دې ډول، د مال د ملکیت یوه لاره میراث دی، د خپلو احکامو سره سم، چې په قرآن کریم، سنت او د اصحابو اجماع کې په تفصیل سره بیان شوي دي.