Usul al-fiqh quyidagi to‘rt masalani o‘rganadi:
Usool ul-Fiqh deals with the following four matters:
1) Al-Adillah Al-Ijmaaliyah:
1) Al-Adillah Al-Ijmaaliyah:
Al-Kitob, As-Sunnah, Al-Qiyos, Al-Ijmo’ va boshqalar, masalan: Al-Istihson, Al-Masolih Al-Mursalah, Al-‘Urf, Shar’u Man Qablana, Madh’hab As-Sahobiy va Istishob.
Al-Kitaab, As-Sunnah, Al-Qiyaas, Al-Ijmaa’ and others like: Al-Istihsaan, Al-Masaalih Al-Mursalah, Al-‘Urf, Shar’u Min Qablinaa, Madh’hab As-Sahaabiy and Istishaab.
Usul ul-Fiqh bu adillalarni ularning hujjat (dalil) sifatida qo'llanishi mumkinligini tasdiqlash nuqtai nazaridan ko'rib chiqadi.
Usool ul-Fiqh looks at these Adillah (evidences) from the perspective of affirming their validity to be used as a Hujjah (proof/evidence)
va ularning dalillik darajasi yoki darajasi, istidlol (xulosa chiqarish) jarayonidagi o'rni.
and their evidential grade or level within the process of deduction.
2) Al-Hukm Ash-Shar’iy va unga tegishli masalalar. Bularga quyidagilar kiradi: Hukm ma’nosi, Al-Hukmning turlari (bo‘limlari), Ash-Shar’iy ahkomning maqsadlari (Maqaasid Al-Ahkaam Ash-Shar’iyah), Hukmning arkonlari (ustunlari), ular esa: Al-Haakim (hukm chiqaruvchi), Al-Mahkoom ‘Alaihi (hukm qilinuvchi shaxs) va Al-Mahkoom Bihi (hukm qilinadigan narsa).
2) Al-Hukm Ash-Shar’iy and what is related to it. This comprises of: The meaning of the Hukm, Aqsaam Al-Hukm (types/categories), Maqaasid Al-Ahkaam Ash-Shar’iyah, Arkaan (pillars) of the Hukm and these are: Al-Haakim (The judge), Al-Mahkoom ‘Alaihi (Judged upon) and Al-Mahkoom Bihi (Judged with).
3) Dalaalat al-alfaz (mazmun va ma'no ko'rsatish usullari, so'zlarning dalolati). Bu quyidagilarni o'z ichiga oladi: - Kitob va Sunnatning so'zlari ko'rsatadigan ma'nolar (dalolatlar), ularning aniqlik darajasi va yashirin (ochiq yoki to'liq aniq bo'lmagan) jihatlariga ko'ra.
3) Dalaalaat Al-Alfaazh (the implications, import of the worded expressions). This comprises of: - Dalaalaat Al-Alfaazh (indications of worded expressions) of the Kitaab and the Sunnah in terms of their level of clarity and in terms of that which is not apparent (obvious or completely clear).
Dalolat ul-Alfaz — ma'nolarga nisbatan, xuddi Dalolat ul-'Ibora, Dalolat ul-Ishora va Al-Mafhum Al-Mukhalafa kabi.
- Dalalat ul-Alfaazh in respect to the meanings like the Dalaalat ul- ‘Ibaarah, Dalaalat ul-Ishaarah and Al Mafhoom Al-Mukhaalafah.
Dalaolat al-alfoz (dalalat al-alfaazh) sifatida ularning umumiylik va xususiylik jihatidan ko'rinishi: al-'Aamm (umumiy), al-Khaass (xos), al-Mutlaq (cheklanmagan) va al-Muqayyad (cheklangan).
- Dalaalat Al-Alfaazh from the perspective of their comprehensiveness like the ‘Aamm (general) and the Khaass (specific) and the Mutlaq (unrestricted) and the Muqayyad (restricted).
- Taklif (huquqiy mas'uliyat) ko'rsatkichidagi sig'a (shakl): Bu amr sig'asi (buyruq shakli) va u nimani bildirishi hamda nahiy sig'asi (taqiq shakli) va u nimani bildirishi kabidir.
- The Seeghah (form) indicative of the Takleef (legal responsibility): This is like the Seeghat Al-Amr (command form) and what it indicates and the Seeghat An-Nahi (forbidding form) and what it indicates.
4) Ijtihod va Taqlid:
4) Al-Ijtihaad and At-Taqleed:
Al-Ijtihaad: Uning ma'nosi, shartlari, turlari (Aqsaam) va hukmlari.
Al-Ijtihaad: Its meaning, conditions, its categories (Aqsaam) and its Ahkaam.
At-Taqlid: uning ma'nosi, hukmi va turlari.
- At-Taqleed: Its meaning, its Hukm and its types.
At-Ta’aadul va At-Taraajeeh: ularning ma’nolari va matnlar bilan ishlashda ulardan qanday foydalanish.
- At-Ta’aadul and At-Taraajeeh: Their meanings and how to utilise them when dealing with the texts.