فلسطین به عنوان «کشور گذرگاه» از شمال به جنوب و از غرب به شرق، ویژگی برجسته دیگری است. اهمیت بزرگ این سرزمین به عنوان نقطه تلاقی تجارت، صنعت، فناوری و پولی‌گرایی، و همچنین نوآوری کشاورزی، و اهمیت مسیر معروف «ویا ماریس» (راه دریا)، که به «راه فلسطینیان» نیز شناخته می‌شود، به سختی قابل اغراق است. از نظر تاریخی، فلسطین از موقعیت ژئوپلیتیکی خود به عنوان «کشور گذرگاه» که به تجارت بین‌المللی خدمت می‌کرد و سه قاره مختلف را به هم متصل می‌ساخت، به طور کامل بهره برد. هم فلسطینیان و هم فینیقیان بر بخش عمده‌ای از سواحل لوانت، یعنی فلسطیه و فینیقیه (لبنان امروزی)، تسلط داشتند، و راه فلسطینیان، یا ویا ماریس، در سفر خروج به عنوان «راه سرزمین فلسطینیان» توصیف شده است (عهد عتیق: «درِخ ارِتص پلشتیم»: ۱۳:۱۷).

Palestine as a ‘transit country’ from North to South and from West to East is another striking feature. The great importance of the country as a juncture of trade, industry, technology and monetarism, as well as agricultural innovation, and the importance of the famous Via Maris (the ‘Way of the Sea’), also known as Way of the Philistines, can hardly be overstated. Historically Palestine fully exploited its geo-political position as a ‘transit country’ serving international trade and linking three different continents. Both the Philistines and Phoenicians controlled much of the Levantine coast of Philistia and Phoenicia (modern Lebanon) and the Way of the Philistines, or Via Maris, was described in Exodus as the ‘way of the Land of the Philistines’ (Old Testament: ‘derech Eretz Plishtim’: 13:17).

بیشتر شواهد مربوط به این مسیر از منابع مصری و آشوری به دست آمده است. بخشی که مصر را از طریق غزه به فلسطین پیوند می‌داد، در منابع مصری «راه حورس» نامیده شده است. این مسیر از اوایل عصر مفرغ، از کرانه‌های کشور می‌گذشت و راهی مهم برای تجارت و رفت‌وآمد بین‌المللی بود. این راه مهم‌ترین مسیر تاریخی از مصر به شام به شمار می‌رفت و در تمام دوره‌های تاریخی، مصر را به فلسطین و هلال حاصلخیز پیوند می‌داد. در امتداد این مسیر، بیشتر شهرهای مهم منطقه شکل گرفتند، از جمله غزه (مرکز اداری مصر باستان در فلسطین)، اشدود (ایسدود)، عسقلان (عسقلان)، یافا (یافا)، تنطورہ (طنطورہ) و در ادامه قیساریہ-فلسطین.

Much of the evidence concerning this route comes from Egyptian and Assyrian sources. The section connecting cementing Egypt with Palestine via Gaza was described in Egyptian sources as the ‘Way of Horus’. It was an important international trade and traffic route running through the country’s coastline dating from the early Bronze Age. It was the most important historic route from Egypt to the Levant, and linked Egypt with Palestine and the Fertile Crescent throughout all historical periods; along its route most of the important cities in the country sprang up, including Gaza (ancient Egypt’s administrative capital of Palestine), Ashdod (Isdud), Ascalon (‘Asqalan), Joppa (Jaffa), Tantur (Tantura) and later Caesarea-Palaestina.

این راه از دشت ساحلی شمال صحرای سینا و فلسطین پیروی می‌کرد تا به تنتور می‌رسید و سپس به سوی شمال‌شرق منحرف می‌شد، با راه‌های جایگزین از طریق وادی عَرَعَه به مرج ابن عامر (دشت یزرعیل)، سپس از کنار کوه طابور می‌گذشت و به سوی سوریه کنونی به شمال می‌رفت. شاخه‌ای از تنتور به شمال در امتداد ساحل فنیقیه ادامه می‌یافت. این شاهراه تجارت بین‌المللی فلسطین با راه‌های تجاری دیگر در این سرزمین تلاقی می‌کرد، از جمله راه یافا به اورشلیم، راه از مرج ابن عامر در شمال به دره اردن در شرق، و راه از بندر ثروتمند غزه در جنوب به شهر تجاری ثروتمند پترا (که نزد نبطیان عرب باسواد آن زمان به رَقمو معروف بود) در شرق، و نیز راه دراز ادویه و بخور که از عربستان و یمن می‌گذشت. تجارت نبطیان عرب در سراسر جنوب فلسطین و شمال عربستان رونق یافت. از این رو جای شگفتی نیست که نخستین شکل خط عربی (که به خط کوفی نیز شناخته می‌شود) که از خط آرامی نبطی و خطوط پیش‌عربی سرچشمه گرفته بود، و این خطوط نیز به الفبای فنیقی بازمی‌گردند، زیر تأثیر این راه‌های تجاری مهم فلسطین و عربستان و شهرنشینی رو به رشد شرق نزدیک عربی تحول یافت.

It followed the coastal plain of North Sinai and Palestine until Tantur before veering north-eastwards, with alternative roads through Wadi ‘Ara into Marj Ibn ‘Amer (the Plain of Esdraelon), then passing by Mount Tabor and northwards towards present-day Syria. One branch continued from Tantur northwards along the Phoenician coast. This international trade highway of Palestine was criss-crossed by other trading routes in the country, including from Jaffa to Jerusalem, from Marj Ibn ‘Amer in the north to the Jordan valley in the east and from the rich port city of Gaza in the south to the wealthy trading town of Petra (originally known to its literate Nabataean Arabs as Raqmu) in the east and via the long-distance spice trade and incense route of Arabia and the Yemen. The Nabataean Arab trade flourished across southern Palestine and northern Arabia. Not surprisingly, for practical reasons the earliest form of Arabic script (also known as the Kufi script) – which evolved from the Nabataean Aramaic and proto-Arabic scripts, which, in turn, can be traced to the Phoenician alphabet – evolved under the impact of these important trade routes of Palestine and Arabia and the growing urbanisation of the Arab Near East.