ماکه‌های باستان‌شناختی کنونی درباره‌ی فلسطین در دوره‌ی اسلامی نشان می‌دهد که این سرزمین برای چندین قرن تحت حکومت فرمانروایان مسلمان رونق گرفت و رشد کرد. این نباید برای کسی شگفت‌آور باشد؛ وضعیت مشابه در الأندلس (اسپانیای مسلمان) گواهی بر شکوه و نوآوری فراوان حکومت مسلمانان است. در واقع، هنگامی که صلیبیان اروپایی (فرانک‌ها) در سال ۱۰۹۹ به فلسطینِ اکثریت‌مسلمان یورش بردند، سطحی از پیشرفت فرهنگی و فنی را در آنجا یافتند که در اروپای آن زمان ناشناخته بود.

The current archaeological knowledge about Palestine during the Islamic period shows that for several centuries the country prospered and grew under its Muslim rulers. This should surprise no one; the similar situation in the Andalus (Muslim Spain) is evidence for the great opulence and innovation of the Muslim regime. Indeed, when the European (Frankish) Crusaders invaded Muslim-majority Palestine in 1099, they found there a cultural and technical level of development unknown in contemporary Europe.

در اوج قدرت سیاسی‌اش در سده‌های میانه‌ی پسین، کلیسای کاتولیک لشکریانی را از سراسر اروپا به سلسله جنگ‌های صلیبی علیه اسلام فراخواند. صلیبیون لاتین در سال ۱099 فلسطین را اشغال کردند و دولت‌های صلیبی را در شام پایه‌گذاری نمودند. پس از شکاف بزرگ شرق و غرب در سال ۱054 میان کلیسای ارتدوکس شرقی و کلیساهای لاتین، و پس از ورود نخستین صلیبیون لاتین به فلسطین، صلیبیون یک پاتریارک لاتین را در اورشلیم منصوب کردند. ساختار سازمانی سلسله‌مراتبی و بین‌المللی کلیسای لاتین در تضاد آشکار با سازمان‌دهی شرقی، یعنی شبکه‌ای از کلیساهای مستقل، قرار داشت. صلیبیون همچنین اصول خودسری (اوتوکفالی) و استقلال کلیسای ارتدوکس فلسطین را کنار گذاشتند. در نتیجه، پاتریارک ارتدوکس شرقی به قسطنطنیه کوچ کرد و تا سال ۱187 در تبعید ماند و تنها پس از آزادسازی این شهر به دست صلاح‌الدین به آن بازگشت. افزون بر این، به‌طرزی متناقض، در پادشاهی صلیبی لاتین اورشلیم، در آغاز سده‌ی دوازدهم، اسقف‌نشین «قیصریه در فلسطین» استقلال دینی و فرهنگی خود را از دست داد و تحت کنترل مستقیم پاتریارکی لاتین اورشلیم قرار گرفت که زیر نظارت فرمانروایان و مهاجران اروپایی پادشاهی لاتین اورشلیم اداره می‌شد.

The Catholic Church, reaching the peak of its political power in the High Middle Ages, called armies from across Europe to a series of Crusades against Islam. The Latin Crusaders occupied Palestine in 1099 and founded the Crusader states in the Levant. Following the great East–West schism of 1054 between the Eastern Orthodox and Latin churches and after the arrival of the first Latin Crusaders in Palestine, the Crusaders appointed a Latin Patriarch in Jerusalem. The hierarchical international organisational structure of the Latin Church contrasted sharply with the organisation in the East of a network of independent churches. The Crusaders also dismissed the principles of autocephaly and the independence of the Palestine Orthodox Church. As a result, the Eastern Orthodox Patriarch chose to relocate to Constantinople, in exile until 1187, and returned to the city only after its liberation by Salah al-Din. Furthermore, paradoxically in the Latin Crusader Kingdom of Jerusalem, in the early 12th century the diocese of ‘Caesarea in Palaestina’ lost its religious and cultural autonomy and was subjected to the direct control of the Latin Patriarchate of Jerusalem which was overseen by the European rulers and settlers of the Latin Kingdom of Jerusalem.

اما پادشاهان لاتینی اورشلیم در پی زنده کردن خاطرات فلسطین بیزانسی بودند و نظام اسقفی واقعی کلیسای کل فلسطین در فلسطین فرانکی احیا شد. برای نمونه، «اسقف اعظم پترا، در فلسطین» — که در سده ششم، مرکز استانی (متروپولیس) استان بیزانسی فلسطین سوم (سالوتاریس) بود — در مرحلهای از دوران صلیبی تأسیس شد و به حوزه اسقفی فلسطین سوم، منطقه ماورای اردن خدمت میکرد و به گونهای سنتی دیر سنت کاترین در کوه سینا را نیز دربر میگرفت، هرچند حمایت نظامی صلیبیان به ندرت تا عمق صحرای سینا گسترش مییافت. با وجود کاهش شمار مسیحیان در منطقه پترا، انتصاب اسقفهای اعظم پترا تا سده بیستم ادامه یافت.

However, the Latin Kings of Jerusalem sought to revive memories of Byzantine Palaestina and the actual diocese system of the All Palaestina Church was revived in Frankish Palestine. For instance, the ‘Archbishop of Petra, in Palaestina’ – which in the 6th century was the metropolis of the Byzantine province of Palaestina Tertia (Salutaris) – was established at some stage during the Crusader era and served the diocese of Palaestrina III, the Transjordan area, and traditionally included St Catharine’s Monastery on Mount Sinai, although Crusader military protection rarely extended deep into Sinai. Despite the dwindling number of Christians in the Petra region, appointing Archbishops of Petra lingered into the 20th century.

سلسله‌مراتب بطریق‌خانهٔ لاتینی اورشلیم و نجیب‌زادگان فرانکی صلیبی‌ای که در فلسطین بلندهمت بودند و می‌خواستند مستعمره‌ای اروپایی و لاتین‌زبان در سرزمین مقدس بسازند، نتوانستند جلوی دگرگون شدن نگرش بسیاری از مهاجران لاتین عادی در فلسطین را در کمتر از یک نسل بگیرند. برخی از صلیبیان لاتین کلیسایی سخت نگران بودند که بسیاری از مستعمره‌نشینان عادی اروپایی در عمل در فلسطین بومی شده بودند و سبک‌های «شرقی» و آداب محلی را پذیرفته بودند. فولشر شارتری، کشیشی که در جنگ صلیبی نخست شرکت داشت (و بعدها تاریخ آن را نوشت)، سپس در بطریق‌خانهٔ لاتینی اورشلیم خدمت کرد و تا سال ۱۱۱۸ کشیش شخصی بالدوین، پادشاه لاتینی اورشلیم، بود، و در ژوئیهٔ ۱۱۲۴ نوشت:

The hierarchy of the Latin Patriarchate of Jerusalem and high-minded elite Frankish crusaders in Palestine, who sought to create a European Latin-speaking colony in the Holy Land, could not prevent the transformation, within a generation or so, of the outlook of many ordinary Latin settlers in Palestine. Some churchy Latin crusaders were deeply concerned that many ordinary European colonists practically went native in Palestine, adopting ‘Oriental’ styles and local customs. Fulcher of Chartres, a priest who participated in the First Crusade (of which he later wrote a chronicle), then served the Latin Patriarchate of Jerusalem and acted as chaplain to Baldwin, the Latin King of Jerusalem, until 1118, wrote in July 1124:

ما که پیش‌تر اهل غرب بودیم، اکنون شرقی شده‌ایم. آن که رومی یا فرانسوی بود، اکنون جلیلی، یا ساکن فلسطین شده است. کسی که شهروند رامس یا شارتر بود، اکنون شهروند صور یا انطاکیه شده است. ما هم‌اکنون زادگاه‌های خود را فراموش کرده‌ایم؛ بسیاری از ما دیگر آن‌ها را نمی‌شناسیم، یا دست‌کم دیگر از آن‌ها یاد نمی‌کنیم. برخی هم‌اکنون در اینجا خانه و خدمتکارانی دارند که از راه ارث به آن‌ها رسیده است. برخی زنانی گرفته‌اند که نه‌تنها از قوم خودشان، بلکه سوری، یا ارمنی، و حتی سارازن‌ها [اعراب مسلمان] هستند که موهبت غسل تعمید را یافته‌اند... یکی تاک می‌کارد و دیگری مزرعه را کشت می‌کند. ... زبان‌های گوناگون که اکنون مشترک شده‌اند، برای هر دو قوم شناخته می‌شوند.

For we who were Occidentals now have been made Orientals. He who was a Roman or a Frank is now a Galilean, or an inhabitant of Palestine. One who was a citizen of Rheims or of Chartres now has been made a citizen of Tyre or of Antioch. We have already forgotten the places of our birth; already they have become unknown to many of us, or, at least, are unmentioned. Some already possess here homes and servants which they have received through inheritance. Some have taken wives not merely of their own people, but Syrians, or Armenians, or even Saracens [Muslim Arabs] who have received the grace of baptism ... One cultivates vines, the other the fields. … Different languages, now made common, become known to both races. (Cited in Heng 2015: 359; also Folda 2001)

این سرعت «شرق‌گرایی» و «بومی‌شدن» بسیاری از صلیبیون عادی اروپایی نباید کسی را شگفت‌زده کند؛ زیرا سطح توسعه اجتماعی، فرهنگی و فنی در فلسطین و نزدیک شرق در آن زمان، تحت حاکمیت اسلام، برتر از اروپا بود. با این حال، تا دهه ۱۱۲۰ میلادی، ناصره در جلیل، تحت تأثیر مهاجران فرانکی تحصیل‌کرده، به مرکز علمی مهمی بدل شده بود و در یک سند پاپی در سال ۱۱۴۵ به‌عنوان «جامعه دینی مشهور» از آن یاد شد (Riley-Smith 2005: 75). این شهر معیشت برخی چهره‌های ادبی از جمله روگو فرتلوس ناصره‌ای و جرارد ناصره‌ای را تأمین می‌کرد؛ فهرست کتابخانه آن که هنوز باقی است، شباهت‌هایی با مدارس اروپایی داشت. اگرچه شهرک‌نشینان لاتین در فلسطین و شام همچنان برای دانش و فرهنگ به اروپا می‌نگریستند، امروزه فلسطین و شام کانالی برای انتقال دانش عربی به اروپا محسوب می‌شوند (Riley-Smith 2005: 75). در دهه ۱۱۳۰ میلادی، یک آرشدیاکون فرانکی به نام روگو فرتلوس ناصره‌ای (Fetellus) که به فلسطین رفته بود، راهنمای سفری نوشت که زائران و دانشمندان از آن بهره می‌بردند. او در توصیف‌هایش از فلسطین لاتین از «ایالت فلسطین» (Provincia Palaestina) یاد کرد: «شهر اورشلیم در ارتفاعات یهودیه، در ایالت فلسطین واقع است» (Fetellus 1892). جاناتان رایلی‌اسمیت به «بقای نظام اداری مسلمانان در فلسطین لاتین» اشاره کرده است (1977)، و به احتمال زیاد فرتلوس ناصره‌ای جغرافیای کتاب‌مقدسی را با استان عربی-اسلامی واقعی «فلسطین» (Filastin) پیش از جنگ‌های صلیبی لاتین درهم آمیخته بود.

This rapid ‘Orientalisation’ and ‘indigenisation’ of many ordinary European Crusaders should surprise no one; after all, the levels of social, cultural and technical development in Palestine and the Near East at the time under Islam were superior to those in Europe. However, by the 1120s, Nazareth in Galilee, under the impact of educated Frankish settlers, had become a scholarly centre of some importance and was referred to as a ‘famous religious community’ in a papal document of 1145 (Riley-Smith 2005: 75): The city provided a living to some literary figures including Rorgo Fretellus of Nazareth and Gerard of Nazareth; its library, the catalogue of which survives, had similarities with European schools. Although Latin settlers in Palestine and the Levant still looked towards Europe for learning and culture, today Palestine and the Levant are considered to have been a channel for the transmission of Arabic learning to Europe (Riley- Smith 2005: 75). In the 1130s, a Frankish archdeacon, Rorgo Fretellus of Nazareth (Fetellus), who had moved to Palestine, wrote a guidebook that was used by pilgrims and scholars. He spoke of Provincia Palaestina in his descriptions of Latin Palestine: ‘The city of Jerusalem is situated in the hillcountry of Judea, in the province of Palestine’ (Fetellus 1892). Jonathan Riley-Smit has pointed to the ‘survival in Latin Palestine of the Muslim administration’ (1977), and in all probability Fretellus of Nazareth was conflating scriptural geography with the actual Arab Islamic province of Filastin prior to the Latin Crusades.

به‌طور کلی، پس از تأسیس پادشاهی لاتین اورشلیم، قدرت و استقلال دینی کلیسای ارتودوکس محلی فلسطین به‌شدت کاهش یافت و دو کرسی قیصریه ماریتیما و اورشلیم به یک اسقف‌نشین بزرگ فرانک تبدیل شدند که زیر نظر پاتریارک لاتین اورشلیم قرار داشت. صلیبیون همچنین اموال را مصادره کردند و مناصب کلیسایی کلیدی را که به‌طور سنتی در اختیار روحانیون ارتودوکس یونانی در فلسطین بود، تصرف کردند (الن‌بلوم ۲۰۰۳: ۵۰۵). این سیاست، جایگاه روحانیون ارتودوکس یونانی را در چشم مسیحیان عرب فلسطین، که عمدتاً ارتودوکس بودند، بیش از پیش تضعیف کرد. در آغاز قرن هفتم هجری/سیزدهم میلادی، پس از شکست صلیبیون لاتین به دست ایوبیان، شهر عرب‌نشین فلسطین قیساریه (Caesarea-Palaestina)

Overall, following the establishment of the Latin Kingdom of Jerusalem the power and religious independence of the local Palestine Orthodox church were reduced sharply and the two Sees of Caesarea Maritima and Jerusalem were transformed into a Frankish archdiocese, subordinate to the Latin Patriarch of Jerusalem. The Crusaders also confiscated properties and seized key ecclesiastical positions traditionally held by the Greek Orthodox clergy in Palestine (Ellenblum 2003: 505). This policy undermined further the position of the Greek Orthodox clergy in the eyes of the predominantly Orthodox Arab Christians of Palestine. In the early 13th century, following the defeat of the Latin Crusaders by the Ayyubids, the Palestinian Arab town of Qaysariah (Caesarea-Palaestina)

بود، همچنان توسط جغرافی‌دانان عرب به‌عنوان شهری کلیدی در فلسطین توصیف می‌شد (Le Strange 2014: 29). اما در دوران پس‌از جنگ‌های صلیبی، قیصریه و اسقف‌های مِتروپولیتن و دانشمندان سابقاً مشهور و قدرتمند آن هرگز به جایگاه تأثیرگذار پیشین خود بازنگشتند؛ این امر پس‌از نابودی نخستین پادشاهی لاتین توسط صلاح‌الدین ایوبی در سال ۱۱۸۷ و سرانجام حذف حکومت دویست‌ساله فرانک‌ها از فلسطین توسط ممالیک در اواخر قرن سیزدهم رخ داد. هرچند امروزه اسقف‌نشین اسقفی سابقاً قدرتمند قیصریه-فلسطین عمدتاً جنبه نمادین دارد، حافظه اجتماعی و تاریخ چشمگیر قیصریه-فلسطین همچنان نزد مسیحیان فلسطینی زنده است، و متروپولیتن ارتدکس شرقی قیصریه توسط یک اگزارخ فلسطین اول نمایندگی می‌شود که زیر صلاحیت پاتریارکی ارتدکس شرقی اورشلیم قرار دارد.

was still being described by Arab geographers as a key town in Filastin (Le Strange 2014: 29). In the post-Crusader period, however, Qaysariah and its formerly renowned and powerful metropolitan bishops and scholars never recovered their influential position after the destruction of the first Latin Kingdom by Salah al-Din (Saladin) in 1187 and the eventual elimination of the 200-year Frankish rule from Palestine by the Mamluks in the late 13th century, Although today the formerly powerful Archiepiscopal See of Caesarea-Palaestina is largely symbolic, the social memory and spectacular history of Caesarea-Palaestina are remembered by the Palestinian Christians, and the Eastern Orthodox Metropolitan of Caesarea is represented by an Exarch of Palaestina Prima, under the jurisdiction of the Eastern Orthodox Patriarchate of Jerusalem.

پیوندهای عربی و مسلمان‌–مسیحیِ بومی در اورشلیم را می‌توان تا آغاز اسلام ردیابی کرد. پس از بیرون رانده شدن صلیبیون لاتین اروپایی از شهر، سنت‌های مشترک همزیستی عربی مسلمان‌–مسیحی بومی در اورشلیم دوباره احیا شد؛ و به‌عنوان نمادی، کلیدهای کلیسای قیامت به دو خانوادهٔ اشرافی فلسطینی مسلمان در شهر، یعنی نسیبه و جودة الغوضیه، سپرده شد. این سنت تشریفاتیِ پس‌ازصلیبی که صلاح‌الدین اندکی پیش از درگذشتش در سال ۱۱۹۳ بنیان نهاد، لایه‌ای دیگر از آیین‌های روزانهٔ مورد احترام گسترده را بر لایه‌های چندگانهٔ قداست کهن این مکان افزود. امروزه ویرانه‌های مکان‌های صلیبی (کلیساها، مهمان‌سراها و قلعه‌ها) در سراسر فلسطین تاریخی دیده می‌شود و خط‌خطی‌های بر جای‌مانده از صلیبیون هنوز در کلیسای قیامت در اورشلیم قابل مشاهده است.

The local Arab Muslim‒Christian bonds in Jerusalem can be traced to early Islam. Following the elimination of the European Latin Crusaders from the city, indigenous Arab Muslim‒Christian shared traditions of convivencia in Jerusalem were re-cultivated; symbolically, the keys to the Church of the Holy Sepulchre were entrusted to two aristocratic Palestinian Muslim families in the city, the Nuseibeh and Judeh al-Ghoudia. Created by Salah al-Din shortly before his death in 1193, this post-Crusader ceremonial tradition added another widely respected layer of daily rituals to the multi-layered ancient sacredness of the site. Today the ruins of Crusader sites (churches, hostels and castles) are visible throughout historic Palestine and graffiti left by Crusaders can still be seen in the Church of the Holy Sepulchre in Jerusalem.