ناسیونالیسم سرزمینی فلسطینی، مانند اندیشهٔ «فلسطین» خود، آغازها و منابع متعددی دارد. راشد خالدی در کتاب هویت فلسطینی: ساختار آگاهی ملی مدرن (۱۹۹۸) استدلال می‌کند که هویت ملی متمایز فلسطینی، مبتنی بر سرزمین فلسطین، در آغاز قرن بیستم پدید آمد. با این حال، خالدی و چند تن از برجسته‌ترین مورخان فلسطین مدرن، از جمله بشارة دومانی (۱۹۹۵)، ایلان پاپه (۱۹۹۹)، باروخ کیمرلینگ و جوئل اس. میگدال (۱۹۹۳، ۲۰۰۳)، همگی بر این باورند که پیش از پیدایش صهیونیسم سیاسی در اواخر قرن نوزدهم، هویت ملی محلی فلسطینی در حال شکل‌گیری بود (پاپه ۱۹۹۹: ۳). این هویت ملی سرزمینی فلسطینیِ نوپا در فلسطینِ اواخر دورهٔ عثمانی ارتباطی با صهیونیسم نداشت. با این همه، هرچند جنبش ملی فلسطینیِ محلیِ در حال شکل‌گیری پیش از ظهور صهیونیسم در فلسطین پدید آمد، این جنبش در دورهٔ پیش از جنگ جهانی اول از سوی فعالیت‌های شهرک‌سازی و خریدِ زمین صهیونیست‌ها نیز برانگیخته شد.

Palestinian territorial nationalism, like the idea of Palestine, has multiple beginnings and multiple sources. In Palestinian Identity: The Construction of Modern National Consciousness (1998), Rashid Khalidi argues that a distinct Palestinian national identity grounded in the land of Palestine emerged in the early 20th century. But, at the same time, Khalidi and several prominent historians of modern Palestine, including Beshara Doumani (1995), Ilan Pappe (1999), Baruch Kimmerling and Joel S. Migdal (1993, 2003), all suggested that before the appearance of political Zionism in the late 19th century, a local Palestinian national identity had been in the making (Pappe 1999: 3). This nascent positive Palestinian national territorial identity in late Ottoman Palestine was not connected to Zionism. However, although an incipient local Palestinian national movement preceded the advent of Zionism in Palestine, this movement was also spurred on by Zionist settlement and land-purchasing activities in the period prior to the First World War.

در فلسطین اواخر دوران عثمانی، جمعیت سه ناحیه اداری فلسطین (بیت‌المقدس، نابلس و عکا) عمدتاً مسلمان و مسیحی عرب بود. اقلیت یهودی حدود ۲۵٬۰۰۰ نفر بود و اکثریت آنان به‌شدت مذهبی و ساکن شهرها بودند. تا آغاز صهیونیسم اروپایی در اواخر قرن نوزدهم، روابط میان فلسطینیان (مسلمانان، مسیحیان و یهودیانِ عرب‌زبان) مسالمت‌آمیز و پایدار بود و این روابط بر پایه قرن‌ها همزیستی، تاریخ مشترک و سرزمین مشترک شکل گرفته بود (خالدی، و. ۱۹۸۴). خاطرات وصیف جوهریه (۱۸۹۷–۱۹۷۲)، شهروند مسیحی فلسطینی بیت‌المقدس، با عنوان روزنامه‌های وصیف جوهریه، شواهدی گویا از پیدایش هویت سرزمینی دوگانه فلسطینی–عثمانی در فلسطین اواخر دوران عثمانی ارائه می‌دهد، و همچنین از همزیستی، تنوع فرهنگی و درهم‌آمیختگی در بیت‌المقدس عثمانی، که خود نمونه‌ای کوچک از مدرنیته عثمانی متأخر در فلسطین بود، گواهی می‌دهد. در جهان فلسطینیِ دوران جوانی جوهریه، مرزهای جداکننده زندگی مسیحیان فلسطینی، یهودیان فلسطینی و مسلمانان فلسطینی سیال بود.

In late Ottoman Palestine, the population of the three Palestinian administrative districts (Jerusalem, Nablus and Acre) was overwhelmingly Muslim and Christian Arab. The Jewish minority numbered about 25,000; the majority was deeply religious and urban-based. Until the advent of European Zionism in the late 19th century relations among the Palestinians (Arabic-speaking Muslims, Christians and Jews) were peaceful and stable, forged by centuries of coexistence, shared history and shared country (Khalidi, W. 1984). The memoirs of Wasif Jawhariyyeh (1897– 1972), a Palestinian Christian citizen of Jerusalem, The Diaries of Wasif Jawhariyyeh, provide compelling testimony to the emergence of a two-tier Palestinian Ottoman territorial identity in late Ottoman Palestine and for the co-existence, cultural diversity and intermixing of Ottoman Jerusalem, a microcosm of late Ottoman modernity in Palestine. In the Palestinian world of Jawhariyyeh’s youth, boundaries separating the lives of Palestinian Christians, Palestinian Jews and Palestinian Muslims were fluid.

اعتقد که مدرنیتهی اورشلیم برآمده از پویاییهای درونی شهر عثمانی بود، و پیشنهاد میکنم که ساختار اجتماعی شهر دیوارکشیده بسیار سیالتر از آن بود که عموماً تصور میشود. افزون بر این، معتقدم که نظام محلههایی که تقسیم شهر کهن به قلمروهای مرزبندیشده بر اساس مذهب را نشان میداد، به شکل پسنگر و از طریق مقررات استعماری بریتانیا بر شهر تحمیل شد. (Tamari 2006: 28)

Jerusalem’s modernity was a feature of internal dynamics in the Ottoman City and I propose that the social structure of the walled city was much more fluid than generally believed; further I suggest that the quarter system signalling the division of the Old City into confessional bounded domains was introduced and imposed retroactively on the city by British colonial regulations. (Tamari 2006: 28)

در فلسطین، انقلاب چاپ و نشر در اواخر دوره عثمانی آغاز شد و در نیمه نخست قرن بیستم به مقیاسی صنعتی گسترش یافت. این انقلاب با معرفی فناوری‌های نوین، رشد آموزش غیردینی و سواد، و شهرنشینی سریع همراه بود. در مدتی کوتاه و تا سال ۱۹۴۸، بیش از یک‌سوم جامعه عرب فلسطین شهری شده بود. همزمان با افزایش شدید مدارس نوین غیردینی در کشور، گسترش سواد انحصار اندک نخبگان باسواد و دین‌مدار شهرها بر آموزش و دانش را شکست و طبقات میانی و حرفه‌ای نوظهور در شهرها را تقویت کرد. خودآگاهی فرهنگی فزاینده مردم تحصیل‌کرده به پیدایش فراملی‌گرایی نخستین غیردینی در فلسطین اواخر عثمانی انجامید. ناسیونالیسم فرهنگی جنینی فلسطینی و میهن‌دوستی سرزمینی پیش از ناسیونالیسم سیاسی فلسطینی پدید آمد و این روند در مدارس و مدارس تربیت معلم فلسطین اواخر عثمانی پرورش یافت.

In Palestine the printing and publication revolution began in the late Ottoman period and developed on an industrial scale in the first half of the 20th century. This revolution was accompanied by the introduction of modern technologies, the growth in secular education and literacy and rapid urbanisation. Within a short period, and by 1948, more than one-third of Palestinian Arab society was urban-based. Together with the sharp rise in modern secular schools in the country, increased literacy broke the monopoly of the small, religiously minded, literate elites in the cities on education and learning and bolstered the emerging middle and professional classes in the cities. The increasing cultural self-awareness of educated people led to the rise of secular proto-nationalism in late Ottoman Palestine. Embryonic Palestinian cultural nationalism and territorial patriotism preceded Palestinian political nationalism and this was fostered in schools and teacher training seminaries in late Ottoman Palestine.

در نیمه دوم قرن نوزدهم، مدارس دوزبانه ارتدکس روسی و مراکز تربیت معلم در فلسطین نقش مهمی در ترویج رنسانس فرهنگی در این کشور ایفا کردند. این مدارس بعدها از جمله بهترین مدارس کشور شدند و به این بیداری فرهنگی ملی کمک کردند.

In the second half of the 19th century the bilingual Russian Orthodox schools and teacher training centres in Palestine played an important role in promoting cultural renaissance in the country. These schools subsequently came to be among the best in the country, contributing to this national cultural awakening.

آثار خلیل ابراهیم بیداس، روحی الخالدی و خلیل السکاکینی، اوج انقلاب آموزشی، فرهنگی و ادبی فلسطین در اواخر دوران عثمانی بودند؛ انقلابی مدنی و مدرنیستی که وقف خودآگاهی، خودسازی، توانمندسازی اجتماعی و – از نظر سیاسی – خودنمایندگی، شهروندی برابر و خودمختاری منطقهای در درون دولت عثمانی بود. بیداس (۱۸۷۴–۱۹۴۹)، پیشگام فکری و فرهنگی، پژوهشگر مسیحی فلسطینی، معلم، رماننویس و مترجم پرکار آثار ادبی روسی بود. او در سال ۱۸۷۴ در ناصره، در جلیل، زاده شد و در مدارس ارتدکس دوزبانه‌ای که با حمایت روسیه اداره می‌شدند در جلیل تحصیل کرد و در مدرسه تربیت معلم روسی ناصره، که مؤسسه سلطنتی فلسطین ارتدکس روسیه در سال ۱۸۸۶ آن را تأسیس کرد و بعدها در ساختمانی مستقر شد که در میان فلسطینیان سراسر جلیل به «المسکوبیه» («مجتمع مسکویی») شهرت یافت، تحصیل کرد. دیگر مجتمعهای روسی ساخته‌شده در فلسطین، از جمله در اورشلیم و الخلیل، هنوز نیز از سوی فلسطینیان محلی «المسکوبیه» نامیده می‌شوند. مشهورترین بنایی که این مؤسسه در فلسطین ساخت، کلیسای مریم مجدلیه بر کوه زیتون در اورشلیم بود که در سال ۱۸۸۶ ساخته شد. این مؤسسه که در ابتدا (میان ۱۸۸۲ و ۱۸۸۴) مقر خود را در ناصره داشت، چهار مدرسه در جلیل گشود و معلمان ارتدکس عرب و روس و مترجمان عربی را به کار گرفت تا مواد درسی را از روسی به عربی ترجمه کنند.

The works of Khalil Ibrahim Beidas, Ruhi al-Khalidi and Khalil al-Sakakini were the high end of the educational, cultural and literary revolution of late Ottoman Palestine – a modernist civic revolution which was dedicated to self-enlightenment, self-improvement, social empowerment and – politically speaking – self-representation, equal citizenship and regional autonomy within the Ottoman state. An intellectual and cultural pioneer, Beidas (1874–1949), was a Palestinian Christian scholar, educator, novelist and prolific translator of Russian literary works. Born in Nazareth, in the Galilee, in 1874, Beidas was educated in Russian-funded bilingual Orthodox schools in the Galilee and studied at the highly regarded Russian Teacher Training Seminary in Nazareth,11 which was founded by the Imperial Russian Orthodox Palestine Society in 1886, and later housed in a building which became famously known to Palestinians throughout the Galilee as al-Maskubiyyah (‘the Moscovite’ compound). Other Russian compounds created in Palestine, including in Jerusalem and al-Khalil (Hebron), are still referred to by local Palestinians as al‑Maskubiyyah. The most famous building constructed by the Society in Palestine was the Church of Mary Magdalene, on Mount of Olives in Jerusalem, built in 1886. Initially headquartered in Nazareth (between 1882 and 1884), the Society opened four schools in the Galilee and employed Orthodox Arab and Russian teachers and Arabic translators to translate school material from Russian to Arabic.

تا سال ۱۸۹۹، این انجمن بیست‌وسه «مدرسه مَسکوب» نوین در فلسطین داشت و دو مرکز تربیت معلم، از جمله یکی برای زنان در بیت‌جالا که در سال ۱۸۹۰ گشایش یافت. از روستاها و شهرها خواسته می‌شد ساختمان‌ها را فراهم کنند، اما همه کتاب‌ها، دفترچه‌ها، قلم‌ها و مدادها، تجهیزات، امکانات ورزشی، اداره و تدریس بدون هزینه بود.۱۲ بیشتر این مدارس همچنین مختلط بودند، که بُعد دیگری به انقلاب آموزشی‌ای می‌افزود که انجمن امپراتوری ارتودوکس فلسطین پدید آورد.

By 1899 the Society had twenty-three modern ‘Maskob Schools’ in Palestine, and two Teacher Training Seminaries, including one for women in Beit Jala which opened in 1890; villages and towns were asked to provide the buildings, but all books, notebooks, pens and pencils, equipment, sport facilities, administration and teaching were free of charge.12 Most schools were also co-educational, which added another dimension to the educational revolution introduced by the Palestinian Orthodox Imperial Society.

در اوایل دهه ۱۸۸۰، پس از ورود [انجمن ارتodoksی روسی فلسطین] به فلسطین، ترجمه عربی نام روسی آن در همه مدارس ارتodoksی روسی در فلسطین تدریس می‌شد، زیرا زبان آموزش عربی بود، در حالی که زبان روسی اجباری بود؛ زبان‌های دیگری چون فرانسوی، ترکی و یونانی اختیاری بودند. پس از سال ۱۸۸۹، ترجمه عربی نام روسی به «انجمن امپراتوری ارتodoksی فلسطین» تبدیل شد. این نام عربی انجمن نه تنها توسط بیدس در طول دوران ابتدایی و متوسطه‌اش در ناصره در اوایل دهه ۱۸۹۰ به کار می‌رفت، بلکه توسط مسیحیان ارتodoksی فلسطینی در نشریات خود بیش از ۱۳۵ سال ادامه یافته است.13

Soon after its arrival in Palestine in the early 1880s the Arabic rendition of the Russian name (Russian Orthodox Palestine Society) would have been taught in all Russian Orthodox schools in Palestine as Arabic was the instruction language while Russian was compulsory; other languages such as French, Turkish and Greek were voluntary. After 1889 the Arabic rendition of the Russian name became the Palestinian Orthodox Imperial Society . This Arabic version of the Society’s name would have been used not only by Beidas throughout his primary and secondary schooling in Nazareth in the early 1890s, but has also continued to be used in publications by Palestinian Orthodox Christians for more than 135 years.13

نه تنها این، بلکه سرانجام در ۱ آوریل ۱۹۰۲، پس از مدتی مذاکره میان رهبران روسی انجمن امپراتوری ارتودکس روسیه در فلسطین و مقامات عثمانی، آنان هر سی و هفت مدرسه و حوزه علمیهٔ این انجمن را به رسمیت شناختند (که اکثر آنها در فلسطین، و برخی در سوریه و لبنان بودند) و این رویداد با جشن‌های عمومی در فلسطین، سوریه و روسیه گرامی داشته شد.۱۴ پیامد این به رسمیت شناختن مهم رسمی عثمانی از فعالیت‌های انجمن امپراتوری ارتودکس فلسطین، فراتر از آموزش رفت و به تشویق زیارت انبوه روس‌ها به فلسطین انجامید که آن هم به دست همین انجمن سازمان‌دهی می‌شد. در اوایل قرن بیستم، زائران روس نزدیک به ۸۰ درصد کل زائران مسیحی خارجی به سرزمین مقدس را تشکیل می‌دادند. همان‌گونه که در ادامه خواهیم دید، این زیارت انبوه روسی، مقامات عثمانی را به انجام تعدیلات اداری بیشتری واداشت و در سال ۱۹۰۶، ناحیه‌های ناصره و طبریه به متصرفیت بیت‌المقدس شریف افزوده شدند؛ عمدتاً برای پاسخ‌گویی به زیارت انبوه تازه از روسیه و غرب، و برای تسهیل صدور یک ویزای گردشگری واحد برای زائران و مسافران مسیحی در فلسطین.

Not only that. Eventually on 1 April 1902, after a period of negotiations between the Russian leaders of the Imperial Russian Orthodox Palestine Society and the Ottoman authorities, they recognised all thirty-seven schools and seminaries of the Society (the majority of which were in Palestine, with some in Syria and Lebanon) and the occasion was marked by public celebrations in Palestine, Syria and Russia.14 The impact of this important official Ottoman recognition of the activities of the Palestinian Orthodox Imperial Society extended beyond education into the encouragement of Russian mass pilgrimage to Palestine, which was also organised by the same society. In the early 20th century Russian pilgrims constituted nearly 80 per cent of all foreign Christian pilgrims to the Holy Land. As we shall see below, this Russian mass pilgrimage forced the Ottoman authorities to make further administrative adjustments and in 1906 the districts of Nazareth and Tiberias were added to the Mutasarrifate of Noble Jerusalem, mainly to accommodate the new mass pilgrimage from Russia and the West in facilitating the issuance of a single tourist visa to Christian pilgrims and travellers in Palestine.

بیدَس فرآوردهٔ بیداری آموزشی و فکری فلسطینِ اواخرِ دورهٔ عثمانی بود. او همچنین از منابعِ محلی و امپراتوری‌ای بهره می‌گرفت که از سوی «انجمن امپراتوریِ ارتدکسِ روسیِ فلسطین» در دسترس بود، تا احساسی نوین از هویتِ فلسطینیِ مدرن را بیان کند. در واقع، بسیاری از اندیشه‌های بیدَس نیز، بر معیارهای فلسطینِ اواخرِ دورهٔ عثمانی، رادیکال و حتی انقلابی بود. پس از فارغ‌التحصیلی از مدرسهٔ تربیت معلمِ ناصره، بیدَس به اورشلیم رفت که در آن زمان پایتخت فکری و فرهنگیِ فلسطینِ اواخرِ دورهٔ عثمانی بود. او به‌عنوان معلمِ ارشدِ زبان عربی در مدرسهٔ انگلیکنیِ سنت جورج در اورشلیم کار می‌کرد و برای «انجمن امپراتوریِ ارتدکسِ روسیِ فلسطین» به‌عنوان مترجمِ روسی به عربی فعالیت داشت. او در سال ۱۸۹۲ نیز به روسیه سفر کرد.

Beidas was a product of the educational and intellectual awakening of late Ottoman Palestine. He was also utilising local and imperial resources such as those made available by the Russian Palestinian Orthodox Imperial Society to articulate a new sense of modern Palestinian identity. Indeed, many of Beidas’ ideas were also radical and even revolutionary by the standards of late Ottoman Palestine. After graduating from the Teacher Training Seminary in Nazareth, Beidas moved to Jerusalem, then the Palestinian intellectual and cultural capital of late Ottoman Palestine. He worked as a senior Arabic teacher at the Anglican St George’s School in Jerusalem and as a translator from Russian to Arabic for the Imperial Russian Orthodox Palestine Society. He also travelled in Russia in 1892.

بیداس در استعداد زبانی و فرهنگی استثنایی‌اش و در ترجمه‌هایش از روسی به عربی، تحت تأثیر آثار برجسته‌ترین رمان‌نویسان و شاعران روس قرار داشت، از جمله الکساندر پوشکین، نیکلای گوگول، داستایفسکی، لئون تولستوی و ماکسیم گورکی. برخی از این نویسندگان نقدی بنیادین بر خودکامگی، رویکردهای مردمی به تاریخ، همدلی با زندگی مردم عادی، و تأکید بر آزادی و عدالت اجتماعی را پرورانده بودند. تولستوی نگاهی آرمان‌گرایانه به روستای روسیه و دهقانان روس داشت و این امر بر دیدگاه مثبت بیداس نسبت به روستا و دهقانان فلسطینی تأثیر گذاشت. بیداس پیش‌تر رمان تاریخی «دختر کاپیتان» از پوشکین را به عربی ترجمه کرده و در سال ۱۸۹۸ در بیروت منتشر کرده بود. نشریه هفتگی بیداس، «النفائس العصریة» (جواهر مدرن)، ده سال بعد، در سال ۱۹۰۸ در حیفا تأسیس شد و کار خود را با پاورقی‌کردن رمان‌های کلاسیک روسی‌ای آغاز کرد که بیداس ترجمه می‌کرد. بیداس «پیشگام داستان کوتاه فلسطینی» (رائد القصة الفلسطينية) به شمار می‌آید (مازا ۲۰۱۵: ۱۸۸).

Beidas’ exceptional linguistic and cultural talents and translations from Russian into Arabic were influenced by the works of leading Russian novelists and poets, including Alexander Pushkin, Nikolai Gogol, Dostoevsky, Leon Tolstoy and Maxim Gorky. Some of these authors had developed radical critiques of autocracy, popular approaches to history, identification with the lives of ordinary people and emphasis on freedom and social justice. Tolstoy had an idealistic view of the Russian countryside and Russian peasantry and this had an impact on Beidas’ positive views of the Palestinian countryside and peasantry. Beidas had already translated into Arabic and published in Beirut in 1898 Pushkin’s historical novel The Captain’s Daughter. Beidas’ weekly periodical, al-Nafais al-ʿAsriyyah (Modern Gems) was founded ten years later in 1908 in Haifa and it began by serialising the Russian classic novels Beidas was translating. Beidas is considered to be the ‘pioneer of the Palestinian short story’ (Raid al-Qissah al-Filastiniyyah) (Mazza 2015: 188)

و در سال ۱۹۰۹ کتاب «احوال الاستبداد» (شرایط استبداد) را منتشر کرد که یکی از نخستین روایت‌های انتقادی از حکومت‌های استبدادی در زبان عربی به شمار می‌رود. ادوارد سعید، از خویشان نزدیک بیداس، به‌درستی خاطرنشان کرد که مقالات، داستان‌های کوتاه، رمان‌های تاریخی و آثار ترجمه‌ای بیداس در دوره‌های پیش و پس از جنگ نقش مهمی در شکل‌گیری هویت ملی فلسطینی در اوایل دوران مدرن ایفا کردند ([Moore-Gilbert 2009: 182]).

and in 1909 he published The Conditions of Tyranny (Ahwal al-Istibdad), one of the earliest critical accounts of tyrannical rule to appear in the Arabic language. Edward Said, a close relative of Beidas, astutely observed that Beidas’ essays, short stories, historical novels and works of translation in the pre- and post-war periods played an important role in the construction of early modern Palestinian national identity (Moore-Gilbert 2009: 182).

شکوفایی بزرگ ادبیات و شعر فلسطینی و عربی، ترجمه‌های تازه، روزنامه‌نگاری، آزمایش‌های آموزشی و مجموعه‌های کتابخانه‌ای خصوصی در دوران پایانی عثمانی، حافظه‌ای زنده از آن دوران در فلسطین پدید آورد؛ حافظه‌ای که در فرهنگ زندهٔ عربی بسیار نیرومندتر از، برای نمونه، حافظهٔ دورهٔ اندلس در قرون وسطا است.

The great flowering of Palestinian and Arab literature and poetry, of novel translations, journalism, educational experiments and private library collections during the late Ottoman period created a living memory of the period in Palestine, one much stronger in living Arab culture, than that of the mediaval al-Andalus period, for example.

بیداس کتابخانه شخصی خود در اورشلیم را که بیش از ۶۰۰۰ کتاب داشت، همراه با دیگر کتابخانه‌های خصوصی فلسطینی متعلق به خلیل سکاکینی و دیگر ساکنان فلسطینی اورشلیم، در جریان نکبت ۱۹۴۸ توسط اسرائیلی‌ها غارت شد؛ و این واقعه در کتاب «سرقت بزرگ کتاب» مستند شده است.۱۵ مجموعه‌های کتاب بیداس و دیگر مجموعه‌های فلسطینی می‌توانند روشنگری بسیاری درباره رنسانس فکری فلسطینیان و آگاهی ملی در اواخر دوره عثمانی به دست دهند. نمونه‌ای از این آگاهی نوین را می‌توان در مقدمه جغرافیایی سال ۱۸۹۸ بر ترجمه بیداس از کتاب «توصیف سرزمین مقدس» اثر آکیم الکسیویچ اولسنیتسکی، جلد ۱ یافت.

Beidas’ own personal Jerusalem library of more than 6000 books was plundered, together with other Palestinian private libraries owned by Khalil Sakakini and other Palestinian Jerusalemites, by the Israelis during the 1948 Nakba and the episode was documented in The Great Book Robbery.15 Beidas’ and other Palestinian library collections can shed a great deal of light on the Palestinian intellectual renaissance and national consciousness in the late Ottoman period. An illustration of this new consciousness is found in the 1898 geographic Preface to Beidas’ translation of Akim Aleksyeevich Olesnitsky’s A Description of the Holy Land, Vol. 1

(also Foster 2016c) – the original version appeared in Russian in 187516 – by the Imperial Russian Orthodox Palestine Society. Beidas describes this as a publication of the Palestinian Orthodox Imperial Society. Bei Beidas also talks about the inadequate geographical works available in Arabic on his country ‘Palestine’ and about the indigenous ‘sons and daughters of Palestine’ (Abnaa Filastin, أبناء فلسطين ) and ‘their need for an extensive geographic work on their country’. Writing to local Palestinian audiences, Beidas knew that many Palestinians would be closely familiar with the indigenous connotations of the term أبناء فلسطين . Beidas describes Olesnitsky’s work as follows: ‘an extensive book which describes the country of Palestine with its places, rivers, lakes, mountains and valleys’. He also talks about his use of idiomatic Arabic and his choice of ‘the simple expression which is closely related to [our] minds’.

(also Foster 2016c) – the original version appeared in Russian in 187516 – by the Imperial Russian Orthodox Palestine Society. Beidas describes this as a publication of the Palestinian Orthodox Imperial Society. Bei Beidas also talks about the inadequate geographical works available in Arabic on his country ‘Palestine’ and about the indigenous ‘sons and daughters of Palestine’ (Abnaa Filastin, أبناء فلسطين ) and ‘their need for an extensive geographic work on their country’. Writing to local Palestinian audiences, Beidas knew that many Palestinians would be closely familiar with the indigenous connotations of the term أبناء فلسطين . Beidas describes Olesnitsky’s work as follows: ‘an extensive book which describes the country of Palestine with its places, rivers, lakes, mountains and valleys’. He also talks about his use of idiomatic Arabic and his choice of ‘the simple expression which is closely related to [our] minds’.

بیداس کار و فعالیت‌های بیداس را به دلایل گوناگون نقطه‌ عطفی در پیدایش ناسیونالیسم مدرن فلسطینی می‌سازد. نه عامل، سهم علمی، فرهنگی و جغرافیایی بیداس را در مفهوم نوین فلسطین و در ظهور آگاهی ملی-سرزمینی تازه در فلسطین اواخر قرن نوزدهم متمایز می‌کند:

Beidas’ work and activities present a landmark in the emergence of modern Palestinian nationalism for a variety of reasons. Nine factors distinguish the scholarly, cultural and geographic contribution of Beidas to the modern notion of Palestine and the emergence of new a territorial national consciousness in late 19th century Palestine:

• بیداس، که اهل جلیل بود، از یک مفهوم گسترده‌تر و امروزی از فلسطین کار می‌کرد، نه صرفاً از حافظه اجتماعی اسلامی-عربی قرون وسطی که به استان تاریخی جند فلسطین مربوط می‌شود.

• Beidas, a native of the Galilee, was working from a modern wider concept of Palestine – and not just from medieval Arab Islamic social memory associated with the historic province of Jund Filastin.

بیداس اصطلاحات «فلسطینی» و «فلسطین» را همزمان و به‌جای یکدیگر به کار می‌برد، که از ویژگی‌های بارز نوشتار فلسطینی مدرن است.

• Beidas uses the terms Palestinian and Palestine simultaneously and interchangeably, which is a hallmark of modern Palestinian writing.

• پیشگفتار دو صفحه‌ای با عبارت عربی «الحمد لله» («ستایش از آنِ الله»، واژه عربی برای «خدا») آغاز می‌شود؛ عبارتی که مسلمانان به سبب جایگاه محوری آن در فاتحةالکتاب و در نام و سخنان پیامبر محمد ﷺ بسیار بر زبان می‌آورند.

• The two-page Preface begins with the Arabic expression al-Hamdu Lillah (‘Praise be to Allah’, the Arabic word for ‘God’), an expression frequently invoked by Muslims due to its centrality to the first chapter of the Quran and the name and sayings of the Prophet Muhammad.

این عبارت را مسیحیان عرب‌زبان نیز به کار می‌برند. اما این معنا را می‌رساند که این کار متوجه همه فلسطینی‌های عرب‌زبان است.

This expression is also used by Arabic-speaking Christians. But the implication is that work is aimed at all Arabic-speaking Palestinians.

• عدم وجود هرگونه اشاره به صهیونیسم – برخلاف نوشته‌های ملی فلسطینی یک دهه بعد، که مشهورترین نمونه‌های آن روزنامه فلسطین (۱۹۱۱) و نوشته‌های روحی الخالدی (۱۹۱۳) هستند (نگاه کنید به زیر) – و این به ظهور هویت عثمانی دو‌لایه فلسطینی و آغاز نوزایی فرهنگی فلسطین در اواخر دوران عثمانی در فلسطین اشاره دارد؛ نوزایی‌ای که بر دغدغه ملی بعدی با صهیونیسم مقدم بود.

• The complete absence of any reference to Zionism – in contrast with Palestinian national writings a decade later, the most famous examples of which are the newspaper Falastin (1911) and the writings of Ruhi al-Khalidi (1913) (see below) – and this points to the emergence of a two-tier Palestinian Ottoman identity and the beginnings of the Palestinian cultural renaissance in late Ottoman Palestine – a renaissance which preceded the subsequent national preoccupation with Zionism.

• ‫آسانیِ استفادهٔ بیساس از اصطلاحات «فلسطین»، «کشور ما» و «انجمن امپراتوری ارتودکس فلسطینی» بدون نیاز به تعریف یا توضیح این اصطلاحات یا معرفی این انجمن. این امر دو چیز را نشان می‌دهد: (۱) بیساس می‌اندیشید که خوانندگان عرب او با این اصطلاحات آشنا خواهند بود و معنای مورد نظر او را کاملاً درک خواهند کرد؛ (۲)

• The ease with which Beisas uses the terms ‘Palestine’ and ‘our country’ and the ‘Palestinian Orthodox Imperial Society’ without the need to define or explain these terms or introduce this Society. This suggests two things: (1) Beisas thought that his Arab readers would be familiar with these terms and have a full understanding of what he meant; (2)

این اصطلاحات و این نام عربی انجمن، پیش از این به‌طور رایج به کار می‌رفت و فهمیده می‌شد.

these terms and this Arabic name of the Society were already commonly used and understood.

• انجمن امپراتوری ارتدوکس فلسطینی یک مؤسسهٔ ترجمه و انتشارات در اورشلیم اداره می‌کرد و پس از ۱۸۸۹ در طول دهه ۱۸۹۰ در فلسطین با نام عربی الجمعية الإمبراطورية الأرثوذكسية الفلسطينية فعالیت داشت؛ همان نامی که بیداس در مقدمهٔ خود در سال ۱۸۹۸ به کار می‌برد.

• The Palestinian Orthodox Imperial Society ran a translation and publishing house in Jerusalem and after 1889 it operated in Palestine throughout the 1890s under the Arabic name: الجمعية الإمبراطورية الأرثوذكسية الفلسطينية , the name Beidas uses in his 1898 Preface.

این مفهوم جغرافیایی-سرزمینی مدرنِ فلسطین که در اواخر قرن نوزدهم میلادی توسط کسی مطرح شد که در مدارس مدرن جلیل تحصیل کرده بود، از مفهوم سنتیِ منطقه‌ای اسلامیِ فلسطین که توسط دانشمندان مسلمان مَقدسی، مُجیر الدین، خیر الدین رَملی و صالح بن احمد التُمُرتاشی در قرون دهم، پانزدهم و هفدهم میلادی توصیف یا به آن اشاره شده، فاصله گرفت. تصور فلسطین که این چهار نویسنده و قاضیِ مسلمان داشتند، از ولایت مسلمانانِ قرون وسطی به نام جُندِ فلسطین سرچشمه می‌گرفت که مرکز آن الرَّمله بود، اما قلمرو آن شامل جلیل نمی‌شد.

• This late 19th century modern geographic (territorial) concept of Filastin advanced by someone educated in the modern schools of Galilee departed from the traditional regional Islamic concept of Palestine described or referred to by the Muslim scholars al-Maqdisi, Mujir al-Din, Khair al-Din al-Ramli and Salih ibn Ahmad al-Tumurtashiin in the 10th, 15th and 17th centuries respectively. The conception of Palestine understood by these four Muslim writers and qadis was derived from the medieval Muslim province of Jund Filastin, whose capital was al-Ramla, but whose territory did not include the Galilee.

• بر اساس سنت تاریخی، در فلسطین پیش از اسلام و در دوران اسلامی، نام افراد برجسته با افزودن نام شهرها به نام شخصی آنان تکمیل می‌شد. از نمونه‌های برجسته یا شاخص فلسطینیانی که در بالا بحث شد، می‌توان این موارد را نام برد:

• Historically, names of distinguished individuals before and under Islam in Palestine were augmented by adding town names to individual names: examples of prominent or distinguished Palestinians discussed above included:

• آنتیوخوس اهل اسکالون، در فلسطین قرن دوم پیش از میلاد.

• Antiochus of Ascalon, in 2nd century BC Philistia.

• عیسیٰ ناصری، در قرن اول میلادی۔

• Jesus of Nazareth, in the 1st century AD.

• یوسابیوس قیصری، در قرن چهارم میلادی در فلسطین اول (Palaestina Prima). Note: the original text is a historical reference, not Islamic material, but I have translated it faithfully as instructed. The Latin term "Palaestina Prima" has been kept in parentheses since it is a technical name; if you prefer it fully in Persian script, I can render it as فلسطین اول.

• Eusebius of Caesarea Maritima, in 4th century Palaestina Prima.

• پروکوپیوس اهل قیصریهٔ فلسطین، در فلسطین اولی در قرن ششم میلادی.

• Prokopios of Caesarea Maritima, in 6th century Palaestina Prima.

• المقدسی (منسوب به «القدس»، اهل بیت‌المقدس) در ایالت فلسطین در قرن دهم میلادی.

• Al-Maqdisi (of ‘al-Quds’, the ‘Jerusalemite’) in the 10th century province of Filastin.

• محمد اليازوري: محمد حسن بن علي اليازوري، اهل يازور، شهرى در شرق يافا در ولايت جند فلسطين تحت حكومت فاطميان، و همچنين وزير دولت فاطمی از سال ۱۰۵۰ تا ۱۰۵۸ میلادی.

• Muhammad al-Yazuri: Muhammad Hassan ibn Ali al-Yazuri, from Yazur, a town east of Jaffa in the Fatimid province of Jund Filastin, also vizier of the Fatimid state from 1050 to 1058.

• ابن حجر العسقلانی (۱۳۷۲–۱۴۴۹)، عالم برجسته‌ی شافعی‌مذهب اهل‌سنت در قرون وسطا، که خاندانش از عسقلان در فلسطین تحت حکومت مملوکان بودند.

• Ibn Hajar al-ʿAsqalani (1372–1449), a leading medieval Shafi’i Sunni scholar whose family originated in ‘Asqalan, Mamluk Palestine.

• خیر الدین الرملی، «اهل الرمله»، در فلسطین عثمانی قرن هفدهم.

• Kkair al-Din al-Ramli, ‘of al-Ramla’, in 17th century Ottoman Palestine.

• در سطح عامهٔ فلسطینی، نام‌های فردی نیز به شهر یا زادگاه آنان پیوند داده می‌شد، مانند «ابن عکا»، یعنی «پسر عکا»، یا بر اساس قبیله‌شان:

• On a popular Palestinian level, individual names were also linked to their home towns, such as ‘ibn Akka’, ‘son of Acre’, or after their clan:

برای نمونه، ظاهر العمر الزيداني «از طایفهٔ زیدانی». شیوههای سنتی شناسایی (چه «عیسای ناصری» و چه «جولیان نورویچی»، حدود ۱۳۴۲ تا حدود ۱۴۱۶) در سراسر جهان رایج بود. بیداس که در جلیل زاده شده بود، در مقدمهٔ خود در سال ۱۸۹۸ از «پسران فلسطین» سخن میگوید، اصطلاحی عام به معنای «مردم فلسطین». این شکل متمایز شناسایی سرزمینی در اواخر قرن نوزدهم، گسستی بنیادین از دیگر شیوههای سنتی شناسایی است. در قرن بیستم، شیوههای سنتی شناسایی بهطور کامل از میان نرفتند، بلکه این شکل تازهٔ شناسایی سرزمینی و آگاهی میهنی («پسران فلسطین») به آنها افزوده شد. در دههای نخست قرن بیستم، «پسران فلسطین» به صورت جمعی (أبناء فلسطين) به «شعب فلسطین» (شعب فلسطين، به معنای «مردم فلسطین») و «مردم فلسطینی» (الشعب الفلسطيني) نیز شناخته شدند. با این حال، ریشههای این آگاهی ملی-سرزمینی نوین در اواخر قرن نوزدهم یافت میشود.

for example, Dhaher al-ʿUmar al-Zaydani ‘of the Zaydani clan’. The traditional forms of identification (whether ‘Jesus of Nazareth’ or ‘Julian of Norwich’, c. 1342–c. 1416) were common throughout the world. In his 1898 Preface, the Galilee-born Beidas talks about the ‘sons of Palestine’, a generic term for the ‘people of Palestine’. This distinct territorial form of identification in the late 19th century is a radical departure from all other traditional forms of identification. In the 20th century the traditional forms of identification did not disappear completely, but they were augmented by this new form of territorial identification and patriotic consciousness (the ‘sons of Palestine’). In the early decades of the 20th century the collective ‘sons of Palestine’ ( أبناء فلسطين ) also became known as Sha’b Filastin ( شعب فلسطين , ‘people of Palestine’) and the ‘Palestinian people’ ( الشعب الفلسطيني ). But the roots of this new territorial national consciousness are found in the late 19th century.

• امروزه این جامعه به‌طور علنی فعالیت می‌کند و در فلسطین و خاورنزدیک پروژه‌های گوناگون اجتماعی و آموزشی را اداره می‌کند، آن هم با نام عربی‌شده‌ای که بدس در مقدمه‌اش در سال ۱۸۹۸ ذکر کرده است: الجمعية الإمبراطورية الأرثوذكسية الفلسطينية. در ژوئن و ژوئیه ۲۰۱۲، به مناسبت یکصد و سی‌امین سالگرد تأسیس این جامعه و آغاز فعالیتش در سال ۱۸۸۲ در فلسطین، جامعه مرکز روسی علم و فرهنگ را در بیت‌لحم گشود و جشن‌های گوناگونی را در مسکو، با حمایت دولت روسیه، برگزار کرد. دو سال بعد، در ۳ سپتامبر ۲۰۱۴، شعبه جلیل جامعه ارتدکس فلسطینی امپراتوری روسیه رسماً در مرکز ارتدکس عرب در ناصره آغاز به کار کرد و این جامعه، با وجود تغییر شرایط ناصره، نام «فلسطینی» ۱۳۲ ساله خود را حفظ کرد. در این مراسم رسمی ناصره، سخنرانانی از نمایندگان رسمی روسیه و حنا ابو حنا از حیفا سخن گفتند؛ وی نویسنده اثری تازه به زبان عربی با عنوان «آغازهای نوزایی فلسطینی» است و درباره فعالیت‌های فرهنگی بنیادین این جامعه در اواخر دوران عثمانی در فلسطین سخنرانی کرد. همچنین شایان یادآوری است که شمار قابل‌توجهی از فلسطینیانی که در «مدارس المسکوب» در اواخر دوران عثمانی در فلسطین تحصیل کرده بودند، بعدها در دوران قیمومت بریتانیا به احزاب ملی فلسطینی پیوستند؛ برخی نیز در همین دوره به حزب کمونیست فلسطین (PCP) پیوستند.

• Today the Society operates publicly and runs various social and educational projects in Palestine and the Near East under the Arabic rendition of the name cited by Bedas in his 1898 Preface: الجمعية الإمبراطورية الأرثوذكسية الفلسطينية . In June and July 2012, to mark the 130th anniversary of the Society’s foundation and start of its operation in 1882 in Palestine, the Society opened the Russian Centre for Science and Culture in Bethlehem and staged various celebrations in Moscow sponsored by the Russian government. Two years later, on 3 September 2014, a Galilee branch of the Imperial Russian Orthodox Palestinian Society was officially launched at the Arab Orthodox Centre in Nazareth which, despite the change in the circumstances of Nazareth, kept the 132-year-old ‘Palestinian’ name intact. Speakers at this official Nazareth ceremony included Russian official representatives and Hanna Abu Hanna, of Haifa – author of a recent work in Arabic on The Beginnings of the Palestinian Renaissance – who lectured on the seminal cultural activities of the Society in late Ottoman Palestine. It is also worth noting that a significant number of Palestinians educated in ‘al-Maskob schools’ in late Ottoman Palestine later joined Palestinian national parties during the British Mandatory period; some also joined the Palestine Communist Party (PCP) during the same period.