تضاد میان دگرگونی‌های نظام سیاسی و مذهبی در سایهٔ اسلام با تداوم فلسطین/فلسطین به‌عنوان سرزمین و کشور، و ثبات رونق اقتصادی‌اش و مردم عمدتاً کشاورزش، چشمگیر است. بیش از سه قرن، ایالت جُند فلسطین در سایهٔ اسلام کشوری بزرگ‌تر و حتی آبادتر از ترکیب پالستینای نخست و پالستینای سالوتاریس در دوران بیزانس بود، برخلاف روایت‌های ایدئولوژیک گوناگونی که این دوره را دورانی از انحطاط معرفی می‌کنند.

The changes in the political/religious regime under Islam contrasted with the continuity of Palaestina/Filastin as territory/country and the stability of its economic prosperity and its mainly farming people is striking. For over three centuries the province of Jund Filastin under Islam was a larger and even more prosperous country than the combination of Palaestina Prima and Palaestina Salutaris under the Byzantines, in contradistinction to various ideological histories presenting this period as one of decline.

در سراسر صدر اسلام، ولایت فلسطین رونق اقتصادی خود را تا حدی مرهون موقعیت راهبردی‌اش در مرکز تجارت منطقه‌ای و دوردست بود و تا حدی مرهون آن‌که، در چارچوب قلمرو پولی گسترده‌تر اسلام، نظام پولی ویژه‌ی خود را پدید آورد. در دوران اسلام، سکه‌های دینار از طلا، سکه‌های درهم از نقره ضرب می‌شدند، و فلس (جمع: فلوس)

Throughout early Islam the administrative province of Filastin maintained its economic prosperity partly by being strategically located at the centre of regional and distant trade and partly by developing its own distinct monetary system, within the wider monetary zone of Islam. Under Islam, dinar coins were minted in gold, dirham coins in silver, while fals (plural fulus)

این سکه‌ای مسی بود که برای نخستین بار توسط امویان در اواخر قرن هفتم میلادی ضرب شد.

was a copper coin first produced by the Umayyads in the late 7th century.

نام «فَلس» از واژهٔ follis گرفته شده است که سکهٔ مسی رومی/بیزانسی بود. انواع گوناگون فَلس‌های مسی اسلامی تا قرن نوزدهم ضرب می‌شدند. امروزه واژهٔ «فُلوس» (یا «فلوس») هنوز در گویش عامیانهٔ عربی فلسطینی به‌عنوان اصطلاحی کلی برای پول به کار می‌رود، و این واژه همچنین سبب پیدایش واژه‌های عربی جدید «اِفلاس» (ورشکستگی) و «مُفلِس» (ورشکسته) شده است. در قرون وسطی، نظام پولی استان فلسطین شامل دینار، درهم و فَلس بود که در چند شهر فلسطین ضرب می‌شدند.

The name fals derives from follis, a Roman/Byzantine copper coin. Various Islamic copper fals were in production until the 19th century. Today the word fulus (or flus) is still used in Palestinian Arabic vernacular as a generic term for money and the term has also given rise to the modern Arabic terms iflas (bankruptcy) and muflis (bankrupt). In the Middle Ages, the monetary system of the province of Palestine included dinars, dirhams and fals, which were minted in several Palestinian cities.

علاوه بر این، در قرن نهم میلادی و در دوران خلافت عباسی، ایالت جند فلسطین به‌عنوان حاصل‌خیزترین ایالت منطقه شام توصیف شده است. ابن خرداذبه، پست‌دار و جغرافی‌دان عباسی قرن نهم و نویسنده کهن‌ترین کتاب باقی‌مانده به زبان عربی در جغرافیای اداری و توصیفی، یعنی «کتاب المسالک و الممالک» (حدود ۸۷۰ م)، در حدود سال ۸۶۴ م درباره مالیات‌های سالانه‌ای که از این ایالت گرد آورده می‌شد چنین نوشته است: ۵۰۰٬۰۰۰ دینار طلا مالیات از ایالت فلسطین. در مقایسه با دیگر ایالات شام، ایالت دمشق ۴۰۰٬۰۰۰ دینار، ایالت حمص ۳۴۰٬۰۰۰ دینار، ایالت اردن ۳۵۰٬۰۰۰ دینار و دو ایالت قنسرین و عواصم ۴۰۰٬۰۰۰ دینار گرد آورده‌اند (Le Strange 1890: 46؛ Röhricht 1890: 17؛ Ibn Khordadbeh 1865). برای مقایسه‌ای دیگر، درآمدهای مالیاتی گردآوری‌شده در کل فلسطین (دو ایالت فلسطین و اردن) در سال ۸۶۴ م

Furthermore, in the 9th century, during Abbasid rule, the province of Jund Filastin was described as the most fertile province in the region of al-Sham. Commenting on the annual tax revenues raised in the province, 9th century Abbasid postmaster and geographer ibn Khordadbeh, the author of the earliest surviving Arabic book of administrative and descriptive geography, The Book of Roads and Kingdoms (Kitab al-Masalik was Mamalik, c. 870) recorded in about 864: 500,000 gold dinars of taxes from Filastin province. By comparison with other provinces of al-Sham, the Damascus province raised 400,000 dinars, the Hims province 340,000, the Jordan province 350,000 and the two provinces of Qinnasrin and ‘Awasim 400,000 dinars (Le Strange 1890: 46; Röhricht 1890: 17; Ibn Khordadbeh 1865). For another comparison, the tax revenues raised in the whole of Palestine (the two provinces of Filastin and al-Urdun) in 864

(۸۵۰٬۰۰۰ دینار) بیش از نصف مالیات‌های (عمدتاً زمین) جمع‌آوری‌شده در کل بین‌النهرین عباسی در سال ۸۱۸/۸۱۹ را تشکیل می‌داد ([Christensen 1993: 42]).

(850,000 dinars) amounted to more than half of (mainly land) taxes raised in the whole of Abbasid Mesopotamia in 818/819 (Christensen 1993: 42).

این درآمدهای سالانه‌ی ولایت فلسطین نیز از ارقام مالیاتی و درآمدهایی که در این دوره از ولایت فلسطین گردآوری می‌شد آشکار است، هم به‌طور مطلق و هم در مقایسه با آن مالیات‌هایی که از دیگر اَجناد گردآوری می‌شد، از جمله جند اردن که بسیار کوچک‌تر بود و جند دمشق که بسیار بزرگ‌تر بود و بخش زیادی از لبنان امروزی و سرزمین‌های شرق رود اردن را که به منطقه‌ی البلقاء معروف است در بر می‌گرفت (Le Strange 2010: 43‒48; Blankinship 1994:

These annual revenues of the province of Palestine is also evident from the tax figures and revenues collected during this era from the Filastin province both in absolute terms and in comparison with those taxes collected from the other ajnad, including the much smaller Jund al-Urdun and the much larger Jund Dimashq (the Damascus province), which included much of present-day Lebanon and territories east of the River Jordan known as al-Balqa region (Le Strange 2010: 43‒48; Blankinship 1994:

47‒48, 292, یادداشت ۷). در واقع، بر پایه ارقام مالیاتی که در برخی منابع آمده، فلسطین در تمام دوران اواخر امویان ثروتمندترین ایالت شام به شمار می‌رفته است (Blankinship 1994: 48).

47‒48, 292, note 7). Indeed, Filastin is accounted, by tax figures given in certain sources, to have been the richest province of al-Sham throughout the late Umayyad period (Blankinship 1994: 48).

آثار مورخان و جغرافی‌دانان عرب در قرون وسطی برای درک ما از بازپیکربندی تدریجی فلسطین و نواحی اطرافش، و نیز از ثروت و رونق نسبتاً عظیم استان فلسطین در بسیاری از دوره‌های امویان و عباسیان، محوری است. مورخان و جغرافی‌دانان محلی فلسطینی مانند المقدسی — که نه‌تنها واژه فلسطین (فلسطين) را مکرراً به کار می‌برد، بلکه واژه «فلسطینی» (فلسطيني) را نیز — آغاز به پرورش احساس اولیه‌ای از هویت منطقه‌ای فلسطینی کردند. در سال ۹۸۵ میلادی، المقدسی در کتاب خود، أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم، شرحی مفصل از همه نام‌های مکان‌ها، شهرها و شهرک‌هایی که در فلسطین دیده بود به دست می‌دهد (المقدسی ۱۹۹۴، ۲۰۰۲). المقدسی با توصیف مفصل سرزمین زادگاهش و حاصلخیزی زمین‌هایش، در قرن دهم درباره محصولات کشاورزی و کالاهای تولیدی فلسطین چنین می‌گوید:

The works of Arab historians and geographers of the Middle Ages are central to our understanding of the evolving reconfiguration of Palestine and its environs and of the relatively immense wealth and prosperity of the province of Filastin throughout much of the Umayyad and Abbasid periods. Local Palestinian historians and geographers such al-Maqdisi — who uses not just the term Palestine ( فلسطين ) repeatedly but also ‘Palestinian’ فلسطيني ) — also began to develop an embryonic sense of regional Palestinian identity. In 985 AD al-Maqdisi, in his work The Best Divisions for Knowledge of the Regions (Ahsan al-Taqasim Fi Ma’rifat al-Aqalim), gives us a detailed account of all the place names, cities and towns he had visited in Palestine (al-Maqdisi 1994, 2002). Describing in detail his native country and the fertility of its land, al-Maqdisi comments in the 10th century on the agricultural produce and manufactured goods of Palestine:

در استان فلسطین، ۳۶ مورد گردآوری‌شده یافت می‌شود

within the province of Palestine may be found gathered together 36

محصولاتی که در هیچ سرزمین دیگری یافت نمی‌شوند، این‌گونه گرد هم نیامده‌اند... از فلسطین زیتون، انجیر خشک، کشمش، میوهٔ خرنوب، پارچه‌های ابریشم و پنبهٔ مخلوط، صابون و دستمال‌های گردن می‌آید. از اورشلیم پنیر، پنبه، کشمش معروف از نوعی که به «عینونی» و «دوری» شناخته می‌شود، سیب‌های عالی، موز ــ که میوه‌ای است به شکل خیار، اما وقتی پوستش کنده شود، درونش شباهت زیادی به هندوانه دارد ــ تنها با طعمی ظریف‌تر و لذیذتر ــ همچنین مغز صنوبر معروف به «کُرَیش‌بیت» که همتایش در جای دیگری یافت نمی‌شود؛ افزون بر این آینه‌ها، ظرف‌های چراغ و سوزن. از اریحا نیل عالی آورده می‌شود. از صُغر و بیسان نیل و خرما [و برنج] آمد، و همچنین شیره‌ای به نام «دِبس». از عَمّان ــ غلات، بره‌ها و عسل. از طبریه ــ پارچه‌های فرش، کاغذ و پارچه. از کَدَس ــ لباس‌هایی از جنس «منیّر» و «بَلعِسیّه»، و همچنین طناب. (نقل از Le Strange 2014: 18‒19؛ و نیز Le Strange 1890: 16‒19؛ al-Maqdisi 1994)7

products that are not found thus united in any other land ... From Palestine come olives, dried figs, raisins, the carob-fruit, stuffs of mixed silk and cotton, soap and kerchiefs. From Jerusalem come cheeses, cotton, the celebrated raison of the species known as ‘Ainuni and Duri, excellent apples, bananas – which same is a fruit in the form of a cucumber, but when the skin is peeled off, the interior is not unlike the water-melon – only finer flavoured and more luscious – also pine-nuts known as ‘Kuraish-bite,’ and their equal is not found elsewhere; further mirrors, lamp-jars and needles. From Jericho is brought excellent indigo. From Sughar and Baisan came indigo and dates [and rice], also the treacle called Dibs. From ‘Amman –grain, lambs and honey. From Tiberias – carpet stuffs, paper, and cloth. From Kadas – clothes of the stuff called Munayyir and Bal’isiyyah, also ropes. (Cited in Le Strange 2014: 18‒19; also Le Strange 1890: 16‒19; al-Maqdisi 1994)7

اقتصاد فلسطین به‌واسطه موقعیت راهبردی این سرزمین و تجارت بین‌المللی آن، از جمله تجارت دوربرد با هند، چین و اروپا، رونق می‌گرفت. تجارت دوربرد ابریشم از چین تا خاور نزدیک از دوران باستان وجود داشت. پارچه ابریشم، فیبری طبیعی که توسط کرم‌های ابریشم تولید می‌شود، نخستین بار در چین باستان ساخته شد و به‌دلیل بافت و درخشندگی‌اش، ابریشم به‌سرعت به پارچه‌ای لوکس و محبوب در خاور نزدیک تبدیل شد. در دوران باستان، هم بازرگانان چینی و هم عرب، آن را در دسترس قرار دادند.

The economy of Palestine was boosted by the country’s strategic location and its international trade, including its long-distance trade with India, China and Europe. An extensive long-distance silk trade from China to the Near East existed from Antiquity. Silk fabric, a natural fibre produced by silkworms, was first developed in ancient China and, because of its texture and lustre, silk rapidly became a popular luxury fabric in the Near East. It was made accessible by both Chinese and Arab traders in Antiquity.

در دوران اسلامی، فلسطین و الشام به‌طور کلی از طریق ایلات (عَقَبه) در دریای سرخ با هند و چین تجارت می‌کردند؛ «بندری در فلسطین بر دریای چین». (رمضان ۲۰۱۰الف، ۲۰۱۰ب) در سده‌های میانه، بازرگانان عرب کرم‌ابریشم آسیایی (عربی: دودة القز) را وارد کردند و در فلسطین، پارچهٔ ابریشم (حریر) به منسوجات بافته شد و به توسعهٔ صنعت ابریشم بومی این سرزمین کمک کرد. فلسطین انواع گوناگونی از پارچه‌های ابریشمی تولید می‌کرد؛ از جمله یک نوع پارچهٔ ابریشمی درشت که با انواع گوناگون پشم آمیخته و به صورت کت بافته می‌شد و به «ابریشم قز» معروف شد، و «بی‌حریر» که به عربستان و برخی کشورهای مدیترانه‌ای و اروپایی صادر می‌شد. (گیل، م. ۱۹۹۷: ۲۳۸؛ گوایتین ۱۹۸۳: ۴۰۳، یادداشت ۱۴۱؛ لواندفسکی ۲۰۱۱: ۲۴۳؛ ویر ۱۹۹۴: ۲۸۸) در انگلستان اوایل دوران مدرن، ابریشم خامی که در فلسطین تولید می‌شد و «قز» نام داشت، به «گاز» یا «Gaza» تغییر نام یافت که نام شهر فلسطینی است؛ این پارچهٔ نازک و اغلب شفاف بافته‌شده در لباس، پرده‌آویز و پانسمان‌های جراحی به کار می‌رفت. (کنون و کای ۱۹۹۴: ۱۹۶)

Under Islam, Palestine and al-Sham as a whole traded with India and China via Aylah (‘Aqabah) on the Red Sea, ‘a port of Palestine on China Sea’ (Ramadan 2010a, 2010b). In the Middle Ages, Arab merchants began importing Asian silkworms (Arabic: dudat al-qazz) and in Palestine the silk (harir) fabric was woven into textiles and helped develop the country’s own silk industry. Palestine produced a variety of silk fabrics – including one coarse type of silk fabric mixed with various types of wool and woven into coats, which became known as qazz silk, and ‘bi-harir’ – which were exported to Arabia and various Mediterranean and European countries (Gil, M. 1997: 238; Goitein 1983: 403, note 141; Lewandowski 2011: 243; Weir 1994: 288). In early modern England, the raw type of silk made in Palestine and known as qazz, became known as gauze or Gaza, the name of the Palestinian city; it was a thin, often transparent woven fabric used in clothing, drapery and surgical dressings (Cannon and Kaye 1994: 196).

صادرات خارجی و تجارت بین‌المللی فلسطین از عوامل کلیدی شکوفایی اقتصادی و ثروت این سرزمین در دوران اسلام بودند. فلسطین از عصر مس‌سنگی به مصر روغن زیتون و شراب صادر می‌کرد و صادرات روغن زیتون فلسطینی و شراب فلسطینی (liquores Palaestini)

Palestine’s foreign export and international trade were key contributors to the country’s economic prosperity and wealth under Islam. Palestine had begun exporting olive oil and wine to Egypt in the Chalcolithic Age and the export of Palestinian olive oil and liquores Palaestini (‘Palestinian wine’)

باقی ماندند. اگرچه صادرات liquores Palaestini در دوران اسلام کاهش یافت، صادرات در طول قرون وسطی ادامه داشت و کاروان‌های شتر، روغن زیتون را از فلسطین به شهر مدینه در عربستان حمل می‌کردند (Gil, M. 1997: 236). همچنین، انواع کالاهای بافته‌شده و منسوجات و گونه‌هایی از ابریشم قَزّ که با پشم خرگوش آمیخته می‌شد و در فلسطین تولید می‌شد، بر کشتی‌ها بار می‌شد و به بازارهای مدیترانه، از جمله مصر، صادر می‌گردید (Gil, M. 1997: 238). جالب آن‌که بسیاری از این کالاهای عمده تولیدی و صادراتی، مانند پنبه، روغن، صابون، شیشه‌آلات، و اقلام بافته‌شده، گلدوزی‌شده و ابریشمی، همچنان در اقتصاد فلسطین در دوران جدید نقش داشتند.

remained important commodities in Antiquity. Although the export of liquores Palaestini declined under Islam, exports continued throughout the Middle Ages and camel caravans transported olive oil from Palestine to the city of Medina in Arabia (Gil, M. 1997: 236). Also, various woven items and textiles and types of qazz silk mixed with rabbit wool made in Palestine were loaded onto ships and exported to Mediterranean markets, including Egypt (Gil, M. 1997: 238). Interestingly, many of these key manufactured and exported products, such as cotton, oil, soap, glassware, woven, embroidered and silk items, would still play a role in the Palestinian economy of the modern era.

همچنین در دوران اسلامی، یهودیان عرب‌تبار فلسطین که از نظر دینی خودمختار بودند و عمدتاً در شهرها زندگی می‌کردند، نقشی مهم در فرهنگ، تجارت و صنایع تولیدی این سرزمین ایفا کردند. این نقش به‌ویژه در یکی از کالاهای مهم صادراتی فلسطین در سطح بین‌المللی، یعنی شیشه‌آلات، به‌روشنی دیده می‌شد. شیشه‌گری در این منطقه به دوران فنیقی‌ها بازمی‌گردد و همچنین در موزاییک‌های بناهای یونانی و رومی و کف‌پوش‌های موزاییکی بیزانسی دیده می‌شود. در سده‌های میانه، عکا، صور، الخلیل (حبرون) و دیگر مناطق فلسطین به شیشه‌گری شهرت یافتند و یهودیان عرب این سرزمین و کل الشام به‌عنوان متخصصان ساخت شیشه شناخته شدند که محصولات‌شان به کشورهای گوناگون، از جمله برخی کشورهای اروپایی، صادر می‌شد (Gil, M. 1997: 238). همان‌گونه که در فصل هفتم خواهیم دید، صنعت شیشه‌گری ظریف در دوران ممالیک توسط صنعتگران مسلمان در الخلیل بیش‌ازپیش توسعه یافت.

Also under Islam the religiously autonomous, predominantly urban Arab-Jews of Palestine played an important part in the culture, commerce and manufacturing industries of the country. This was particularly evident in an important international export of Palestine: glassware. Glass-making in the region dates back to Phoenician times, and the mosaics of Hellenic and Roman buildings and Byzantine mosaic floors. In the Middle Ages, Acre, Tyre, al-Khalil (Hebron) and other localities in Palestine became famous for glass-making and the Arab Jews of the country and al-Sham as a whole became known as experts at making glass, which would be exported to various countries including some in Europe (Gil, M. 1997: 238). As we shall see in chapter seven, the industry of exquisite glass-making was further developed by Muslim industrialists in al-Khalil during the Mamluk period.

در یکی از مشهورترین آثار دایرةالمعارفی جغرافیایی-سیاسی و جغرافیایی-قومی قرن دهم، المقدسی برخی از بنادر مدیترانه‌ای ایالت جند فلسطین را توصیف می‌کند:

In one of the most famous encyclopaedic geo-political and geoethnographic works of the 10th century, al-Maqdisi describes some of the Mediterranean ports of the province of Jund Filastin:

در سراسر ساحل دریای فلسطین، پاسگاه‌هایی وجود دارد که «رباط» نامیده می‌شوند و نیروهای مرزبانی در آن‌ها گرد می‌آیند. کشتی‌های جنگی و گالی‌های رومیان نیز به این بندرها وارد می‌شوند و اسیران مسلمان را با خود می‌آورند؛ آنان را در ازای باج عرضه می‌کنند: سه نفر در برابر صد دینار. در هر یک از این بندرها کسانی هستند که زبان یونانی را می‌دانند، زیرا مأموریت‌هایی نزد رومیان دارند و با آنان به انواع کالاها تجارت می‌کنند. در پاسگاه‌ها، هرگاه کشتی یونانی پیدا شود، شیپورها را به صدا درمی‌آورند؛ و اگر شب باشد، بر فراز برج آتش افروخته می‌شود، و اگر روز باشد، دودی بزرگ برمی‌خیزد. از هر پاسگاه ساحلی تا پایتخت (الرملة)، در فواصل معین، برج‌های بلندی ساخته شده که در هر یک گروهی از مردان مستقرند. هنگام ورود کشتی‌های یونانی، مردان با آگاهی از این امر، آتش را بر برج نزدیک‌ترین پاسگاه ساحلی روشن می‌کنند، سپس بر برجی که بالاتر از آن قرار دارد، و همین‌طور یکی پس از دیگری، به گونه‌ای که هنوز یک ساعت نگذشته، در پایتخت شیپورها نواخته می‌شوند و در برج‌ها طبل‌ها به صدا درمی‌آیند و مردم را به سوی پاسگاه‌های کنار دریا فرا می‌خوانند. آنان با نیرویی انبوه و سلاح‌های خود شتابان بیرون می‌آیند و جوانان روستا گرد هم جمع می‌شوند. آنگاه باج‌دهی آغاز می‌شود. برخی می‌توانند اسیری را باج دهند، و برخی دیگر (که کم‌درآمدترند) درهم‌های نقره یا انگشتری مهردار را پرتاب می‌کنند، یا چیز باارزش دیگری را کمک می‌کنند، تا سرانجام همه اسیرانی که در کشتی‌های یونانی هستند باج داده شوند. اکنون پاسگاه‌های این ولایت فلسطین که در آن‌ها این باج‌دادن اسیران انجام می‌شود، عبارتند از: غزه، میماس، عسقلان، ماحوز – (بندر) أزدود، ماحوز – (بندر) یبنا، یافا و أرسوف.

All along the sea-coast of Filastin are the Watch-stations, called Ribat, where the levies assemble. The war-ships and galleys of the Greeks also come into these ports, bringing aboard of them the captives taken from the Muslims; these they offer for ransom – three for the hundred Dinars. And in each of these ports there are men who know the Greek tongue, for they have missions to the Greeks, and trade with them in divers wares. At the Stations, whenever a Greek vessel appears, they sound the horns; also, if it be night, they light a beacon there on the tower; or, if it be day, they make a great smoke. From every Watchstation on the coast up to the capital (Ar Ramlah), there are built, at intervals, high towers, in each of which is stationed a company of men. On the occasion of the arrival of the Greek ships the men, perceiving this, kindle the beacon on the tower nearest to the coaststation, and then on that lying next above it, and onwards, one after another, so that hardly is an hour is elapsed before the trumpets are sounding in the capital, and drums are beating in the towers, calling the people down to the Watch-stations by the sea. And they hurry out in force, with their arms, and the young men of the village gather together. Then the ransoming begins. Some will be able to ransom a prisoner, while others (less rich) will throw down silver Dirhams, or signet-rings, or contribute some other valuable, until at length all the prisoners who are in the Greek ships have been ransomed. Now the Watch-stations of this province of Filastin, where this ransoming of captives takes place, are these: Ghazzah, Mimas, ‘Askalan, Mahuz – (the port of ) Azdud, Mahuz – (the port) of Yubna, Yafah, and Arsuf.

(به نقل از Le Strange 2014: 23‒24)

(Cited in Le Strange 2014: 23‒24)

همچنین در قرن دهم میلادی، جغرافی‌دان و تاریخ‌نگار عرب، ابن حوقل، که در سال‌های ۹۴۳ تا ۹۶۹ میلادی به‌طور گسترده در آسیا، اروپا و آفریقا سفر کرد و کتاب «صورة الأرض» (صورت زمین) را نوشت، استان عربی فلسطین را توصیف می‌کند. ابن حوقل که احتمالاً برخی از اطلاعات خود را از منابع عربی پیش‌تر گرفته است، گستره استان فلسطین را چنین شرح می‌دهد: از رفح در جنوب تا ناحیه لجّون در شمال، و از دریای مدیترانه در غرب تا عمّان در شرق اردن (المقدسی ۲۰۰۲: ۱۳۸).

Also in the 10th century, Arab geographer and chronicler Ibn Hawqal – who travelled extensively in Asia, Europe and Africa in 943‒969 AD and wrote The Face of the Earth – describes the Arab province of Filastin. Ibn Hawqal, who may well derive some of his information from earlier Arabic sources, describes the extent of the province of Filastin: from Rafah in the south to the region of al-Lajjun in the north and from the Mediterranean Sea in the west to ‘Amman in Transjordan (al-Maqdisi 2002: 138).

واقع در ۱۶ کیلومتری شمال غربی جنین و ۱ کیلومتری جنوب تل مجدو (که تل المتسلم نیز نامیده می‌شود)، اللجون برای قرن‌های متمادی شهری فلسطینی و منطقه‌ای راهبردی و مهم بود، تا این که در آغاز قرن نوزدهم توسط عثمانی‌ها به منطقه‌ی جدید جنین ضمیمه شد.

Located 16 kilometres north-west of Jenin and 1 kilometre south of Tell Megiddo (also called Tell al-Mutasallim), for many centuries al-Lajjun was an important strategic Palestinian district town, until the turn of the 19th century when it was annexed by the Ottomans to the new district of Jenin.

در سال ۱۹۴۸ اسرائیل الّجُون را خالی از سکنه و ویران کرد. این روستا با شهر باستانی مَجِدّو (Megiddo) یکی دانسته می‌شد که در تمام دورهٔ عصر برنز یکی از قدرتمندترین و مهم‌ترین شهر-دولت‌های فلسطینی بود و یکی از باشکوه‌ترین معابد زمان خود را در سراسر خاور نزدیک در خود جای داده بود (Wiener, N.

Depopulated and destroyed by Israel in 1948, al-Lajjun was identified with ancient Megiddo, which was one of the strongest and most important Palestinian city-states throughout the Bronze Age and housed one of the most monumental temples of its time in the whole Near East (Wiener, N.

2016). تحت حکومت رومی‌ها این منطقه بخشی از جلیل به حساب می‌آمد و در قرن هجدهم، الّجّون بخشی از دولت فلسطینیِ عملاً مستقلی شد که مرکزش جلیل بود و توسط ظاهر العمر حکومت می‌کرد. پیوستگی میان میراث باستانی و قرون‌وسطایی عربیِ الّجّون به‌طور نمادین در نام شهر عربیِ فلسطینیِ قرون‌وسطایی، لجّون، حضور دارد؛ این نام از نام رومیِ Legio گرفته شده که به معنای اردوگاه اولیه لژیون رومی در ایالت «سوریه فلسطین» است. این مکان که نقطه‌ای راهبردی بر مسیر Via Maris فلسطین بود و رومی‌ها آن را Caparcotna می‌نامیدند، میان سال‌های ۱۲۰ تا ۳۰۰ میلادی پایگاه Legio Sexta Ferrata (لژیون آهنین ششم) یعنی لژیون ششم رومی باقی ماند. این لژیون ششم آهنین توسط امپراتور رومیِ عرب‌تبار، فیلیپوس عرب (۲۴۴ تا ۲۴۹)، گرامی داشته شد؛ او به امور ایالت‌های «سوریه فلسطین» و عربستان توجه ویژه‌ای داشت و سکه‌هایی با شماره این لژیون ضرب کرد.8

2016). Under the Romans this region was treated as part of the Galilee and in the 18th century al-Lajjun became part of the practically independent Galilee-based Palestinian state ruled by Dhaher al-ʿUmar. The continuities between the ancient and medieval Arab heritage of al-Lajjun is symbolically present in the name of the medieval Palestinian Arab town Lajjun, which is derived from the Roman name Legio, meaning an early Roman legion camp in the province of ‘Syria Palestinia’. The site, a strategic point on Palestine’s Via Maris and known to Romans as Caparcotna, remained the base of the Legio Sexta Ferrata (Sixth Ironclad Legion), the 6th Roman Legion, between 120 and 300 AD. The Sixth Ironclad Legion was honoured by the Roman Arab Emperor, Philippus Arabs (244‒249), who took a close interest in the affairs of the provinces of ‘Syria Palaestina’ and Arabia and minted coins with the number of this legion.8

در دوران عباسیان در سده‌های هشتم و نهم میلادی، اللجّون شهرستانی مهم در چارچوب استان جند فلسطین بود. در سراسر دوران طولانی ممالیک (۱۲۶۰ تا ۱۵۱۷ میلادی) این شهر ایستگاهی مهم در مسیر تجاری و پستی به شمار می‌رفت و در آغاز دوران عثمانی مرکز ناحیه (سنجق) همنام آن در فلسطین بود.

Under the Abbasids in the 8th‒9th centuries, al-Lajjun was an important district town, within the province of Jund Filastin. Throughout the long Mamluk period (1260‒1517) it served as an important station in the commercial and postal route and during the early Ottoman period it was the capital of the district (sanjak) in Palestine that bore its name.

بر اساس برخی منابع عربی، دو شهر مهم بیسان (اسکیتوپولیس سابق) و اللجون در تمام دوران صدر اسلام جزو استان جند فلسطین به شمار می‌رفتند (نگاه کنید به: Gil, M. 1997: 111)، با این حال المقدسی (2002: 138)

According to some Arabic sources, the two major towns of Beisan (former Scythopolis) and al-Lajjun, were included in the province of Jund Filastin throughout early Islam (see Gil, M. 1997: 111), yet al-Maqdisi (2002: 138)

روایت شده که بیسان، اللجون و همچنین عکا جزو جند الأردن بوده‌اند، و این امر به استدلال بیشتر می‌افزاید که از نظر جغرافیایی و راهبردی، جند الأردن برای چند قرن معادل استان پیشین بیزانسی Palaestina Secunda باقی ماند.

reports that Beisan, al-Lajjun, as well as Acre were part of Jund al-Urdun, something which lends further weight to the argument that, geographically and strategically, Jund al-Urdun remained for several centuries equivalent to the former Byzantine province of Palaestina Secunda.

در قرن دهم، ابن حوقل، شهر الرمله را که مرکز اداری ایالت جند فلسطین بود، بزرگ‌ترین شهر این سرزمین توصیف می‌کند، «اما شهر مقدس (بیت‌المقدس) از نظر اندازه به این شهر بسیار نزدیک است». این امر نیز تا حدی این نظریه را تقویت می‌کند که در فلسطین، برای سه قرن در دوران بیزانس و تقریباً برای چهار قرن در دوران اسلامی، از اوایل قرن هشتم تا سال ۱۰۹۹، دو پایتخت (سیاسی و مذهبی) وجود داشته است.

In the 10th century Ibn Hawqal describes the administrative capital of the province of Jund Filastin, al-Ramla, as the largest town in the country, ‘but the Holy City (of Jerusalem) comes very near this last in size’ – something which also lends some weight to the two (political/religious) capitals notion existing in Palestine for three centuries under the Byzantines and for nearly four centuries under Islam from the early 8th century until 1099.

ابن حوقل می‌نویسد:

Ibn Hawqal writes:

جُند فلسطین (فلسطین) و ناحیههای آن. زیرمجموعهٔ این ناحیه، ناحیههای تیه [در شمال صحرای سینا] و الجفار بودند که هر دو به سوی مرز مصر قرار داشتند... فلسطین غربیترین ایالتهای [الشام] است. در درازترین بخش آن، از رفح [رفح] تا مرز اللجّون (لگیو)، سواری دو روز وقت میبرد تا آن را بپیماید؛ و همین مدت زمان برای عبور از پهنای آن، از یافا (یافا) تا ریحا (اریحا)، لازم است.

Jund Filastin (Palestine) and its subdistricts. Subordinate to this district were those of the Tih [in north Sinai] and Al Jifar, both lying towards the Egyptian Frontier ... Filastin is the westernmost of the provinces of [al-Sham]. In its greatest length from Rafh [Rafah] to the boundary of Al Lajjun (Legio), it would take a rider two days to travel over; and the like time to cross the breadth from Yaffa (Jaffa) to Riha (Jericho)

فلسطین از باران‌ها و شبنم سیراب می‌شود. درختان و زمین‌های شخم‌خورده‌اش به آبیاری مصنوعی نیازی ندارند؛ و تنها در نابلس است که آب‌های جاری برای این منظور به کار گرفته می‌شود. فلسطین حاصلخیزترین استان‌های شام است. پایتخت آن و بزرگ‌ترین شهرش الرَّمْلَه است، اما شهر مقدس (بیت‌المقدس) از نظر اندازه بسیار نزدیک به این شهر است. در استان فلسطین، با وجود وسعت اندک آن، حدود بیست مسجد با منبرهایی برای نماز جمعه وجود دارد. (نقل‌شده در le Strange 2014: 28؛ همچنین Röhricht 1890: 18؛ Gil, M. 1997: 111)

... Filastin is watered by the rains and dew. Its trees and its ploughed lands do not need artificial irrigation; and it is only in Nabulus that you find the running waters applied to this purpose. Filastin is the most fertile of the Syrian provinces. Its capital and the largest town is Ar Ramlah, but the Holy City (of Jerusalem) comes very near this last in size. In the province of Filastin, despite its small extent, there are about twenty mosques, with pulpits for the Friday prayer. (Cited in le Strange 2014: 28; also Röhricht 1890: 18; Gil, M. 1997: 111)

اگرچه مرزهای استان فلسطین در طول سال‌ها تغییر کرد، در سال ۱۲۲۶ میلادی، جغرافی‌دان عرب، یاقوت حموی، که در دوره ایوبیان می‌نوشت، از شهر عربی الفوله (شهر کنونی عفولة در اسرائیل) یاد کرد که در قلب مرج ابن عامر، حدود ۱۲ کیلومتری شمال اللجون، قرار داشت و آن را «شهری در جُند فلسطین» خواند (Le Strange 1890: 441).

Although the perception of the boundaries of the province of Filastin did change over the years, in 1226 the Arab geographer Yaqut al-Hamawi, writing during the Ayyubid period, mentioned that the Arab town of al-Fuleh (present-day Israeli town of ‘Afula), which was at the heart of Marj ibn ‘Amer, about 12 kilometres to the north of al-Lajjun, as being ‘a town in Jund Filastin’ (Le Strange 1890: 441).