10.11 Melezleşme ve Erken Siyonist Arapça ile Aramice'den Ödünç Alma ve Bunları Model Alma Kalıpları - Filistin: Dört Bin Yıllık Bir Tarih | Quran Course

10.11 Melezleşme ve Erken Siyonist Arapça ile Aramice'den Ödünç Alma ve Bunları Model Alma Kalıpları - Filistin: Dört Bin Yıllık Bir Tarih | Quran Course

0% read · 2 min left

Filistin: Dört Bin Yıllık Bir Tarih Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

10.11 Melezleşme ve Erken Siyonist Arapça ile Aramice'den Ödünç Alma ve Bunları Model Alma Kalıpları

10.11 Hybridisation And Patterns Of Early Zionist Borrowing From, And Modelling On, Arabic And Aramaic

by Nur Masalha2 min readViewed 218 times

Ben-Yehuda, Arapça ve Aramicenin proto-Sami dilinin kadim karakterini koruduğuna inanarak, Filistin'de modern İbranicenin oluşturulmasında Arapça ve Aramiceye güçlü bir biçimde dayanmayı tercih etti. Ancak gerçekte modern İbranice, Yidişçe, Arapça, Aramice, Ladino, Latince, Yunanca, Lehçe, Rusça, İngilizce ve diğer Avrupa dillerinden birçok sözcük ödünç alan yeni bir Sami-Avrupa melez dili haline geldi. Yine de Ben-Yehuda'nın izlediği, Arapçadan ödünç alma ve Arapçayı örnek alma yönelimleri, Arap İslam medeniyetinin altın çağında gerçekleşen, daha önceki kapsamlı İbranice ödünç alımlarına ve Arapçaya dayalı biçimbilimsel modellemeye dayanıyordu. Arapçanın modern İbranice üzerindeki etkisi tamamen Ben-Yehuda'ya ya da onun İbranice Dil Komitesi'ne atfedilemese de, Ben-Yehuda tarafından Arapça etkisiyle türetilen birçok yeni sözcük bugünkü standart İbranicenin bir parçası oldu. Ben-Yehuda'nın Arapça sözcüklere dayanarak türettiği İbranice sözcüklere örnekler arasında, Arapça qitar'dan ödünç aldığı qattar ('lokomotif'), Arapça taarikh ('tarih', 'tarihleme') sözcüğünden türetilen taarikh ('tarih'), ve Arapça adib ('kültürlü') sözcüğünden gelen adiv ('nazik') yer almaktadır. Modern İbranice selamlaşma boqer tov ('günaydın') ve nakaratı boqer or ('ışıklı sabah') ise, Arapça sabah al-khair ('günaydın') ve sabaḥ an-nur ('nurlu sabah') örnek alınarak oluşturulmuş biçimbilimsel kalıplar taşımaktadır (Shehadeh 1998: 60).

Ben-Yehuda, bir dilbilimsel ütopyacı ve laik bir dilbilimsel Siyonist olarak, Siyonist yerel dilin en etkili sözlükbilimcisiydi; ayrıca edebi ve günlük Arapçadan, Yunancadan, Aramicedan ve diğer dillerden birçok kelime ödünç almıştır. Bir gazete editörü olan Ben-Yehuda, 1881'de Filistin'e göç etti ve bu Siyonist yerel dil devriminin itici gücü oldu (Stavans 2008; Rabkin, 2006: 54–57; 2010: 132). O sıralarda Kudüs'teki Yahudiler Arapça, Yidiş ve Fransızca konuşuyordu. Ben-Yehuda, özellikle Yidişin ve Filistin'deki Avrupalı Siyonist sömürgecilerin konuştuğu diğer dillerin yerini alabilecek yeni bir dili diriltmeyi ve geliştirmeyi amaçladı. Paris'teki Sorbonne Üniversitesi'nde Ortadoğu tarihi ve siyaseti okumuş ve Filistin Arapçasının konuşma dilini öğrenmişti. Sorbonne'da geçirdiği dört yıl boyunca İbranice dersleri de aldı. Ben-Yehuda'yı (Perelman) İbranicenin pratik ve Siyonist milliyetçi bir kültür projesi olarak "yeniden diriltilmesi" girişimine yönelten, işte bu Paris deneyimi ve 19. yüzyılın sonunda Fransız dilsel milliyetçiliğinin yükselişine tanık olmasıydı.

A linguistic utopian and a secular linguistic Zionist, the most influential lexicographer of the Zionist vernacular also borrowed many words from literary and colloquial Arabic, Greek, Aramaic and other languages. A newspaper editor, Ben-Yehuda immigrated to Palestine in 1881 and became the driving spirit behind this Zionist vernacular revolution (Stavans 2008; Rabkin, 2006: 54–57; 2010: 132). At that time the Jews in Jerusalem spoke Arabic, Yiddish and French. Ben-Yehuda set out to resurrect and develop a new language that could replace Yiddish, in particular, and other languages spoken by the European Zionist colonists in Palestine. He had studied history and politics of the Middle East at the Sorbonne University in Paris and learned Palestinian colloquial Arabic. In the four years he spent at the Sorbonne he took Hebrew classes. It was this experience in Paris, and his exposure to the rise of French linguistic nationalism at the end of the 19th century, that inspired Ben-Yehuda (Perelman) to attempt the ‘resurrection’ of Hebrew as a practical and Zionist nationalist cultural project.

Ben-Yehuda'nın komitesinin yerini, 27 Ağustos 1953'te İsrail Knesset'inin çıkardığı bir yasanın ardından kurulan ve 'Yüksek Sbrail Hebrice Enstitüsü' adıyla Kudüs'teki İbrani Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren İsrail Hebrice Akademisi aldı. Modern İbranice, Filistin'deki Doğu Avrupalı Siyonist yerleşimciler arasında daha yaygın konuşulmaya başlayınca, İbrani Dili Komitesi bültenler ve sözlükler yayımlamaya başladı ve bugün İsrail'de günlük kullanımda olan binlerce kelimeyi türetti. Komitenin Başkanı Ben-Yehuda ayrıca modern İbranice'nin ilk sözlüğünü derledi. Ben-Yehuda, modern İbranice'deki eksiklikler için Avrupa dilleri yerine, yaşayan kardeş bir Sami dili olan Arapça'nın kullanılması gerektiğini savundu; İbranicedeki eksik kökler ve yeni kelimeler için Arapçayı başlıca bir kaynak olarak görüyordu (Shehadeh 1998: 61‒62). Ben-Yehuda'nın 1914'te yayımladığı 'Dilimizdeki Boşlukları Doldurmak İçin Kaynaklar' başlıklı makalesinde ileri sürdüğü iddialar, 19. yüzyılda Edward Robinson ve Victor Guérin gibi Batılı Kutsal Kitap arkeologları ve kutsal metin coğrafyacılarının ortaya attığı benzer iddiaları yankılıyordu. Şöyle yazmıştı: 'Arapça kelime dağarcığında bulunan köklerin çoğu bir zamanlar İbranice sözlüğün parçasıydı ve bu köklerin hiçbiri yabancı değil, Arapça da değil; bunlar bizimdir, kaybettiğimiz ve şimdi yeniden bulduğumuz köklerdir' (Ben-Yehuda 1914: 9; ayrıca bkz. Blau 1981: 32).

Ben-Yehuda’s committee was replaced by the Israeli Academy of the Hebrew Language, which was established following an Act of the Israeli Knesset, passed on 27 August 1953, as ‘The Supreme Institute of the Hebrew Language’ and located in the Hebrew University of Jerusalem. As modern Hebrew became more widely spoken among East European Zionist settlers in Palestine, the Hebrew Language Committee began to publish bulletins and dictionaries and coined thousands of words that are in everyday use today in Israel. The Committee’s President, Ben-Yehuda, also compiled the first modern Hebrew dictionary. Ben-Yehuda argued that Arabic, a living fellow Semitic language, rather than European languages, should fill modern Hebrew lacunae, seeing Arabic as a major source for missing roots and new words in Hebrew (Shehadeh 1998: 61‒62). Ben-Yehuda’s claims, made in a 1914 article entitled ‘Sources to Fill the Lacunae in our Language’, echoed similar claims put forward by Western biblical archaeologists and scriptural geographers in the 19th century such as Edward Robinson and Victor Guérin. He wrote: ‘the majority of the roots found in the Arabic vocabulary were once part of the Hebrew lexicon, and all of these roots are not foreign, nor are Arabic, but are ours, which we lost and have now found again’ (Ben-Yehuda 1914: 9; see also Blau 1981: 32).